Kiracının iflas etmesi kira sözleşmesini kendiliğinden sona erdirmez ve kiracının derhal tahliyesi sonucunu doğurmaz. Kiralananın tesliminden sonra kiracının iflas etmesi hâlinde, Türk Borçlar Kanunu m. 332 f. 1 uyarınca kiraya veren işleyecek kira bedelleri için güvence verilmesini isteme hakkına sahiptir.
6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU m. 332Kaynağı aç
İflasın Kira Sözleşmesine Etkisi
İflas kararı verilmesiyle birlikte kiracının malvarlığı üzerindeki tasarruf yetkisi iflas idaresine geçer; ancak kira sözleşmesi hukuken varlığını sürdürür. İflas idaresi kira sözleşmesini sürdürmeyi tercih edebilir ve kira bedellerinin ödenmesini sağlayarak sözleşmenin devamını temin edebilir.
İşleyecek Kira Bedelleri İçin Güvence İsteme ve Süre
Kiraya veren, güvence verilmesi için kiracıya ve iflas masasına yazılı olarak bildirimde bulunur. Kanunda bu güvence için belirli bir gün sayısı öngörülmemiş olup somut olayın özelliklerine göre makul ve uygun bir sürenin tanınması gerekir.
Kendisine tanınan bu süre içinde güvence verilmezse kiraya veren, Türk Borçlar Kanunu m. 332 f. 2 gereğince herhangi bir fesih bildirim süresine uymaksızın sözleşmeyi hemen feshedebilir.
Fesih İradesi ve Tahliye Davası Şartları
Teminatın gösterilmemesi kira ilişkisini kendiliğinden sona erdirmez. Sözleşmenin feshedilebilmesi için kiraya veren tarafından fesih hakkının açık bir irade beyanı ile kullanılması zorunludur.
Kiracının iflasına dayalı tahliye taleplerinde, kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklar yönünden dava açılmadan önce arabuluculuk yoluna başvurulması dava şartı olarak öngörülmekte; sürecin tamamlanmaması halinde davanın usulden reddi söz konusu olabilmektedir.
Görevli Mahkeme, İspat ve İcra Süreci
Kiracının iflası sebebiyle açılacak tahliye davasında görevli mahkemenin, kiralananın bulunduğu yerdeki Sulh Hukuk Mahkemesi olduğu kabul edilmektedir. İspat yükü bakımından ise kira sözleşmesinin feshedildiğini ve fesih şartlarının gerçekleştiğini ileri süren kiraya verenin bu durumu ispatlaması gerekir.
Tahliye kararının icra yoluyla yerine getirilmesi bakımından kural olarak ilamın kesinleşmesi aranmamaktadır. Buna karşın karara karşı kanun yoluna başvuran kiracının tahliye işlemlerini durdurabilmesi, icranın geri bırakılması (tehiri icra) kararı alabilmesine bağlıdır.
Kiracının iflas etmesi kira sözleşmesini kendiliğinden bitirir mi?
Hayır, kiracının iflası sözleşmeyi kendiliğinden sona erdirmez veya derhal tahliye sonucunu doğurmaz; kira sözleşmesi hukuken varlığını korur ve iflas idaresi bedelleri ödeyerek sözleşmeyi sürdürebilir.
İflas eden kiracıya güvence için ne kadar süre tanınmalıdır?
Kanunda güvence için sabit bir gün sayısı öngörülmemiştir; somut olayın özelliklerine göre kiracıya ve iflas masasına yazılı olarak makul ve uygun bir süre tanınmalıdır.
Güvence verilmediğinde sözleşme nasıl feshedilir?
Yazılı olarak verilen uygun sürede güvence gösterilmezse, kiraya veren herhangi bir fesih bildirim süresine bağlı kalmaksızın açık irade beyanıyla sözleşmeyi hemen feshedebilir.
Tahliye kararının icrası için kararın kesinleşmesi şart mıdır?
Hayır, tahliye kararının icra edilmesi için kural olarak kesinleşme aranmaz; kiracının tahliye işlemlerini durdurabilmesi için kanun yoluna başvurarak icranın geri bırakılması kararı alması gerekir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy