Boşanma Davasında Alınan Geçici Önlemler
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 169. maddesine göre, boşanma veya ayrılık davası açıldığında hâkim; davanın devamı süresince özellikle eşlerin barınması, geçimi, eşlerin mallarının yönetimi ile çocukların bakım ve korunması için gerekli olan geçici önlemleri kendiliğinden (re'sen) alır.
4721 sayılı TÜRK MEDENİ KANUNU m. 169Kaynağı aç
Aile Konutunun Kullanımı ve Varlıkların Devrinin Önlenmesi
Boşanma davası devam ederken mahkeme aile konutunun hangi eş tarafından kullanılmaya devam edileceğine karar verebilir; bu doğrultuda diğer eşin konuttan ayrılmasına veya uzaklaştırılmasına hükmedilebilir.
Taşınmazın diğer eşin rızası bulunmaksızın devredilmesini veya satılmasını önlemek amacıyla tapu kaydına aile konutu şerhi işlenebilir; hak iddia edilen araç, taşınmaz veya banka hesaplarına ise devir ve temlikin önlenmesi amacıyla blokaj şeklinde ihtiyati tedbir konulabilir.
Geçici Velayet ve Çocuğun Üstün Yararı
Dava süresince ebeveynlerin konforundan ziyade çocuğun üstün yararı ilkesi esas alınarak geçici velayete karar verilebilir. Bu süreçte mahkemece gerek görüldüğünde pedagog ve psikologlardan oluşan heyetlerin hazırladığı Sosyal İnceleme Raporu değerlendirmeye alınır.
Tedbir Nafakası ve İcraya Konulması
Dava sürecinde geçici önlem olarak bağlanan tedbir nafakasında öncelikle ihtiyaç durumu ve tarafların gelir durumu dikkate alınarak davanın kesinleşmesine kadar geçerli olacak aylık ödeme miktarı belirlenir; davanın ilerleyen aşamalarında ağır kusur tespiti halinde nafaka miktarının değiştirilmesi ya da tamamen kaldırılması söz konusu olabilir.
Eşlerin şiddet veya terk gibi haklı nedenlerle ayrı yaşadığı hallerde, boşanma davası açılmadan da sadece tedbir nafakası davası açılarak geçim desteği sağlanabilir.
Ödenmeyen tedbir nafakası alacakları için boşanma hükmünün kesinleşmesi beklenmeksizin icra takibi yoluna gidilebilir.
Şiddet Hallerinde Verilebilecek Koruma Tedbirleri
Boşanma sürecinde fiziksel veya psikolojik şiddet vakalarının bulunması halinde aile mahkemesince şiddet uygulayan eşin konut ve iş yerinden uzaklaştırılması, telefon veya sosyal medya yoluyla rahatsızlık vermesini engelleyen iletişim yasağı konulması ve varsa ruhsatlı silahın teslim alınması yönünde ivedi koruma önlemleri tesis edilebilir.
Tedbir Yargılamasında İspat ve İtiraz Usulü
Tedbir taleplerinin değerlendirilmesinde yaklaşık ispat ölçütü gözetilmekte, gecikmesinde sakınca bulunan durumlarda mahkemenin kesin kanaate varması beklenmeden ivedilikle karar verilebilmektedir. Ayrıca tedbir talepleri dava açılırken dilekçede ileri sürülebileceği gibi yargılamanın her evresinde ortaya çıkan yeni şartlara göre de mahkemeden istenebilir.
Mahkemece ara kararla hükme bağlanan tedbirlere karşı aynı mahkeme nezdinde itiraz yoluna başvurulması mümkündür; itirazı ele alan mahkeme tedbirin aynen sürdürülmesi, kapsamının değiştirilmesi ya da bütünüyle kaldırılması yönünde hüküm kurabilir.
Boşanma davasında tedbir nafakası bağlanması kusura bağlı mıdır?
Tedbir nafakası tayin edilirken mahkeme kusur incelemesinden ziyade ihtiyaç durumuna bakar; ancak davanın ilerleyen aşamalarında ağır kusurlu olduğu belirlenen eşin nafakası revize edilebilir veya kaldırılabilir.
Boşanma davası açılmadan tedbir nafakası istenebilir mi?
Evet, şiddet veya terk gibi ayrı yaşamakta haklı olunan durumlarda boşanma davası açılmadan da tedbir nafakası davası açılarak geçim desteği istenebilir.
Geçici tedbir kararlarına karşı nereye başvurulur?
Ara karar niteliğindeki geçici tedbirlere karşı kararı tesis eden mahkemeye itiraz edilebilir; mahkeme itirazı değerlendirerek tedbiri sürdürebilir, değiştirebilir veya kaldırabilir.
Eşin malvarlığı tasarruflarına karşı hangi tedbirler alınabilir?
Tapu kütüğüne aile konutu şerhi işletilerek evin rızasız devri engellenebilir; ayrıca üzerinde hak iddia edilen araç, gayrimenkul veya banka hesaplarına devir ve temliki önleyici ihtiyati tedbir konulabilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy