Mülga 2510 sayılı Kanuna göre kazanılmış hak sahipliği bu Kanuna göre herhangi bir koşul aranmaksızın sürer. Ayrıca Karaman’da taşınmaz verilmiş belirli kişiler için altmış günlük, birinci fıkra dışında kalan ve en az on yıl taşınmaz verilmeyen belirli kişiler için bir yıllık başvuru imkânı ayrı şartlara bağlıdır.
Tescilde vergi, resim ve harç istisnası
Aynı taşınmazlara ilişkin tescil işlemleri ile bu işlemlere bağlı tamamlayıcı nitelikteki tüm işlemler her türlü vergi, resim ve harçtan müstesnadır. İstisna, bu tescil işlemleri ve onlara bağlı tamamlayıcı işlemler için öngörülmüştür.
İfraz, tevhid ve parselin kesinleşmesi
Hak sahiplerinin iskânı için belirlenen arazide yapılacak ifraz, tevhid ve bunlara bağlı gerekli işlemler, 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile getirilen sınırlamalara uyulması şartıyla Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünce yerine getirilir.
DSİ Mardin Sulama Kanalının böldüğü parsellere ilişkin ada ve parsel numaraları ile alanlar, ifraz işleminden sonra kesinleşir. Bu sonuç, ekli listede belirtilen ilgili taşınmazlarla sınırlıdır.
Eski arazideki yapıların kaldırılması
Hak sahibi ailelere iskânen verilecek taşınmazların teslimini takiben üç ay içinde, göçer ailelerin eski arazilerinde bulunan ev, baraka, ahır ve benzeri yapı ve müştemilat valilikçe yıktırılır. Bu araziler Ceylanpınar Tarım İşletmeleri Müdürlüğü yetkililerine teslim edilir.
Alaköprü Barajı için orman alanı devri
Geçici Madde 5’teki devir, Alaköprü Barajı rezervuarı ile inşaat alanında kalan ve bulundukları yerleşim yerlerinden kaldırılmaları zorunlu olan orman içi ve kenarı mahalle, köy veya belde halkının iskânı için öngörülmüştür.
Devre konu yer, orman olarak korunmasında hiçbir yarar görülmeyen, tarım alanına dönüştürülmesi mümkün olmayan ve orman sınırları dışına çıkarılmış ya da çıkarılacak bir alan olmalıdır. Bu alan, Cumhurbaşkanı kararında gösterilen şekil ve şartlarla Bayındırlık ve İskân Bakanlığına geçer.
Birinci fıkra hükümlerine göre iskân edilecek ailelerin hak sahipliği ve borçlandırılmasına ilişkin usul ve esaslar Cumhurbaşkanınca belirlenir.
İkinci kadastro yasağı ve süreler
Çevre ve Orman Bakanlığınca belirlenen alanlarda, 3402 sayılı Kadastro Kanununun 22 nci maddesindeki kural uygulanmaz. Uygulanmayan kural, kadastrosu yapılmış yerlerin ikinci defa kadastroya tabi tutulamayacağına ilişkin hükümdür. İstisna bu alanlarla sınırlıdır.
Devredilecek alanların tespitinde ilan süresi bir hafta, itiraz süresi bir aydır. Aynı süreler, 6831 sayılı Orman Kanununun 1 inci maddesine göre ilk orman kadastrosunda da uygulanır.
Belediye mevzuatı ve mera taşınmazları
Geçici Madde 6’nın birinci fıkrasının uygulanması sırasında 6360 sayılı Kanun, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu, 5393 sayılı Belediye Kanunu ve diğer kanunların İskan Kanununa aykırı hükümleri uygulanmaz. Bu hüküm, anılan kanunların tamamının uygulanmayacağını söylemez.
Geçici Madde 6 kapsamındaki mera niteliğindeki taşınmazın tahsis amacı, 4342 sayılı Mera Kanunu uyarınca istenen ot bedeli alınmadan değiştirilir. Taşınmaz tapuda Hazine adına tescil edilerek aynı madde kapsamında değerlendirilir.
Hak sahipliğinin sürmesi
Mülga 2510 sayılı Kanuna göre hak sahibi olanların hak sahipliği, herhangi bir koşul aranmaksızın bu Kanuna göre devam eder.
Karaman’daki altmış günlük başvuru
Altmış günlük başvuru, Karaman’da göçebe oldukları gerekçesiyle tarım dışı iskân edilip taşınmaz verilen Sarıkeçili grubunun tamamına değil, içlerinden evlenerek ayrılanlar ile sonradan doğup göçebelik şartlarını taşıyanlara ilişkindir.
Bu kişilerden 12/1/2009 tarihli iskân duyurusu sonucunda hak sahibi kabul edilen aileler, maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altmış gün içinde başvurmaları hâlinde bu Kanun kapsamında hak sahibi kabul edilebilir.
Birinci fıkra dışındaki bir yıllık başvuru
Bir yıllık başvuru, Geçici Madde 7’nin birinci fıkrası dışında kalan ailelere ilişkindir. Bu aileler, mülga 2510 sayılı Kanun veya bu Kanun hükümlerine göre hak sahibi belirlenmesine rağmen en az on yıl içinde kendilerine taşınmaz verilmeyen ailelerdir.
Bu ailelerden evlenmek suretiyle ayrılanlar ile sonradan bu Kanunda belirtilen hak sahipliği şartlarını taşıdığı anlaşılanlar, maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde başvurmaları hâlinde hak sahibi kabul edilebilir.
Baraj projelerinde nakil ve borçlandırma
Yusufeli Barajı ve Hidroelektrik Santrali yapımından etkilenen köyler için yeniden iskân etütleri yapılır. Bu etütlerden sonra belirlenecek alanlarda iskân edilecek ailelerin hak sahipliği ve borçlandırılması, Cumhurbaşkanınca belirlenecek usul ve esaslara göre yürütülür.
Antalya’nın Kaş ilçesi Kemer mahallesinde Kıbrıs Barajından etkilenen ailelerin yeni yerleşim alanına nakli, hak sahipliği duyurusu, hak sahipliği ve borçlandırma işlemleri, ek 2 nci madde kapsamında Cumhurbaşkanınca belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünce yürütülür.
Konya’nın Hadim ilçesine bağlı Dedemli mahallesinde Bozkır Barajından etkilenen aileler için yeni yerleşim yerine nakil, hak sahipliği duyurusu, hak sahipliği ve borçlandırma esaslarını Cumhurbaşkanı belirler.
Bismil Çeltikli’de yapıların yenilenmesi
Yüz seksen günlük başvuru, Bismil Çeltikli’de 2003 ve 2004’te taşınmaz verilen ailelerden konutları ve işletme binaları zemin hareketleriyle hasar gören hak sahiplerine ilişkindir. Önce maddenin yürürlüğünden itibaren altmış gün içinde Diyarbakır Valiliğince teknik tespit yaptırılır ve rapora göre yazılı bildirim yapılır.
Yazılı bildirimi izleyen günden itibaren yüz seksen gün içinde, açılmış dava varsa davadan feragat ederek başvuranların konut ve işletme binaları yıkılır ve yerlerine yenileri yapılır.
Bu süre sonrasında yapılan başvurular dikkate alınmaz ve herhangi bir hak talebinde bulunulamaz. Sonuç, fıkradaki yazılı bildirim ile feragatli başvuruya bağlıdır.
Sık sorulan sorular
Hangi tescil işlemleri vergiden müstesnadır?
Aynı taşınmazlara ilişkin tescil işlemleri ve bunlara bağlı tamamlayıcı nitelikteki tüm işlemler her türlü vergi, resim ve harçtan müstesnadır.
Mardin Sulama Kanalının böldüğü parsel ne zaman kesinleşir?
DSİ Mardin Sulama Kanalının böldüğü parsellere ait ada ve parsel numaraları ile alanlar, ifraz işleminden sonra kesinleşir. Hüküm, ekli listede belirtilen ilgili taşınmazlarla sınırlıdır.
Eski arazideki yapılar ne zaman yıktırılır?
İskânen verilecek taşınmazların teslimini takiben üç ay içinde eski arazideki ev, baraka, ahır ve benzeri yapı ve müştemilat valilikçe yıktırılır. Arazi, Ceylanpınar Tarım İşletmeleri Müdürlüğü yetkililerine teslim edilir.
Alaköprü Barajındaki devir hangi halk içindir?
Devir, Alaköprü Barajı nedeniyle yerleşiminden kaldırılması zorunlu orman içi ve kenarı halkın iskânı içindir. Alanın orman olarak korunmasında yarar görülmemesi, tarıma dönüştürülememesi ve orman sınırları dışına çıkarılmış veya çıkarılacak olması gerekir. Devir, Cumhurbaşkanı kararındaki şekil ve şartlarla Bayındırlık ve İskân Bakanlığına yapılır.
İkinci kadastro yasağı nerede uygulanmaz?
3402 sayılı Kadastro Kanununun 22 nci maddesindeki ikinci kadastro yasağı, yalnız Çevre ve Orman Bakanlığınca belirlenen alanlarda uygulanmaz.
İlan ve itiraz süreleri ne kadardır?
Devredilecek alanların tespitinde ilan süresi bir hafta, itiraz süresi bir aydır. Aynı süreler, 6831 sayılı Orman Kanununun 1 inci maddesine göre ilk orman kadastrosunda da uygulanır.
Mera taşınmazı Hazine adına nasıl tescil edilir?
Geçici Madde 6 kapsamındaki mera vasfındaki taşınmazın tahsis amacı, istenilen ot bedeli alınmaksızın değiştirilir ve taşınmaz tapuda Hazine adına tescil edilir.
Karaman’daki başvuru süresi kaç gündür?
Karaman’da tarım dışı iskân edilip taşınmaz verilen Sarıkeçili grubundan belirtilen ve 12/1/2009 duyurusunda hak sahibi kabul edilen aileler, yürürlükten itibaren altmış gün içinde başvurabilir. Başvuru üzerine bu Kanun kapsamında hak sahibi kabul edilebilirler.
Bir yıllık başvuru kimler içindir?
Bir yıllık başvuru, birinci fıkra dışında kalıp mülga 2510 sayılı Kanun veya bu Kanuna göre hak sahibi belirlenmesine rağmen en az on yıl taşınmaz verilmeyen aileler içindir. Evlenerek ayrılanlar veya sonradan şartları taşıdığı anlaşılanlar süresinde başvurursa hak sahibi kabul edilebilir.
Bismil Çeltikli’de süre kaç gündür?
Altmış gün içinde yaptırılan teknik tespit raporuna göre yapılan yazılı bildirimi izleyen günden itibaren yüz seksen gün içinde, varsa davadan feragat edilerek başvurulur. Süre geçtikten sonra yapılan başvurular dikkate alınmaz ve hak talebinde bulunulamaz.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy