Kat mülkiyeti, inşası tamamlanmış yapılardaki müstakil kullanım alanları üzerinde tesis edilen mülkiyet hakkını tanımlar; kat maliki ise bu bağımsız alanların resmi mülkiyet hakkına sahip kişidir. Henüz tamamlanmamış bir inşaatta hak sahiplerinin paylarını arsa payı üstünden gösteren tescil türü ise kat irtifakı tapusu olarak düzenlenir. Yapının kullanım sürecinde aidatların belirlenmesi, ortak tesislerin bakımı ve yönetimin işlemleri 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu çerçevesinde yürütülür.
Aidat ve Ortak Giderlerin Paylaşımı Esasları
Kat malikleri aralarında sözleşmeyle aksini kararlaştırmadıkça ortak harcamalara kanunda belirlenen esaslara göre katılır. Kapıcı, kaloriferci, bahçıvan ve bekçi giderleri ile bu kalemler için toplanacak avans kat maliklerine eşit olarak paylaştırılır. Ana gayrimenkulün sigorta primleri, bütün ortak alanların bakım, koruma, güçlendirme ve onarım giderleri ile yönetici aylığı ve ortak tesislerin işletme giderleri ise kat maliklerinin kendi arsa payları oranında bölüştürülür.
Giriş veya bodrum kat malikleri ile kiracılar, ortak kullanım alanı niteliğindeki asansör gibi tesislerden faydalanmaya ihtiyaçları olmadığını iddia ederek aidat veya avans ödeme yükümlülüğünden kaçınamaz. 634 sayılı Kanunun 20. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi gereğince ortak yer ve hizmetlerden bizzat faydalanılmadığı yönündeki gerekçeler ortak gidere katılma borcunu bertaraf etmez.
Ortak gider veya avans borcunu yerine getirmeyen kat malikine karşı yönetici ya da diğer kat maliklerinden her biri dava açabilir veya icra takibi başlatabilir. Gider ve avans payını tam olarak ödemeyen kat maliki, ödemede geciktiği günler için aylık yüzde beş oranında gecikme tazminatı ödemekle yükümlü tutulur.
Asansör Masraflarının Kat Maliki ve Kiracı Arasındaki Dağılımı
Kira sözleşmesinde veya yönetim planında aksine bir hüküm bulunmadıkça, asansörün düzenli işleyişine ilişkin aylık servis, elektrik, periyodik bakım ve yıllık muayene masraflarını kiracı öder. Buna karşın asansörün tamamen yenilenmesi, yeni parça ilavesi ve ana yapının demirbaşına ilişkin esaslı onarım harcamaları kat malikinin sorumluluğundadır.
Ana gayrimenkulde yönetici atanmamış olsa dahi yapıda yer alan asansörlerin teknik mevzuata uygun biçimde aylık bakımlarının ve yıllık kontrollerinin yaptırılmasından kat malikleri müştereken sorumludur.
Kat Malikleri Kurulu Toplantı ve Karar Nisapları
Kat malikleri kurulu, kat maliklerinin sayı ve arsa payı bakımından yarısından bir fazlasıyla toplanır ve oy çokluğuyla karar verir. Yeter sayının sağlanamaması sebebiyle ilk toplantı yapılamazsa ikinci toplantı en geç on beş gün sonra gerçekleştirilir.
Ana taşınmazın ortak yerlerinde inşaat, onarım, tesis yapılması veya dış cephe boya ve badanasının değiştirilmesi için kural olarak bütün kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızası aranır.
Ortak yer veya tesislerdeki bozulmanın ana yapıya hasar verdiği ve ivedilikle giderilmesi gerektiği yahut güçlendirmenin zorunlu olduğu mahkeme tespitiyle belirlenirse maliklerin rızası aranmaksızın işlem yapılır. Bir bağımsız bölümün onarımı komşu bölüme girişi zorunlu kılıyorsa, o bağımsız bölüm sakinleri bu duruma katlanmak mecburiyetindedir.
Yönetim, Defterlerin Kapatılması ve İşletme Projesi
Kat malikleri kurulunca onaylanmış bir işletme projesi bulunmadığı hallerde yönetici gecikmeksizin tahmini gelir-gider tutarlarını, her bağımsız bölüme düşecek payı ve avans tutarını içeren bir işletme projesi düzenler. Bu proje bağımsız bölüm maliklerine veya bağımsız bölümden fiilen yararlananlara imzaları karşılığında ya da taahhütlü mektupla bildirilir. Geçici proje en geç üç ay içinde genel kurulca aynen veya değiştirilerek onaylanır. Kesinleşen işletme projeleri ile kat malikleri kurulunun işletme giderlerine dair kararları, İcra ve İflas Kanunu'nun 68. maddesinin birinci fıkrası uyarınca itirazın kesin kaldırılmasını sağlayan belgelerden sayılır.
634 sayılı KAT MÜLKİYETİ KANUNU m. 37Kaynağı aç
7579 sayılı Kanun, Madde 4Kaynağı aç
İşletme projesine veya ortak gider kararına dayalı takibe yapılan itirazın kaldırılması talebi esasa ilişkin gerekçelerle kabul edilirse borçlu, aynı gerekçelerle reddedilirse alacaklı, karşı tarafın istemi üzerine yüzde yirmiden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilir.
2004 sayılı İCRA VE İFLAS KANUNU m. 68Kaynağı aç
Apartman yöneticisi, karar ve gider defterlerini her takvim yılının bitiminden itibaren bir ay içinde notere kapattırmakla yükümlüdür. Kat maliklerinin gelir ve gider defterlerini her an denetleme yetkisi bulunmaz; denetim yönetim planında belirlenen tarihte veya yılın ilk ayında yapılır. Ancak kat maliklerinin arsa payına bakılmaksızın sayıca yarısının talepte bulunması durumunda bu sürelerin haricinde de hesapların ibrazı yöneticiden istenebilir. Öte yandan kat malikleri kurulu, haklı bir sebep gösterme zorunluluğu olmaksızın yöneticiyi her zaman görevden alabilir.
Hâkimin Müdahalesi ve Kararların İptali Davası
Kat maliklerinden birinin veya bağımsız bölümü devamlı kullanan bir kişinin kanuni borç ve yükümlülüklere aykırı davranması nedeniyle hakları zedelenen kat malikleri, taşınmazın yer aldığı sulh mahkemesine başvurarak hâkimin müdahalesini talep edebilir. Hâkim tarafından verilen kararın tanınan sürede yerine getirilmemesi halinde ilgili kişiye mahkemece kanunda öngörülen idari para cezası uygulanır.
634 sayılı KAT MÜLKİYETİ KANUNU m. 33Kaynağı aç
Kat malikleri kurulu kararlarının iptali amacıyla sulh mahkemesinde dava açılması mümkündür. Toplantıya katılarak aleyhte oy kullanan kat malikleri karar tarihinden itibaren bir ay içinde; toplantıya katılmayan kat malikleri ise kararı öğrenmelerinden başlayarak bir ay ve her hâlükârda karar tarihinden itibaren altı ay içinde dava açmalıdır. Kurul kararının hukuken yok hükmünde sayıldığı veya mutlak butlanla hükümsüz olduğu hallerde bu hak düşürücü süre şartı uygulanmaz.
Giriş veya zemin katta oturanlar asansör aidatı ödemek zorunda mıdır?
Evet, 634 sayılı Kanunun 20/c maddesi gereğince giriş veya bodrum katta oturanlar asansörden yararlanmaya ihtiyaçları bulunmadığını öne sürerek asansör ve aidat giderlerini ödemekten kaçınamazlar.
Asansörün bakım ve onarım masraflarını ev sahibi mi kiracı mı karşılar?
Aksine sözleşme yoksa asansörün aylık periyodik bakımı, elektriği, servis ücreti ve yıllık periyodik muayene masrafları kiracı tarafından; motor yenileme, parça değişimi ve demirbaş niteliğindeki büyük onarımlar ise kat maliki tarafından karşılanır.
Geciken apartman aidatına yasal gecikme tazminatı ne kadar uygulanır?
Ortak gider veya avans borcunu ödemeyen kat maliki, ödemede geciktiği her gün için aylık yüzde beş oranında gecikme tazminatı ödemekle yükümlüdür.
Yönetici hazırladığı işletme projesini kat maliklerine nasıl iletir?
İşletme projesi kat maliklerine veya bağımsız bölümden fiilen yararlanan kişilere imzaları karşılığında elden teslim edilerek ya da taahhütlü mektup gönderilmek suretiyle bildirilir.
Apartman işletme projesine itiraz süresi ne kadardır?
Yöneticinin hazırladığı geçici işletme projesi, kat maliklerine veya bağımsız bölümden fiilen yararlananlara imza karşılığında ya da taahhütlü mektupla bildirilir; en geç üç ay içinde genel kurulda aynen veya değiştirilerek onaylanır. KMK m.37’nin 22 Mayıs 2026’da değişmesiyle eski yedi günlük itiraz ve sessizlikle kesinleşme mekanizması kaldırılmıştır. Mevcut projenin devam ettiği hallerde geçici proje bedeli, ilgili yılın yeniden değerleme oranını aşmayacak şekilde belirlenir; bu sınır bütün genel kurul aidat kararlarına otomatik uygulanmaz.
Kat malikleri kurulu kararına karşı hangi sürelerde iptal davası açılır?
Toplantıda aleyhe oy kullanan malikler karar tarihinden itibaren bir ay, toplantıya katılmayanlar kararı öğrendikten sonra bir ay ve her hâlükârda altı ay içinde sulh mahkemesinde dava açmalıdır; yokluk veya mutlak butlan hallerinde bu süre koşulu aranmaz.
Kat malikleri kurulu yöneticiyi haklı bir sebep olmadan azledebilir mi?
Evet, kat malikleri kurulu herhangi bir haklı sebep gösterme zorunluluğu bulunmaksızın yöneticiyi dilediği zaman görevden alabilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

