Aile Hukuku

Türk Hukukunda Bebek ve Yetişkin Evlat Edinme Şartları

by Avukat Erdal Ersoy
Türk Hukukunda Bebek ve Yetişkin Evlat Edinme Şartları

Küçüklerin Evlat Edinilmesinde Temel Şartlar ve Yaş Farkı

Bir küçüğün evlat edinilebilmesi, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 305. maddesinin 1. fıkrası uyarınca evlat edinen tarafından bir yıl süreyle bakılmış ve eğitilmiş olması koşuluna bağlıdır. Evlat edinme işleminin her hâlde küçüğün yararına bulunması ve evlat edinenin diğer çocuklarının yararlarının hakkaniyete aykırı bir biçimde zedelenmemesi gerekir. Ayrıca kanunun 308. maddesinin 1. fıkrası gereğince evlat edinilen kişinin evlat edinenden en az on sekiz yaş küçük olması zorunludur.

4721 sayılı TÜRK MEDENİ KANUNU m. 305Kaynağı aç
Madde 305- Bir küçüğün evlât edinilmesi, evlât edinen tarafından bir yıl süreyle bakılmış ve eğitilmiş olması koşuluna bağlıdır. Evlât edinmenin her hâlde küçüğün yararına bulunması ve evlât edinenin diğer çocuklarının yararlarının hakkaniyete aykırı bir biçimde zedelenmemesi de gerekir. II. Birlikte evlât edinme
4721 sayılı TÜRK MEDENİ KANUNU m. 308Kaynağı aç
Madde 308- Evlât edinilenin, evlât edinenden en az onsekiz yaş küçük olması şarttır. Ayırt etme gücüne sahip olan küçük, rızası olmadıkça evlât edinilemez. Vesayet altındaki küçük, ayırt etme gücüne sahip olup olmadığına bakılmaksızın vesayet dairelerinin izniyle evlât edinilebilir. V. Ana ve babanın rızası 1. Şekil

Küçüğün iradesi ve hukuki durumu evlat edinme kararında belirleyicidir. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 308. maddesinin 2. fıkrası uyarınca ayırt etme gücüne sahip olan küçük, kendi rızası bulunmadıkça evlat edinilemez. Küçüğün vesayet altında olması halinde ise ayırt etme gücüne sahip olup olmadığına bakılmaksızın vesayet dairelerinin izninin alınması şarttır.

Birlikte ve Tek Başına Evlat Edinme Koşulları

Evlat edinmede evlilik birliği esas alınmıştır. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 306. maddesinin 1. fıkrası gereğince eşler ancak birlikte evlat edinebilir; evli olmayan kişilerin birlikte evlat edinmesi hukuken mümkün değildir. Eşlerin birlikte evlat edinebilmesi için en az beş yıldan beri evli bulunmaları veya otuz yaşını doldurmuş olmaları gerekmektedir.

4721 sayılı TÜRK MEDENİ KANUNU m. 306Kaynağı aç
Madde 306- Eşler, ancak birlikte evlât edinebilirler; evli olmayanlar birlikte evlât edinemezler. Eşlerin en az beş yıldan beri evli olmaları veya otuz yaşını doldurmuş bulunmaları gerekir. Eşlerden biri, en az iki yıldan beri evli olmaları veya kendisinin otuz yaşını doldurmuş bulunması koşuluyla diğerinin çocuğunu evlât edinebilir. III. Tek başına evlât edinme

Tek başına evlat edinme ve diğer eşin çocuğunu evlat edinme durumları kanunda özel şartlara bağlanmıştır. 4721 sayılı Kanun'un 307. maddesinin 1. fıkrasına göre evli olmayan bir kişi otuz yaşını doldurmuş ise tek başına evlat edinebilir. Bunun yanı sıra evli eşlerden biri, en az iki yıldan beri evli olmaları veya kendisinin otuz yaşını doldurmuş bulunması şartıyla diğer eşin çocuğunu evlat edinebilmektedir.

4721 sayılı TÜRK MEDENİ KANUNU m. 307Kaynağı aç
Madde 307- Evli olmayan kişi otuz yaşını doldurmuş ise tek başına evlât edinebilir. Otuz yaşını doldurmuş olan eş, diğer eşin ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksunluğu veya iki yılı aşkın süreden beri nerede olduğunun bilinmemesi ya da mahkeme kararıyla iki yılı aşkın süreden beri eşinden ayrı yaşamakta olması yüzünden birlikte evlât edinmesinin mümkün olmadığını ispat etmesi hâlinde, tek başına evlât edinebilir. IV. Küçüğün rızası ve yaşı

Ana ve Babanın Rızası ile Rızanın Aranmadığı Durumlar

Küçüklerin evlat edinilmesinde kural olarak ana ve babanın rızasının bulunması zorunludur. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 309. maddesi kapsamında bu irade açıklaması, küçüğün ya da anne ve babanın ikamet ettiği yerdeki mahkemede sözlü yahut yazılı biçimde beyan edilip resmi zapta bağlanır. Rıza verilirken evlat edinecek tarafların isimlerinin zikredilmemiş veya bu kişilerin henüz kesinleşmemiş olması rızanın geçerliliğini etkilemez.

4721 sayılı TÜRK MEDENİ KANUNU m. 309Kaynağı aç
Madde 309- Evlât edinme, küçüğün ana ve babasının rızasını gerektirir. Rıza, küçüğün veya ana ve babasının oturdukları yer mahkemesinde sözlü veya yazılı olarak açıklanarak tutanağa geçirilir. Verilen rıza, evlât edinenlerin adları belirtilmemiş veya evlât edinenler henüz belirlenmemiş olsa dahi geçerlidir. 2. Zamanı

Bazı hallerde ana ve babanın rızası aranmaksızın evlat edinme gerçekleştirilebilir. 4721 sayılı Kanun'un 311. maddesi uyarınca kim olduğu veya uzun süreden beri nerede oturduğu bilinmeyen, ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksun bulunan ya da küçüğe karşı özen yükümlülüğünü yeterince yerine getirmeyen ana ve babadan birinin evlat edinmede rızası aranmaz.

4721 sayılı TÜRK MEDENİ KANUNU m. 311Kaynağı aç
Madde 311- Aşağıdaki hâllerde ana ve babadan birinin rızası aranmaz: l. Kim olduğu veya uzun süreden beri nerede oturduğu bilinmiyorsa veya ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksun bulunuyorsa, 2. Küçüğe karşı özen yükümlülüğünü yeterince yerine getirmiyorsa. b. Karar

Bebeklerin Evlat Edinilmesi ve Rızanın Geri Alınması

Yeni doğmuş bir bebeğin evlat edinilmesinde rıza beyanı belirli bir sürenin geçmesine bağlı kılınmıştır. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 310. maddesinin 1. fıkrası doğrultusunda ana ve babanın rızası, küçüğün doğumunun üzerinden altı hafta geçmeden önce verilemez.

4721 sayılı TÜRK MEDENİ KANUNU m. 310Kaynağı aç
Madde 310- Rıza, küçüğün doğumunun üzerinden altı hafta geçmeden önce verilemez. Rıza, tutanağa geçirilme tarihinden başlayarak altı hafta içinde aynı usulle geri alınabilir. Geri almadan sonra yeniden verilen rıza kesindir. 3. Rızanın aranmaması a. Koşulları

Evlat edinme amacıyla verilen rızadan dönülmesi de kanuni süreye bağlanmıştır. 4721 sayılı Kanun'un 310. maddesi gereğince verilen rıza, mahkeme tutanağına geçirilme tarihinden başlayarak altı hafta içinde aynı usulle geri alınabilir. Bu geri almanın ardından yeniden verilen rıza ise kesindir.

Ergin ve Kısıtlıların Evlat Edinilmesi Koşulları

Ergin veya kısıtlıların evlat edinilebilmesi için öncelikle evlat edinenin altsoyunun açık muvafakatinin bulunması şarttır. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 313. maddesinin 1. fıkrası uyarınca altsoyun muvafakatinin yanında; evlat edinilenin bedensel veya zihinsel engeli sebebiyle sürekli yardıma muhtaç olup evlat edinen tarafından en az beş yıldan beri bakılıp gözetilmesi, evlat edinen tarafından küçükken en az beş yıl süreyle bakılıp gözetilmiş ve eğitilmiş olması veya diğer haklı sebepler mevcut olup en az beş yıldan beri evlat edinen ile aile hâlinde birlikte yaşaması şartlarından birinin gerçekleşmesi aranır.

4721 sayılı TÜRK MEDENİ KANUNU m. 313Kaynağı aç
Madde 313- (Değişik birinci cümle: 3/7/2005-5399/1 md.) Evlât edinenin altsoyunun açık muvafakatiyle ergin veya kısıtlı aşağıdaki hallerde evlât edinilebilir. 1. Bedensel veya zihinsel engeli sebebiyle sürekli olarak yardıma muhtaç ve evlât edinen tarafından en az beş yıldan beri bakılıp gözetilmekte ise,[21] 2. Evlât edinen tarafından, küçükken en az beş yıl süreyle bakılıp gözetilmiş ve eğitilmiş ise, 3. Diğer haklı sebepler mevcut ve evlât edinilen, en az beş yıldan beri evlât edinen ile aile hâlinde birlikte yaşamakta ise. Evli bir kimse ancak eşinin rızasıyla evlât edinilebilir. Bunlar dışında küçüklerin evlât edinilmesine ilişkin hükümler kıyas yoluyla uygulanır. C. Hükümleri

Ergin ve kısıtlıların evlat edinilmesinde evlilik bağına da özel önem atfedilmiştir. 4721 sayılı Kanun'un 313. maddesinin 2. ve 3. fıkraları uyarınca evli bir kimse ancak eşinin rızasıyla evlat edinilebilir. Kanunda belirtilen bu istisnalar ve şartlar dışında ergin ve kısıtlıların evlat edinilmesinde küçüklerin evlat edinilmesine ilişkin hükümler kıyas yoluyla uygulanır.

Bekar bir kişi tek başına çocuk evlat edinebilir mi?

Evli olmayan bir kişi otuz yaşını doldurmuş ise 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 307. maddesi uyarınca tek başına evlat edinebilir.

Evlat edinen ile evlat edinilen arasındaki yaş farkı kaç olmalıdır?

Evlat edinilen kişinin evlat edinenden en az on sekiz yaş küçük olması kanunen zorunludur.

Bebek evlat edinmede ana baba rızası ne zaman verilebilir?

Evlat edinmede ana ve babanın rızası küçüğün doğumunun üzerinden altı hafta geçmeden önce verilemez.

Evlat edinme için verilen ana baba rızası geri alınabilir mi?

Mahkemede tutanağa bağlanan rıza tutanağa geçirilme tarihinden itibaren altı hafta içinde aynı usulle geri alınabilir; ancak geri almadan sonra tekrar verilen rıza kesindir.

Evli bir yetişkinin evlat edinilmesinde eşinin rızası aranır mı?

Evli bir kimse ancak eşinin açık rızası bulunması halinde evlat edinilebilir.

İlgili makaleler

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

Bu hukuk dalının sayfasına gidin
Avukat Erdal Ersoyİletişim ve randevu