Evlilikte Geçerli Olan Mal Rejimleri
Türk Medeni Kanunu, eşlerin evlilik birliği içindeki malları nasıl yöneteceklerini ve evlilik sona erdiğinde (boşanma veya ölüm) bu malları nasıl paylaşacaklarını belirleyen dört farklı “Mal Rejimi” sistemi öngörmüştür.
1. Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi (Yasal Rejim)
1 Ocak 2002 tarihinden itibaren yürürlükte olan ve eşler başka bir rejim seçmemişse otomatik olarak tabi oldukları rejimdir. Bu sistemde:
- Her eş kendi malının sahibidir.
- Ancak evlilik süresince karşılığı verilerek edinilen mallar (maaşla alınan ev, araba vb.) “edinilmiş mal” sayılır.
- Boşanma halinde, bu malların değeri üzerinden diğer eşe yarısı (%50) oranında “Katılma Alacağı” ödenir.
- Miras, bağış veya manevi tazminat gibi kişisel mallar paylaşıma girmez.
2. Mal Ayrılığı Rejimi
E��lerin noterde sözleşme yaparak seçebilecekleri bir rejimdir. Bu sistemde:
- Her eş kendi malının tek sahibidir.
- Boşanma veya ölüm halinde mal paylaşımı yapılmaz. Kimin üzerine ne kayıtlıysa onda kalır.
- Diğer eşten herhangi bir hak talep edilemez (Katkı payı hariç).
- Genellikle tacirler veya önceki evliliklerinden varlığı olanlar tarafından tercih edilir.
3. Paylaşmalı Mal Ayrılığı Rejimi
Mal ayrılığına benzer ancak “aileye özgülenen” mallar (konut, ev eşyası vb.) ve ailenin geleceği için yapılan yatırımlar, boşanma halinde hakkaniyete uygun olarak paylaşılır. Diğer mallarda ayrılık esastır.
4. Mal Ortaklığı Rejimi
En kapsamlı paylaşım rejimidir. Eşlerin “kişisel malları” dışındaki (veya sözleşmeye göre tüm) malları “ortaklık malları”nı oluşturur. Bu mallar üzerinde eşler elbirliğiyle mülkiyet sahibidir. Boşanma halinde ortaklık malları yarı yarıya paylaşılır.