Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü merkezi veri tabanındaki kayıtların işlenmesi ve elektronik ortamda gerçekleştirilecek işlemlere ilişkin usul ve esaslar düzenlenmiştir. Tapu ve Kadastro Verilerinin İşlenmesi ve Elektronik Ortamda Yapılacak İşlemler Hakkında Yönetmelik, 08.06.2022 tarihli ve 31860 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu düzenleme ile merkezi veri tabanında yer alan verilerin kurumlar ve kişilerle paylaşılması, elektronik servislerin kullanımı ve işlem güvenliği belirli kurallara bağlanmıştır.
TAKPAS Kapsamı ve Veriye Erişim Şartları
Tapu Kadastro Paylaşım Sistemi (TAKPAS); Web Tapu veya Genel Müdürlükçe belirlenen diğer arayüzlerden oluşan, merkezi veri tabanında tutulan verilerin kurumlarla ve kişilerle paylaşılmasına imkân sağlayan sistemi ifade eder. Kişi ve kurumların TAKPAS hizmetlerinden yararlanabilmesi için Genel Müdürlük ile 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ve ilgili mevzuata uygun bir erişim protokolü imzalaması veya sisteme elektronik kabul beyanı vermesi zorunludur.
Sisteme erişim sağlayacak taraflar, erişim protokolünün yanı sıra uygun güvenlik düzeyini temin etmek üzere gerekli her türlü teknik ve idari tedbiri aldığını gösteren bir güvenlik taahhütnamesini Genel Müdürlüğe sunmakla yükümlüdür.
Veri Güvenliği Yükümlülükleri ve Sorumluluk
Tapu ve kadastro verilerinin işlenmesinde 6698 sayılı Kanun'un 12. maddesindeki genel güvenlik yükümlülüklerine uyulması zorunludur. Bu çerçevede veri sorumlusu; kişisel verilerin hukuka aykırı olarak işlenmesini önlemek, verilere hukuka aykırı olarak erişilmesini engellemek ve verilerin muhafazasını sağlamak amacıyla uygun güvenlik düzeyini temin etmeye yönelik gerekli her türlü teknik ve idari tedbiri almak zorundadır. Özel nitelikli kişisel veriler söz konusu olduğunda ise ayrıca 6698 sayılı Kanun'un 6. maddesinin 4. fıkrası uyarınca Kişisel Verileri Koruma Kurulu tarafından belirlenen yeterli önlemlerin alınması şarttır.
6698 sayılı KİŞİSEL VERİLERİN KORUNMASI KANUNU m. 12Kaynağı aç
6698 sayılı KİŞİSEL VERİLERİN KORUNMASI KANUNU m. 6Kaynağı aç
Kişisel verilerin veri sorumlusu adına başka bir gerçek veya tüzel kişi tarafından işlenmesi halinde, gerekli güvenlik tedbirlerinin alınması hususunda veri sorumlusu bu kişilerle birlikte müştereken sorumludur. Veri sorumlusu ayrıca kendi kurum veya kuruluşunda kanun hükümlerinin uygulanmasını temin etmek amacıyla gerekli denetimleri bizzat yapmak veya yaptırmakla yükümlüdür.
Veri sorumluları ile veri işleyen kişiler, görevleri sebebiyle öğrendikleri kişisel verileri kanun hükümlerine aykırı şekilde başkasına açıklayamaz ve tahsis edilen işleme amacı dışında kullanamaz. Bu gizlilik ve amaca uygun kullanım yükümlülüğü ilgililerin görevden ayrılmasından sonra da devam eder. İşlenen verilerin kanuni olmayan yollarla başkaları tarafından elde edilmesi durumunda ise veri sorumlusunun bu durumu en kısa sürede ilgilisine ve Kişisel Verileri Koruma Kuruluna bildirmesi yasal bir zorunluluktur.
Veri Kullanım Sınırları ve Uygulanacak Yaptırımlar
Sistemden paylaşılan taşınmaz verilerine yalnızca talep aşamasında belirtilen amaç ve hukuki gerekçeyle sınırlı olarak erişilebilir. Veriye erişen taraf, bu bilgileri tanımlanmış faaliyetin yürütülmesi haricinde başka hiçbir amaçla kullanamaz. Paylaşılan veriler, Genel Müdürlüğün yazılı izni bulunmadıkça tarafların kendi görev ve faaliyet alanındaki işlemler dışında başka kişi, kurum veya kuruluşlara kullandırılamaz.
Veriye erişim hakkının kötüye kullanılması veya protokol hükümlerinin ihlal edilmesi hallerinde Genel Müdürlük veriye erişimi engelleme yetkisine sahiptir. Ayrıca alıcı tarafın taahhüt ettiği idari ve teknik güvenlik tedbirlerini almaması durumunda Genel Müdürlük erişim protokolünü tek taraflı olarak feshedebilir.
Yurt Dışına Veri Aktarımı ve Verilerin İmhası
Tapu ve kadastro verilerinin yurt dışına aktarılmasında 6698 sayılı Kanun'un 9. maddesindeki sınırlama ve esaslara uyulur. Bu kapsamda veriler, kanuni şartlardan birinin varlığı ve aktarım yapılacak ülke, sektör veya uluslararası kuruluş hakkında Kişisel Verileri Koruma Kurulu tarafından verilmiş bir yeterlilik kararının bulunması halinde aktarılabilir. Yeterlilik kararının bulunmaması durumunda ise kanundaki şartların varlığı ve ilgili kişinin haklarını kullanma ile etkili kanun yollarına başvurma imkânının bulunması kaydıyla; standart sözleşme, bağlayıcı şirket kuralları veya Kurul onaylı taahhütname gibi uygun güvencelerden birinin sağlanması şartıyla aktarım gerçekleştirilebilir.
6698 sayılı KİŞİSEL VERİLERİN KORUNMASI KANUNU m. 9Kaynağı aç
Yurt dışı veri aktarımında taraflar arasında akdedilen standart sözleşmenin, imzalanmasından itibaren beş iş günü içinde veri sorumlusu veya veri işleyen tarafından Kişisel Verileri Koruma Kurumuna bildirilmesi zorunludur. Yeterlilik kararı ve uygun güvencelerin bulunmadığı hallerde arızi olarak yapılacak aktarımlarda açık rıza, sözleşmenin ifası ve sözleşme öncesi tedbirlere dayalı istisnalar; kamu kurum ve kuruluşlarının kamu hukukuna tâbi faaliyetlerine uygulanmaz. Ayrıca uluslararası sözleşme hükümleri saklı kalmak kaydıyla, Türkiye'nin veya ilgili kişinin menfaatinin ciddi biçimde zarar göreceği hallerde veriler ancak ilgili kamu kurum veya kuruluşunun görüşü alınarak Kurulun izniyle yurt dışına aktarılabilir. Tapu ve kadastro verilerinin temin edilmesine gerekçe oluşturan kullanım amacı ortadan kalktığında ise verilerin alıcı tarafından imha edilmesi şarttır.
Avukatların Taşınmaz Verilerini Sorgulama Usulü
Avukatların görevleriyle ilişkili olmak şartıyla taşınmaz bilgilerine erişimleri düzenlenmiştir. Buna göre avukatlar, mesleki faaliyetleri kapsamında TAKPAS arayüzleri veya internet servisleri üzerinden Türkiye Barolar Birliği'nin alt kullanıcısı sıfatıyla taşınmaz bilgisi sorgulaması yapabilmektedir.
Kişi ve kurumlar TAKPAS sistemine nasıl erişim sağlar?
Kişi ve kurumların TAKPAS'tan yararlanabilmesi için Genel Müdürlük ile 6698 sayılı Kanun'a uygun erişim protokolü imzalaması veya elektronik kabul beyanı vermesi, ayrıca teknik ve idari güvenlik tedbirlerini gösteren güvenlik taahhütnamesini sunması zorunludur.
Elde edilen tapu verileri üçüncü kişilere devredilebilir mi?
Paylaşılan veriler, yalnızca talep anında belirtilen amaç ve hukuki gerekçeyle sınırlı olarak kullanılabilir; Genel Müdürlüğün yazılı izni olmaksızın kendi görev alanı dışındaki kişi veya kuruluşlara kullandırılamaz.
Verilerin yetkisiz kişilerin eline geçmesi durumunda ne yapılmalıdır?
İşlenen kişisel verilerin kanuni olmayan yollarla başkaları tarafından elde edilmesi durumunda, veri sorumlusunun bu durumu en kısa sürede hem ilgili kişiye hem de Kişisel Verileri Koruma Kuruluna bildirmesi yasal zorunluluktur.
Yurt dışı veri aktarımında kullanılan standart sözleşme ne zaman bildirilir?
Standart sözleşmenin, imzalanmasından itibaren beş iş günü içinde veri sorumlusu veya veri işleyen tarafından Kişisel Verileri Koruma Kurumuna bildirilmesi gerekir.
Kullanım amacı sona eren tapu ve kadastro verileri saklanabilir mi?
Tapu ve kadastro verilerinin kullanım amacı sona erdikten sonra veriye erişim sağlayan alıcı tarafından bu verilerin saklanmayıp imha edilmesi zorunludur.
Avukatlar TAKPAS üzerinden sorgulamayı nasıl yapar?
Avukatlar, mesleki görevleriyle ilişkili olmak şartıyla TAKPAS arayüzleri veya internet servisleri üzerinden Türkiye Barolar Birliği alt kullanıcısı sıfatıyla taşınmaz bilgilerini sorgulayabilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy