Apartman ve Sitelerde Aidat Toplama Yetkisinin Sınırları
Apartman veya site yönetiminin kat maliklerinden aidat ve avans toplama yetkisi sınırsız değildir. Toplanan aidat ve avansların hukuka uygun bir yönetim kararına veya işletme projesine dayanması, giderlerin Kat Mülkiyeti Kanunu hükümlerine uygun şekilde paylaştırılması ve toplanan paraların amacına uygun olarak kullanılması zorunludur. Hukuka aykırı aidat tahsilatı neticesinde kat malikinden fazladan tahsilat yapılması, alınan kararın iptal edilmesi, işletme projesinde öngörülen giderin gerçekleşmemesi veya bağımsız bölüme haksız gider yüklenmesi hallerinde ödenen fazla miktarın iadesi talep edilebilir.
634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 20. maddesi uyarınca, malikler sözleşmeyle aksini kararlaştırmadıkça kapıcı, kaloriferci, bahçıvan ve bekçi gibi personele ilişkin masrafları ve bunlara ait avansları eşit tutarlarda üstlenir. Ana yapının sigorta primleri ile ortak kısımların bakım, muhafaza, güçlendirme ve onarım masrafları, yönetici ücreti ve benzeri genel giderler ise kural olarak arsa payları nispetinde paylaştırılır. Malikler, ortak alan ya da tesislerden yararlanmaktan vazgeçtiklerini yahut bağımsız bölümlerinin konumu nedeniyle bu hizmetlere gereksinim duymadıklarını öne sürerek avans ve masraf paylarını ödemekten imtina edemez. Bir kat malikinin veya dairesinden yararlanan kişinin kusurlu davranışı ortak gidere yol açmışsa, bu gidere katılan diğer maliklerin ödedikleri tutarlar için kusurlu tarafa rücu imkânı bulunur.
634 sayılı KAT MÜLKİYETİ KANUNU m. 20Kaynağı aç
İşletme Projesinin Düzenlenmesi ve İtiraz Süreci
Kat malikleri kurulunca kabul edilmiş bir işletme projesi bulunmadığı takdirde yönetici gecikmeksizin tahmini gelir ve gider tutarlarını gösteren bir işletme projesi hazırlar. Bu projede anagayrimenkulün bir yıllık yönetiminde öngörülen tahmini gelir ve gider tutarları, her kat malikine 634 sayılı Kanun'un 20. maddesindeki esaslara göre düşecek tahmini miktar ve tahmini giderlerle diğer muhtemel giderleri karşılamak üzere kat maliklerinin vermesi gereken avans tutarları gösterilir.
634 sayılı KAT MÜLKİYETİ KANUNU m. 37Kaynağı aç
Yöneticinin düzenlediği taslak proje, kat maliklerine veya bağımsız bölümlerden fiilen yararlananlara imza mukabilinde ya da taahhütlü mektupla tebliğ edilir. Tebligatın yapılmasından itibaren yedi gün içinde itirazda bulunulursa konu kat malikleri kurulunda görüşülerek karara bağlanır ve gerektiğinde yeni bir proje oluşturulur. Kat malikleri kurulunca kabul edilip kesinleşen işletme projeleri yahut kurulun ortak giderlere dair kararları, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 68. maddesinin 1. fıkrasında sayılan borç ikrarını içeren belgeler hükmündedir.
Yöneticinin Denetlenmesi ve Hesap Verme Sorumluluğu
634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 38. maddesi gereğince yönetici, kat maliklerine karşı hukuken bir vekil gibi sorumludur. Yönetici, yönetim planında belirtilen dönemlerde; yönetim planında süre öngörülmemişse her takvim yılının ilk ayı içerisinde kat maliklerine hesap vermekle yükümlüdür.
Kat malikleri kurulu, Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 41. maddesi uyarınca yöneticinin görevdeki tutumunu sürekli olarak denetleme yetkisine sahiptir. Kanunda öngörülen olağan denetim mekanizmalarının yanında haklı veya önemli bir sebebin ortaya çıkması halinde yöneticinin, denetçinin veya kat maliklerinin üçte birinin istemi üzerine kat malikleri kurulu olağanüstü toplantıya çağrılabilir.
Hâkimin Müdahalesi ve Kurul Kararlarının İptali Davası
Bir kat malikinin veya bağımsız bölümden kira, oturma hakkı ya da benzeri gerekçeyle sürekli yararlanan kişinin yükümlülüklerini aksatması sebebiyle menfaati haleldar olan malikler, taşınmazın bulunduğu yer sulh mahkemesine müracaat ederek hâkimin duruma müdahale etmesini talep edebilir. Hâkim tarafları dinledikten sonra mevzuata, yönetim planına ve bunlarda hüküm bulunmayan hallerde genel kurallar ile hakkaniyet ilkelerine uygun biçimde hüküm kurarak kararın yerine getirilmesi için uygun bir vade belirler ve ilgilisine tefhim veya tebliğ eder. Mahkemenin tayin ettiği sürede karara riayet etmeyen tarafa yine aynı mahkemece idarî para cezası verilir ve 634 sayılı Kanun'un 25. maddesindeki düzenleme saklı tutulur.
634 sayılı KAT MÜLKİYETİ KANUNU m. 33Kaynağı aç
Kat malikleri kurulunca verilen aidat ve gider kararları aleyhine, kurul toplantısına katılan ancak 32. madde hükmü gereğince aykırı oy kullanan her kat maliki karar tarihinden başlayarak bir ay içinde iptal davası açabilir. Toplantıya katılmayan her kat maliki kararı öğrenmesinden başlayarak bir ay içinde ve her hâlde karar tarihinden başlayarak altı ay içinde anagayrimenkulün bulunduğu yerdeki sulh mahkemesinde iptal davası açma hakkına sahiptir. Kat malikleri kurulu kararlarının yok veya mutlak butlanla hükümsüz sayıldığı durumlarda ise kanuni süre koşulu aranmaz.
634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'nun Ek 1. maddesi uyarınca Kanun'un uygulanmasından kaynaklanan uyuşmazlıklar sulh hukuk mahkemesinde görülür. Ayrıca 1 Eylül 2023 tarihinden itibaren kat mülkiyetinden kaynaklanan uyuşmazlıklar dava şartı arabuluculuk kapsamına alınmıştır.
Aidat Borcunun İcrası ve Suç Teşkil Eden Usulsüzlükler
Ortak masraf veya avans borcunu ifa etmeyen malike karşı yönetici ya da diğer kat maliklerinden herhangi biri yönetim planı, 634 sayılı Kanun ve genel hükümler dairesinde dava yoluna başvurabilir veya icra takibine girişebilir. Borcun tamamını zamanında yatırmayan kat maliki, gecikilen her gün hesaba katılmak suretiyle aylık yüzde beş gecikme tazminatına katlanmak durumundadır. Kesinleşmiş projeye dayanarak yürütülen takibe karşı borçlunun itirazda bulunması halinde alacaklı taraf, itirazın bildiriminden itibaren altı aylık süre zarfında icra mahkemesine başvurarak itirazın kaldırılmasını isteyebilir. Borçlu savunmasını doğrular nitelikte geçerli bir belge sunamadığı takdirde itiraz kaldırılır; itiraz kanunun aradığı geçerli evraka dayanıyorsa talep reddedilir. İtirazın kaldırılması isteminin esastan haklı bulunması halinde borçlu, haksız bulunması halindeyse alacaklı aleyhine talep üzerine yüzde yirmi oranından az olmayacak bir tazminata hükmedilir; menfi tespit, istirdat veya genel mahkemelerde dava açıldığında bu tazminatın tahsili yargılama neticelenene dek ertelenir.
2004 sayılı İCRA VE İFLAS KANUNU m. 68Kaynağı aç
Toplanan aidat ve avansların amacı dışında şahsi menfaatler için harcanması veya teslim olgusunun inkâr edilmesi cezai sorumluluk doğurur. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 155. maddesi uyarınca başkasına ait olup da muhafaza etmek veya belirli bir şekilde kullanmak üzere zilyetliği kendisine devredilmiş mal üzerinde devir amacı dışında tasarrufta bulunan veya bu devir olgusunu inkâr eden kişi şikâyet üzerine altı aydan iki yıla kadar hapis ve adlî para cezası ile cezalandırılır. Suçun, başkasının mallarını idare etmek yetkisinin gereği olarak tevdi ve teslim edilmiş eşya hakkında işlenmesi halinde ise bir yıldan yedi yıla kadar hapis ve üç bin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 155Kaynağı aç
Yönetici tek başına yeni bir aidat tutarı belirleyebilir mi?
Kat malikleri kurulunca kabul edilmiş bir işletme projesi yoksa yönetici tahmini gelir-gider tutarlarını gösteren bir işletme projesi hazırlayabilir. Geçici projenin maliklere veya fiilen yararlananlara imza karşılığı ya da taahhütlü mektupla bildirilmesi ve en geç üç ay içinde genel kurulda aynen veya değiştirilerek kabulüne karar verilmesi gerekir.
7579 sayılı Kanun, Madde 4Kaynağı aç
Dairede oturmayan veya ortak alanları kullanmayan malik aidat ödemekten kaçınabilir mi?
Kat malikleri, aralarında başka türlü bir anlaşma bulunmadıkça ortak yer veya tesisler üzerindeki kullanma hakkından vazgeçtiklerini ya da bunlardan faydalanmaya ihtiyaçları olmadığını öne sürerek ortak gider ve avans payını ödemekten kaçınamaz.
Usulsüz alınan aidat kararına karşı iptal davası ne zaman açılmalıdır?
Kurul kararına toplantıda aykırı oy kullanan kat maliki karar tarihinden başlayarak bir ay, toplantıya katılmayan malik kararı öğrenmesinden başlayarak bir ay ve her hâlde karar tarihinden başlayarak altı ay içinde sulh mahkemesinde iptal davası açabilir; yokluk veya mutlak butlan hallerinde bu süre koşulu aranmaz.
Kesinleşen işletme projesine dayalı icra takibine haksız itirazın sonucu nedir?
Kesinleşen işletme projesi İcra ve İflas Kanunu'nun 68. maddesinin 1. fıkrasındaki belgelerden sayılır; icra mahkemesinde borçlu itirazını geçerli bir belgeyle kanıtlayamazsa itiraz kaldırılır ve esasa ilişkin nedenlerle itirazın kaldırılması halinde borçlu yüzde yirmiden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilebilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

