6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu uyarınca kiracı, kiralanan yeri sözleşme şartlarına uygun şekilde özen göstererek kullanmakla ve taşınmazda yaşayan diğer kişiler ile çevre komşulara gereken saygıyı sergilemekle yükümlü tutulmuştur.
6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU m. 316Kaynağı aç
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, E. 2012/18614, K. 2013/1616Kaynağı aç
Özen ve Saygı Borcuna Aykırılıkta İhtar ve Süre Koşulu
Konut ve çatılı işyeri kiralarında kiracının özen ve saygı borcuna aykırı davranması halinde, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 316/2 uyarınca kiraya verenin en az otuz gün süre vererek aykırılığın giderilmesini, aksi takdirde sözleşmeyi feshedeceğini kiracıya yazılı bir ihtarla bildirmesi gerekir. Kiracıya tanınan bu süre içerisinde akde aykırılık giderilmediği takdirde sözleşmeye aykırılık sebebiyle tahliye istenebilir.
Konut ve çatılı işyeri dışındaki diğer kira sözleşmelerinde ise kanun koyucu süre verilmesi şartını aramamıştır. Bu tür kiralarda kiraya veren, kiracıya önceden bir ihtarda bulunmaksızın yazılı bir bildirimle kira sözleşmesini derhal feshedebilir.
Yazılı Bildirimle Derhal Fesih Halleri
Konut ve çatılı işyeri kiralarında en az otuz günlük süre verilmesi kuralının kanunda belirlenen istisnaları mevcuttur. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 316/3 hükmüne göre kiracının kiralanana kasten ağır bir zarar vermesi, kiracıya verilecek sürenin yararsız olacağının anlaşılması veya aykırı davranışın kiraya veren ya da aynı taşınmazda oturan kişiler ile komşular bakımından çekilmez olması hallerinde kiraya veren, yazılı bir bildirimle sözleşmeyi hemen feshedebilir. Burada otuz günlük düzeltme süresi aranmasa dahi fesih iradesinin yazılı bildirimle ortaya konulması yasal bir gerekliliktir.
Taşınmazda yangın çıkarılması, kiralananın randevu evi veya kumar oynatılan bir yer olarak kullanılması ya da kiraya verene ve ailesine hakaret edilmesi gibi durumlar açıktan fena kullanma kapsamında değerlendirilebilmektedir. Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 2012/18614 Esas ve 2013/1616 Karar sayılı ilamında, kiralananda fuhuşa teşvik, fuhuş yaptırmak ve aracılık etmek iddialarıyla tahliye talep edilen somut olayda uyuşmazlığın 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 316/3 çerçevesinde ele alınması gerektiği, bu nitelikteki eylemlerin akde aykırılığı giderme süresi tanınmasını gerektirmeyen açıktan fena kullanma teşkil ettiği ve kiracıya ayrıca ihtar gönderilmesine gerek olmaksızın uyuşmazlığın esasına girilmesi gerektiği belirtilmiştir.
Fena Kullanım İddiasının İspatı
Fena kullanımın tespiti için savcılık dosyaları, komşuların şikayetleri ve polis tutanakları gibi deliller mahkemeye sunulabilir. Kiraya veren tarafından toplanamayan delillerin mahkemece celbi istenebilir.
Fuhuş yapıldığı iddiasıyla kiracının tahliyesinde 30 günlük ihtar süresi verilmeli midir?
Kiralananın randevu evi veya fuhuş amacıyla kullanılması gibi fiiller açıktan fena kullanma kapsamında görüldüğünde 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 316/3 uygulanır. Bu tür çekilmezlik durumlarında kiracıya aykırılığı gidermesi için otuz günlük süre verilmesi aranmaz; ancak kiraya verenin yazılı bir bildirimle sözleşmeyi hemen feshetmesi gerekir.
Kiracının fena kullanımı hangi delillerle ileri sürülebilir?
Kiracının taşınmazı fena kullanması veya komşuları rahatsız etmesi iddialarında savcılık dosyaları, kolluk birimlerince tutulan polis tutanakları ve komşuların şikayet başvuruları delil olarak mahkemeye sunulabilir. Taraflarca sunulamayan delillerin mahkemece celbi istenebilir.
Kiracıya çekilen ihtarda süre verilmesi her durumda zorunlu mudur?
Hayır, kural olarak konut ve çatılı işyerinde en az otuz gün süre verilerek ihtar çekilmesi gerekse de kiracının kiralanana kasten ağır zarar vermesi, süre verilmesinin yararsız olacağının anlaşılması veya durumun çekilmez hale gelmesi halinde yazılı bildirimle derhal fesih yapılabilir. Konut ve çatılı işyeri dışındaki kiralarda ise süre koşulu aranmaksızın yazılı bildirimle derhal fesih mümkündür.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

