Konutların Turizm Amaçlı Kiralanması ve İzin Belgesi Şartları

Konutların turizm amaçlı kiralanabilmesi için sözleşme yapılmadan önce izin belgesi alınması ve nitelikleri Bakanlıkça belirlenen plaketin kiralanan konutun girişine asılması zorunludur. Konutların tek seferde yüz günden fazla süreli yapılan kiralamaları ise 7464 sayılı Kanunun kapsamı dışındadır.

Yetkili İdare ve Belge Alma Yükümlülüğü

Turizm amaçlı kiralama izin belgesini vermeye Kültür ve Turizm Bakanlığı yetkilidir; Bakanlık bu yetkisini valilik vasıtasıyla da kullanabilir. İzin belgesi alma yükümlülüğü kiraya verene aittir. Kiralama faaliyetinin kiraya veren haricinde yürütülmesi halinde, bu kiralamalar münhasıran 1618 sayılı Kanun kapsamında belgelendirilmiş A grubu seyahat acentaları aracılığıyla yapılabilir.

Kat Malikleri Kararı ve Bağımsız Bölüm Sayı Sınırları

İzin belgesi başvurularında kiralama yapılacak bağımsız bölümün yer aldığı binanın tüm kat malikleri tarafından oy birliği ile alınmış kararın ibrazı zorunludur. Birden fazla bağımsız bölüm içeren binalardan oluşan konut sitelerinde bu kural sadece kiralama yapılan konutun bulunduğu bina için aranır ve izin belgesi örneği site yönetimine iletilir.

Üçten fazla bağımsız bölümden oluşan binalarda aynı kiraya veren adına en fazla yüzde yirmi beşi için izin belgesi düzenlenebilir. Aynı kiraya veren adına aynı binada izin belgesi düzenlenen bağımsız bölüm sayısının beşi geçmesi durumunda işyeri açma ve çalışma ruhsatının ibrazı şarttır; ayrıca başvuruya konu binanın birden fazla bağımsız bölüm içeren sitelerde bulunması halinde tüm kat maliklerince oy birliğiyle alınmış kararın sunulması gerekir.

Yüksek Nitelikli Konut İstisnası ve Ruhsat Durumu

Kat Mülkiyeti Kanununun 28 inci maddesi uyarınca düzenlenen yönetim planında kısa süreli kiralamaya izin verilmiş olan; bünyesinde resepsiyon, güvenlik ve günlük temizlik mekânları barındıran; sağlık, kuru temizleme, çamaşırhane, taşıma, yemek ve alışveriş hizmetleri ile spor salonu ve havuz imkânlarının sağlanabildiği çok sayıda bağımsız bölümlü yüksek nitelikli konutlarda, 7464 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarındaki koşullar aranmaksızın izin belgesi düzenlenebilir. Bu nitelikteki konutlarda kiralama işlemleri konut işletmesini üstlenen şirket vasıtasıyla da yürütülebilir; izin belgesinin işletici şirket adına düzenlendiği bu halde alt kiralama yasağına ilişkin hükümler uygulanmaz.

3572 sayılı Kanunda yapılan düzenlemeyle, 7464 sayılı Kanun kapsamında açıkça işyeri açma ve çalışma ruhsatı alma yükümlülüğü getirilen durumlar hariç olmak üzere, izin belgesi verilen konutlara bu muafiyet çerçevesinde işlem tesis edilmektedir.

Alt Kiralama Yasağı ve Bildirim Sorumluluğu

Turizm izin belgesine sahip konutu kiralayanların bu yeri bizzat kendi nam ve hesaplarına başkalarına yeniden kiralamaları yahut ikamet amaçlı kiralanmış bir konutun kiracısı tarafından turizm faaliyeti kapsamında üçüncü şahıslara kiralanması kanunen yasaktır. Turizm gayesiyle kiralama gerçekleştiren tüzel kişilerin taşınmazı kendi personeline kullandırması ise bu yasağın kapsamı dışındadır.

Turizm amaçlı kiralama izin belgesi düzenlenmiş olan konutlar hakkında 1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanunu hükümleri uygulanır ve anılan mevzuat çerçevesindeki bildirim yükümlülüklerinde izin belgesi sahibi kanunen sorumlu kişi kabul edilir.

Belgenin Geçersizliği ve İptal Şartları

İzin belgesi sahibi gerçek kişi ise vefat tarihinden itibaren üç ay içerisinde mirasçılar tarafından başvuruda bulunulmaması veya tüzel kişi ise tüzel kişiliğin sona ermesi durumunda belge geçersiz hale gelir; ancak kullanıcıların hakları sözleşme süresi sonuna kadar devam eder. İzin belgesi sahibinin iptal talebi, faaliyete son verildiğinin tespiti, yeni kiraya verene tanınan otuz günde izin devri başvurusunun yapılmaması veya yükümlülüklerin yerine getirilmemesi, konutun kamu düzeni, kamu güvenliği ve genel ahlaka aykırı kullanıldığının kamu makamlarınca bildirilmesi ve nitelik eksikliklerine ilişkin kanuni yaptırıma rağmen aykırılıkların giderilmemesi hallerinde izin belgesi iptal edilir. İzin belgesi iptal edilen konutların kullanıcılarının hakları da sözleşme süresi sonuna kadar devam eder.

Kanuna Aykırılık Halinde İdari Yaptırımlar

İzin belgesi olmayan konutların turizm amaçlı kiralanmasına aracılık edenler, mesken kirasını kendi nam ve hesabına turizm amaçlı kiralayanlar ve izin belgeli konutu üçüncü kişilere kiraya verenler hakkında her bir sözleşme için idari para cezası uygulanır. Elektronik ortamda tanıtım ve ticarete imkân sağlayan aracı hizmet sağlayıcıları, Bakanlık uyarısına rağmen yirmi dört saat içinde içeriği kaldırmazsa konut başına idari para cezası ile içerik çıkarma veya erişimin engellenmesi kararına muhatap olur ve karar gereği için Erişim Sağlayıcıları Birliğine gönderilir.

Her defasında yüz günden fazla süreli kira sözleşmesi yapılmasına karşın, ilk sözleşme tarihinden itibaren bir yıl içerisinde aynı konutun dört defadan fazla kiralanması durumunda kanun uyarınca idari para cezası tatbik edilir.

Geçiş Hükümleri ve Yürürlük Esasları

Geçici 1 inci maddenin yürürlüğe girdiği tarihte turizm amaçlı kiralama faaliyetinde bulunanların bu tarihten itibaren bir ay içinde izin belgesi almak üzere Bakanlığa başvurması zorunludur. Başvuru işlemleri üç ay içinde sonuçlandırılır; başvuruyu yapmayanlar hakkında kanunun yaptırım hükümleri uygulanır, başvurusu kabul edilmeyenler ise faaliyette bulunamaz.

7464 sayılı Kanunun 1 ilâ 6 ncı maddeleri, 18 inci ve 27 nci maddeleri ile geçici 1 inci maddesi 1/1/2024 tarihinde; spor teşkilatına ve müsabakalara ilişkin 31 inci ve 32 nci maddeleri 26/10/2023 tarihinden itibaren uygulanmak üzere yayımı tarihinde; diğer hükümleri ise yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansına Dair Düzenlemeler

7183 sayılı Kanun uyarınca turizm payı alınacak yerler arasına konaklama tesislerinin yanı sıra turizm amaçlı kiralama izin belgesi düzenlenen yerler de dahil edilmiştir. Ajans Yönetim Kurulu; eşitlik ve rekabet ilkeleri, turizm potansiyeli ve tanıtım katkısını gözeterek ortak projelerle destek sağlayabilir. Ajansın kanuni görevlerine ilişkin mal ve hizmet alımları, ceza ve ihale yasaklama hükümleri ile idari ihtiyaç alımları hariç tutularak 4734 sayılı Kamu İhale Kanunundan istisna kılınmıştır. Genel Müdür ve Yardımcısı atamaları dışındaki kadrolara atanabilmek için sınavda başarılı olma şartı öngörülmüş; seyahat acentası temsilcisi üyenin görevinin yeni seçim yapılıncaya dek süreceği kararlaştırılmıştır.

Spor Kulüpleri ve Bilet Hasılat Payları

7405 sayılı Kanuna eklenen geçici hüküm doğrultusunda spor kulüpleri ve üst kuruluşların tüzükleri ile idari ve mali yapılarını 26/10/2024 tarihine kadar kanuna uygun hale getirmeleri zorunlu kılınmış olup uyum sağlamayanların Bakanlık nezdindeki tescilleri iptal edilir. Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce kurulan ve spor alanında faaliyet gösteren anonim şirketlerin de anılan tarihe kadar mevzuatta öngörülen yükümlülükleri yerine getirerek spor anonim şirketi haline gelmeleri gerekmektedir; aksi takdirde spor faaliyetlerine katılamazlar. Tüzel kişiliği bulunmayan müessese kulüplerinin de 26/10/2024 tarihine kadar şartları sağlayarak tescil yaptırmaması durumunda Bakanlık tescilleri iptal edilir.

Gençlik ve Spor Bakanlığı veya spor federasyonları tarafından düzenlenen ya da izin verilen spor müsabaka, yarışma ve gösterilerinde spor kulüpleri ile spor anonim şirketleri tarafından bilet satışından elde edilen net hasılatın yüzde yedisi gençlik ve spor il müdürlüklerinin hesabına yatırılır ve amatör spor faaliyetlerinin desteklenmesinde kullanılır. Net hasılat tutarına ilişkin bilgi ve belgelerin ilgili kulüp veya spor anonim şirketi tarafından etkinlik tarihinden itibaren bir hafta içinde il müdürlüğüne ibrazı zorunludur.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy