Kira Sözleşmesinde Malik Sıfatı ve Akit Esası
Kira sözleşmesinde kiralayan ile malik sıfatlarının aynı kişide toplanması zorunlu değildir. Kira ilişkisinde mülkiyet değil akit esası kabul edilmiştir. Bu doğrultuda bir kimsenin başkasına ait bir taşınmazı kiraya vermesi hukuken mümkündür ve kurulan sözleşme geçerlidir.
Malik sözleşmenin tarafı durumunda bulunmasa dahi kira sözleşmesi akdedilebilir. Bu nitelikteki bir sözleşmeden doğan hak ve borçlar kural olarak sözleşmenin taraflarına ait olur.
Kiralayan Sıfatına İtiraz ve İspat Yükü
Kira ilişkisinden kaynaklanan hukuki uyuşmazlıklarda davacının kiralayan sıfatına karşı çıkılması durumunda, kiralayan sıfatını taşıdığının davacı tarafından ispatlanması gerekir.
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 2015/594 E., 2015/1557 K. sayılı kararına konu uyuşmazlıkta, kira sözleşmesinde kiraya veren olarak gösterilen kişi yerine bir başkası tarafından imza atılmış olması kiraya veren sıfatını değiştirmemiştir.
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, E. 2015/594, K. 2015/1557Kaynağı aç
Sözleşmenin Bağlayıcılığı ve Mahkemece Esasın İncelenmesi
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 2014/4170 E., 2014/5365 K. sayılı kararında vurgulandığı üzere, kira sözleşmesi yapan kiralayanın malik olması gerekmez. Taraflar arasındaki yazılı kira sözleşmesi feshedilmediği sürece kiralayanın taşınmazda tasarruf yetkisi bulunmadığı gerekçesiyle davanın husumet yokluğundan reddedilmesi hukuka uygun değildir; mahkemece işin esasının incelenmesi zorunludur.
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, E. 2014/4170, K. 2014/5365Kaynağı aç
Taraflar arasındaki kira sözleşmesi yargı kararı veya tarafların karşılıklı iradeleriyle feshedilmedikçe geçerliliğini korur ve hükümleri tarafları bağlar. Kiracı, kira ilişkisinden doğan edimlerini yerine getirmekle yükümlüdür.
Kira Sözleşmesinin Sona Erme Halleri
Hukuken geçerli kurulan kira sözleşmesi kural olarak tarafların anlaşması, mahkeme kararı ya da kiralananın yok olması ile sona erer.
Temerrüt Nedeniyle Fesih ve Yasal Süreler
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 315. maddesi gereğince, kiralananın teslim edilmesinden sonra muaccel hale gelen kira bedelini veya yan gideri ödemeyen kiracıya karşı fesih süreci işletilebilir. Kiraya veren kiracıya yazılı bir süre verip bu sürede ifa gerçekleşmezse sözleşmeyi feshedeceğini bildirebilir. Verilecek bu süre en az on gün, konut ve çatılı işyeri kiralarında ise en az otuz gündür. Süre, kiracıya yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren işlemeye başlar.
6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU m. 315Kaynağı aç
Kiralayan Olmayan Malik ve Yeni Malikin Tahliye Talebi
Kiralayan durumunda bulunmayan malik veya kiralanan taşınmazı sonradan iktisap eden yeni malikin temerrüt nedeniyle tahliye davası açabilmesi usule bağlıdır. Bu kişilerin öncelikle kiracıya ihbar göndererek kira bedellerinin kendilerine ödenmesini talep etmeleri, bu talebin sonuçsuz kalması halinde yasal içerikli ihtarname tebliğ ettirmek suretiyle dava açmaları gerekir.
Çoklu Kiralayan ve Birlikte Mülkiyette Usul Kuralları
Sözleşmede kiralayanların birden fazla olması durumunda aralarında zorunlu dava arkadaşlığı bulunur. Bu nedenle temerrüt ihtarnamesinin kiralayanlar tarafından birlikte gönderilmesi ve tahliye davasının da birlikte açılması şarttır.
Kiralanan yer paylı mülkiyete konu ise pay ve paydaş çoğunluğunun sağlanması, elbirliği mülkiyetine tabi ise tüm ortakların davaya katılması gerekir. Dava hakkına ilişkin bu yasal şartlar mahkemece kendiliğinden gözetilir.
Kira sözleşmesinde kiralayanın taşınmaz maliki olması zorunlu mudur?
Hayır, kira sözleşmesinde kiralayan ile malik sıfatlarının aynı kişide toplanması zorunlu değildir; başkasına ait bir taşınmazın kiraya verilmesi hukuken mümkündür ve sözleşme geçerlidir.
Kiracı ev sahibinin malik olmadığını öne sürerek kira ödemeyi kesebilir mi?
Hayır, taraflar arasındaki kira sözleşmesi yargı kararı veya tarafların iradesiyle feshedilmediği müddetçe bağlayıcıdır ve kiracı edimlerini ifa etmekle yükümlüdür.
Kiralayan olmayan malik temerrüt sebebiyle tahliye davası açabilir mi?
Kiralayan durumunda olmayan malikin dava açabilmesi için önceden kiracıya ihbar göndererek kiraların kendisine ödenmesini istemesi, bu ihbarın sonuçsuz kalması halinde yasal ihtarname tebliğ ettirmesi gerekir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

