Miras Kalan Taşınmazların İntikali ve Mülkiyet Hakkı
Gelibolu'daki tarihi alan sınırları içinde kalan taşınmazlar mülkiyet devrine engel bir durum bulunmadığı takdirde Türk Medeni Kanunu uyarınca yasal mirasçılara intikal eder. Ancak mülkiyetin mirasçılara intikal etmesi, taşınmazın fiilen serbestçe kullanılabileceği veya imar hakkının kısıtlanmadığı anlamına gelmez. Anayasa'nın 35. maddesi uyarınca herkes mülkiyet ve miras haklarına sahip olup bu haklar ancak kamu yararı amacıyla kanunla sınırlanabilir; mülkiyet hakkının kullanılması toplum yararına aykırı olamaz.
2709 sayılı TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI m. 35 (1/2)Kaynağı aç
Miras kalan taşınmazın tapu intikalinin yapılabilmesi için mirasçıların öncelikle Sulh Hukuk Mahkemesi'nden veraset ilamı almaları gerekmektedir. Ardından bu belge ile tapu müdürlüğüne başvurularak intikal işlemi gerçekleştirilir ve taşınmazın hukuki durumu netleşir.
2863 Sayılı Kanun ve Tarihi Alan İmar Sınırlamaları
2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu uyarınca tarihi alan olarak tescillenen bölgelerde inşaat yasağı uygulanır. Parsel bazında yapılaşma izni sınırlı olarak verilirken, sit alanı ilan edilen yerlerde imar planı yapılamaz ve belirli alanlarda tarım faaliyeti dahi kısıtlanabilir.
Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı tarafından belirlenen koruma sınırları dahilindeki taşınmazlarda imar izinleri büyük oranda askıya alınmıştır.
Tarihi alan kapsamındaki taşınmazlarda imar planı yapma yetkisi belediyelerde bulunmayıp Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı'na aittir. Taşınmazlara ilişkin her türlü imar çalışması, ruhsat veya kullanım değişikliği ancak bu idareye başvuru ve izin ile gerçekleştirilebilir.
Kısıtlamalar Karşısında Kamulaştırma ve Tazminat Yolları
Tarihi alandaki kısıtlamalar sebebiyle mülkiyeti devam eden taşınmazın kullanım ve yatırım potansiyeli düşebilir. Bu durumda malik tarafından kamulaştırma talep edilmesi, kamu yararına kullanım için idareye başvurulması veya Anayasa'nın 35. maddesi kapsamında kısıtlama sebebiyle tazminat davası açılması gündeme gelebilir.
Tarihi veya kültürel alanlarda yer alan gayrimenkullerde kamu yararı gerekçesiyle idarece kamulaştırma işlemleri yapılabilmektedir. Hak sahipleri bedel belirleme sürecinde kamulaştırma bedelinin tespiti ve bedele itiraz yollarına başvurma imkanına sahiptir.
Taşınmazın Satışı ve Ortaklığın Giderilmesi
Sit alanı sınırları içinde kalan taşınmazların hukuken satışı mümkündür. Ancak mevcut imar ve kullanma kısıtlamaları alıcı talebini ve gayrimenkulün piyasa değerini etkilemektedir.
Hisseli taşınmazlarda mirasçılar arasında rızaen paylaşım sağlanamadığı takdirde ortaklığın giderilmesi davası açılabilir. Mahkeme taşınmaz bölünebilecek nitelikteyse paylaştırır, aynen bölünemiyorsa satış yoluyla ortaklığın giderilmesine karar verir; satıştan elde edilen bedel ise mahkemenin takdiri doğrultusunda mirasçılar arasında paylaştırılır.
Gelibolu'da sit alanındaki miras taşınmaz satılabilir mi?
Sit alanı içinde kalan taşınmazların hukuken satışı mümkündür; ancak imar ve kullanım kısıtlamaları piyasa değerini ve alıcı talebini etkiler.
Gelibolu tarihi alanında imar ve ruhsat izni nereden alınır?
Tarihi alanda planlama yetkisi belediyede olmayıp her türlü imar, ruhsat ve kullanım değişikliği Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı iznine tabidir.
Mirasçılar Gelibolu'daki arazinin paylaşımında anlaşamazsa ne olur?
Mirasçılar arasında anlaşma sağlanamadığında ortaklığın giderilmesi davası açılır; taşınmaz bölünemiyorsa mahkemece satışına karar verilerek satış bedeli paylaştırılır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy