Ortaklığın Giderilmesi Davasında Vekalet Ücreti

Avukatlık ücreti, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 164. maddesinin birinci fıkrası uyarınca avukatın sunduğu hukuki yardımın karşılığı olan meblağı ya da değeri ifade eder. Ortaklığın giderilmesi davalarında vekalet ücreti kural olarak maktu nitelikte olup, avukat ile müvekkil arasında yazılı bir vekalet ücreti sözleşmesi yapılması halinde sözleşmede kararlaştırılan ücret geçerli sayılır; taraflar arasında akdedilmiş yazılı bir sözleşme bulunmadığı takdirde ise tarifede yer alan vekalet ücreti uygulanır.

Avukatlık Ücret Sözleşmesi ve Kanuni Sınırlar

Avukatlık sözleşmelerinde ücret serbestisi mutlak olmayıp kanuni sınırlamalara tabidir. 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 164. maddesi uyarınca avukatlık ücreti dava veya hükmolunacak şeyin değerinin yahut paranın yüzde yirmi beşini aşmamak üzere kararlaştırılabilir; ancak sözleşmeler dava konusu para dışındaki mal ve haklardan bir kısmının aynen avukata ait olacağı hükmünü içeremez. Aynı maddenin dördüncü fıkrası gereğince Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin altında vekalet ücreti belirlenemez ve davanın ücretsiz üstlenilmesi durumunda bu halin baro yönetim kuruluna bildirilmesi zorunludur. Ücret sözleşmesinin bulunmadığı, geçersiz sayıldığı veya tartışmalı olduğu hallerde ise değeri para ile ölçülebilen dava ve işlerde asgari ücret tarifesinin altında kalmamak şartıyla davanın kazanılan bölümü için ilamın kesinleştiği tarihteki müddeabihin yüzde onu ile yüzde yirmisi arasında bir vekalet ücreti belirlenir; değeri para ile ölçülemeyen dava ve işlerde ise Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uygulanır.

Taşınmaz Hissesi Üzerinden Ücret ve Davanın Reddi

Ortaklığın giderilmesi davalarında, satılacak taşınmazların müvekkilin hissesine düşecek tutarı üzerinden kanuni sınırlar içinde yüzdelik avukatlık ücreti kararlaştırılabileceği ve avukatın dava öncesinde ya da sırasında muhammen bedel üzerinden talepte bulunmayıp dava sonucunda paya düşecek bedelin kanuni yüzdesine hak kazanacağı değerlendirilebilmektedir. Buna karşılık, mahkemece takdir edilecek bedelin hisseye düşen kısmının belirli bir yüzdesini ücret sayan sözleşmelerin, dava değeri veya hükmolunacak miktar başlangıçta belirli olmadığından ve dava olunan ya da hükmolunan şeyin belli bir yüzdesi şartını taşımadığından geçersiz sayıldığı durumlar da mevcuttur.

Ortaklığın giderilmesi davasının reddedilmesi halinde, ortaklık giderilmeyeceğinden ve müvekkil lehine alacak hakkı veren bir bedel doğmayacağından sözleşmede kararlaştırılan hisse üzerinden ücret alma şartı işletilemez. Böyle bir ihtimalde tarifeye göre maktu vekalet ücreti doğar.

Azil, İstifa ve Ücretin Muacceliyeti

1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 174. maddesinin birinci fıkrası uyarınca üstlendiği işi haklı bir neden olmaksızın takipten vazgeçen avukat herhangi bir ücret talep edemez ve peşin tahsil ettiği ücreti müvekkile iade etmekle yükümlüdür. Aynı maddenin ikinci fıkrasına göre avukatın azledilmesi halinde vekalet ücretinin tamamı ödenir; ancak azil avukatın kendi kusur veya ihmalinden kaynaklanmaktaysa vekalet ücreti ödenmez. Ayrıca sözleşme uyarınca peşin ödenmesi kararlaştırılan ücret ödenmediği sürece avukat işe başlamak zorunda olmadığı gibi, bundan kaynaklanabilecek her türlü sorumluluk iş sahibine aittir; diğer ödeme şartlarının yerine getirilmemesi sebebiyle işin takip edilememesinde de aynı sorumluluk kuralı uygulanır.

Ortaklığın giderilmesi yargılamasında vekilin haksız olarak azledilmesi durumunda avukatın vekalet ücreti alacağı muaccel hale gelir. Sözleşmede satış bedelinin belirli bir oranının kararlaştırıldığı hallerde, haksız azil sonrasında taşınmazın belirlenecek değeri üzerinden akdi vekalet ücreti ile mahkemece hükmedilen karşı taraf vekalet ücreti talepleri yargı denetimine konu edilmektedir.

Feragat, Kabul ve Gizli Sulh Hallerinde Yargılama Giderleri

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 312. maddesinin birinci fıkrası gereğince davadan feragat eden veya aleyhindeki talebi kabul eden taraf, davada aleyhine hüküm verilmiş gibi yargılama giderlerini ödemeye mahkûm edilir; feragat veya kabul talep sonucunun bir kısmına ilişkin ise yargılama giderlerine mahkûmiyet buna göre belirlenir. Aynı maddenin ikinci fıkrası uyarınca davalı taraf, davanın açılmasına kendi hal ve davranışıyla sebebiyet vermemişse ve yargılamanın ilk duruşmasında davacının talep sonucunu kabul etmişse yargılama giderlerini ödemekle yükümlü tutulmaz.

Tarafların feragat görünümünde gizli sulh yapmaları halinde dava değeri üzerinden akdi ve karşı yan vekalet ücreti gözetilir. Vekilin bilgisi olmaksızın davanın feragat ile sonuçlandırıldığı ve avukatın azledilmediği hallerde ise 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 164. maddesinin dördüncü fıkrası ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca akdi ve karşı yan vekalet ücreti değerlendirilir. Dava neticesinde tarifeye dayanılarak karşı tarafa yükletilen vekalet ücreti avukata ait olup, iş sahibinin borcu sebebiyle haczedilemez, takas ve mahsup edilemez.

Sıkça Sorulan Sorular

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy