Evlat Edinmenin Genel Koşulları ve Küçüğün Korunması
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 305 uyarınca bir küçüğün evlat edinilmesi, evlat edinen tarafından bir yıl süreyle bakılmış ve eğitilmiş olması koşuluna bağlıdır. Evlat edinme kararının verilebilmesi için işlemin her halde küçüğün yararına bulunması ve evlat edinenin diğer çocuklarının hakkaniyete aykırı bir biçimde menfaatlerinin zedelenmemesi zorunludur.
4721 sayılı TÜRK MEDENİ KANUNU m. 305Kaynağı aç
Evlat edinme süreci idari başvuru ve uyum aşamalarının tamamlanmasının ardından yalnızca yetkili mahkeme kararıyla hukuken kesinlik kazanır. Ayrıca evlat edinilecek çocuğun, doğrudan doğruya evlat edinen kişinin biyolojik çocuğu olmaması şarttır.
Evlat Edinecek Kişilerde Aranan Şartlar ve Yaş Kriterleri
Türk Medeni Kanunu m. 306 ve m. 307 hükümleri gereğince evli çiftler ancak birlikte evlat edinebilirler; evli olmayan kişilerin birlikte evlat edinmesi mümkün değildir. Eşlerin birlikte evlat edinebilmeleri için en az beş yıldan beri evli bulunmaları veya otuz yaşını doldurmuş olmaları gerekir. Evli olmayan bir kimse ise otuz yaşını doldurmuş olması şartıyla tek başına evlat edinebilir.
4721 sayılı TÜRK MEDENİ KANUNU m. 306Kaynağı aç
4721 sayılı TÜRK MEDENİ KANUNU m. 307Kaynağı aç
Eşlerden biri, en az iki yıldan beri evli olmaları veya kendisinin otuz yaşını doldurmuş bulunması koşuluyla diğer eşin çocuğunu evlat edinebilmektedir.
Evlat edinme ilişkisinin kurulmasında yaş farkı da emredici bir kurala bağlanmıştır. Türk Medeni Kanunu m. 308 hükmü doğrultusunda, evlat edinilenin evlat edinenden en az on sekiz yaş küçük olması zorunludur.
4721 sayılı TÜRK MEDENİ KANUNU m. 308Kaynağı aç
Küçüğün, Vesayet Dairelerinin ve Biyolojik Ailenin Rızası
Ayırt etme gücüne sahip olan küçük, rızası bulunmadıkça evlat edinilemez. Küçüğün vesayet altında bulunması durumunda ise ayırt etme gücüne sahip olup olmadığına bakılmaksızın vesayet dairelerinin izni aranır.
Türk Medeni Kanunu m. 309 uyarınca evlat edinme, kural olarak küçüğün ana ve babasının rızasını gerektirir. Bu rıza, küçüğün veya ana ve babanın oturdukları yer mahkemesinde sözlü veya yazılı olarak açıklanıp tutanağa geçirilir. Verilen rıza, evlat edinen kişilerin adları henüz belirtilmemiş ya da belirlenmemiş olsa dahi hukuki geçerliliğini korur.
4721 sayılı TÜRK MEDENİ KANUNU m. 309Kaynağı aç
Yeni doğmuş bir bebeğin evlatlık verilmesi sürecinde, biyolojik annenin doğumdan sonra altı hafta beklemesi yasal bir zorunluluk teşkil eder.
Evlat Edinmenin Hukuki Sonuçları, Yabancılık Unsuru ve İtiraz
Evlat edinilen çocuk, evlat edinenin soyadını alır; evlat edinen bir çift olduğunda ise çocuğa babanın soyadı verilir. Evlatlık ilişkisi kurulduktan sonra çocuk, biyolojik çocuk ile tamamen aynı miras haklarına sahip olarak yeni ailesinin yasal mirasçısı haline gelir ve soybağının tüm kanuni sonuçlarından eşit biçimde yararlanır.
Evlat edinme işleminin yürütülmesi esnasında usulsüzlük yapıldığı veya rızanın iradeyi sakatlayan zorlamalarla alındığı iddiası mevcutsa, biyolojik aile yetkili mahkemeye başvurarak dava açma hakkına sahiptir.
Yabancı uyruklu kişilerin Türkiye'de evlat edinebilmesi ise Türkiye Cumhuriyeti ile ilgililerin vatandaşı olduğu ülke arasında bu hususta bir anlaşma bulunması şartına bağlıdır.
Tek başına evlat edinmek mümkün müdür?
Evli olmayan kişiler otuz yaşını doldurmuş olmaları kaydıyla tek başlarına evlat edinebilirler.
Evlat edinilen çocuğun miras hakkı nasıldır?
Evlat edinilen çocuk, evlat edinenin biyolojik çocuğuyla eşit miras haklarına sahiptir ve ailenin yasal mirasçısı olur.
Eşin biyolojik çocuğu evlat edinilebilir mi?
Eşlerden biri, en az iki yıldır evli olmaları veya kendisinin otuz yaşını doldurmuş bulunması halinde diğer eşin çocuğunu evlat edinebilir.
Biyolojik anne doğumdan hemen sonra evlatlık rızası verebilir mi?
Doğumun ardından biyolojik annenin bebeği evlatlık vermeden önce kanunen altı haftalık süreyi beklemesi zorunludur.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy