Eş Durumu Tayini ve Memurların Aile Birliği Şartları

Danıştay 2. Daire Başkanlığı         2020/1062 E.  ,  2020/3075 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y İKİNCİ DAİRE Esas No : 2020/1062 Karar No : 2020/3075 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Valiliği VEKİLİ : Av. … KARŞI TARAF (DAVACI) : …Adına … Sen VEKİLİ : Av. … İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem : Dava; … ili … Devlet Hastanesinde 657 sayılı Kanun'un 4/B maddesi uyarınca sözleşmeli sağlık memuru (röntgen teknisyeni) olarak görev yapan davacı tarafından, eşinin bulunduğu … ili, … ilçesine atanma isteminin reddine ilişkin … Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün 14/02/2011günlü, 3408 sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; Anayasanın 41. maddesi ile Anayasa koyucunun, aileyi parçalamaktan kurtarmak, bireylerini bir arada tutmak suretiyle ailenin huzur ve mutluluğunu devam ettirmek ve bu yolla kamu görevlilerinin ailevi kaygılardan uzak şekilde kamu hizmetlerini verimli, etkin ve sağlıklı bir biçimde yürütmeleri için gerekli ortamı sağlamak amacını taşıdığı, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın Ek 3. maddesinde hangi koşullarda sözleşmeli personelin kurum içi yer değişikliği yapabileceği belirlenmiş olup, söz konusu madde kapsamında il içi veya il dışı ayrımına gidilmediği, davacının eş durumu nedeniyle il içi görev yerinin değiştirilmesine engel herhangi bir yasal düzenleme bulunmadığından, durumunun konuyla ilgili Esasların Ek 3. maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerekirken ''4/B sözleşmeli personelin eş durumuna istinaden il içi tayininin mümkün olmadığı'' gerekçesiyle isteminin reddi yolunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlem hukuka aykırı bulunarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Daire kararının özeti : Danıştay Beşinci Dairesinin karar düzeltme aşamasında verdiği 17/09/2015 tarih ve E:2015/2638, K:2015/7188 sayılı kararla; Sağlık Bakanlığı 4/B Sözleşmeli Personelinin Yeniden Hizmete Alınması ve Kurum İçi Yer Değişikliğine Dair Yönerge'nin "Eş durumu nedeniyle yer değişikliği" esaslarının düzenlendiği 7. maddesinde; sözleşmeli personele eş durumundan ötürü iller arası yer değiştirme olanağı getirildiği, esasen sınırlı bir şekilde tanınan eş durumu mazeretinin sadece iller arası yer değiştirmeye olanak sağlanmak suretiyle kabul edildiği; sözleşmeli personel statüsünde çalışanların, eş durumu mazereti ile iller arasında yer değişikliği talebinde bulunabilmeleri mümkün olup, il içi yer değişikliği talebinin kabulünün söz konusu Yönerge hükmüne göre olanaklı bulunmadığı göz önüne alındığında; dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesi ısrar kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; ilk kararda yer alan gerekçelerle dava konusu işlemin iptali yolundaki kararda ısrar edilmiştir. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 04/04/2019 günlü, E:2016/1443, K:2019/1535 sayılı kararıyla, Mahkemenin ısrar kararının onanmasına karar verilerek, temyiz incelemesi yapılması için dosyanın Danıştay İkinci Dairesine gönderilmesine hükmedilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacının 657 sayılı Kanun'un 4/B maddesi kapsamında görev yaptığı, bu kapsamda çalışan sözleşmeli personelin yer değişikliği taleplerinin Sağlık Bakanlığı 4/B Sözleşmeli Personelinin Yeniden Hizmete Alınması ve Kurum İçi Yer Değişikliğine Dair Yönerge doğrultusunda yapıldığı, davacının, kurum içi yer değişikliği talebinde bulunabilmesi için 06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın Ek 3. maddesinin, (b) bendinde belirtilen; 1 yıllık çalışma şartını sağlamadığı, mevzuatta belirlenen usul ve esaslara dayalı ve hukuka uygun olarak tesis edilen dava konusu işlemde yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları bakımından hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek, Mahkeme kararının bozulması istenilmektedir. KARŞI TARAFIN CEVABI : Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : … DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: HUKUKİ DEĞERLENDİRME : İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE, 2. … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan davalı idare üzerinde bırakılmasına, 4. Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine, 5. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren (15) onbeş gün içinde Danıştayda karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 21/10/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

Danıştay 2. Daire Başkanlığı         2022/228 E.  ,  2024/2246 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y İKİNCİ DAİRE Esas No : 2022/228 Karar No : 2024/2246 DAVACI : … VEKİLİ : Av. … DAVALILAR : 1- … Bakanlığı VEKİLİ : … 2- … Valiliği VEKİLİ : Av. … DAVANIN KONUSU : Millî Eğitim Bakanlığı İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğünün … günlü, … sayılı yazısı ekinde bulunan Öğretmenlerin 2015 yılı İller Arası İsteğe ve Zorunlu Çalışma Yükümlülüğüne Bağlı Yer Değiştirmelerine İlişkin Duyuru'nun 15. maddesinin ve bu düzenlemeye dayanılarak, 09/06/2015 tarihinde davacıdan taahhütname alınmasına ilişkin işlemin iptali istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Danıştay İkinci Dairesince verilen 23/12/2020 günlü, E:2016/1122, K:2020/3594 sayılı kararla; dava konusu Duyuru'nun dayanağı olan Yönetmelik'te, zorunlu çalışma yükümlüsü öğretmenlerden, aile birliği mazereti veya sağlık mazeretlerinin devam ettiğini belgelendirenlerin, bir sonraki yer değiştirme dönemine kadar zorunlu çalışma yükümlülüklerinin erteleneceği belirtilmesine karşın; Duyuru'nun 15. maddesiyle, önceden eş durumu özrü nedeniyle eşinin bulunduğu ile ataması yapılanların istekleri dışında, eşlerinin bulunduğu yere 2015 yılı mazeret durumu yer değiştirme döneminde, zorunlu olarak yer değiştirme isteğinde bulunmaları gerektiği, bu istemde bulunmamaları durumunda ise zorunlu çalışma yükümlülüğü öngörülen hizmet alanlarına resen atanacaklarının belirtildiği; 2012 yılında, eşinin Mersin ili, Tarsus ilçesinde doktor olarak görev yapması nedeniyle eş durumu özrüne bağlı olarak aynı il, Mezitli ilçesine ataması yapılan davacıdan, üst norm niteliğindeki Yönetmelik düzenlemelerine aykırı olarak, aile birliği mazeretinin devam ettiğinin belgelendirilmesine rağmen, eşinin bulunduğu ilçeye zorunlu olarak yer değiştirme isteğinde bulunacağı yönünde taahhütname alınmasına ilişkin işlemde ve dayanağı Duyuru'nun 15. maddesinde hukuka uyarlık görülmediği; kaldı ki, Mersin ilinin Büyükşehir statüsünde olduğu hususu dikkate alındığında, Öğretmenlerin 2015 yılı Yaz Tatili Aile Birliği, Sağlık, Can Güvenliği Mazeretleri ve Engellilik Durumu ile Diğer Nedenlere Bağlı Yer Değiştirme Duyurusu'nun "Başvuru ve Tercihler" bölümünün, "b) İl içinde" kısmında, Büyükşehir statüsündeki illerde görev yapan öğretmenlerin, eşlerinin görev yaptıkları ilçe ile Adres Kayıt Sistemine (AKS) kayıtlı ikametgahlarının bulunduğu ilçedeki eğitim kurumlarını tercih edebileceklerinin öngörülmüş olduğu, hâl böyle iken Mezitli ilçesinde görev yapan davacıdan, bir sonraki özür grubu atama döneminde, eşinin görev yaptığı Tarsus ilçesine atamasının yapılmasını taahhüt ettiğine yönelik dilekçe alınmasında bu yönüyle de hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle, dava konusu düzenlemenin ve bu düzenlemeye dayanılarak, 09/06/2015 tarihinde davacıdan taahhütname alınmasına ilişkin işlemin iptaline karar verilmiştir. Anılan kararın, davalı idarelerce temyiz edilmesi üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 01/11/2021 günlü, E:2021/1400, K:2021/2114 sayılı kararıyla, Dairemiz kararı bozulmuştur. DAVACININ İDDİALARI : Mersin ili, Mezitli ilçesi, … Lisesinde öğretmen olarak görev yaptığı; davalı Bakanlığın … günlü, … sayılı yazısı ekinde yer alan Duyuru gerekçe gösterilerek, bir sonraki özür grubu atama döneminde, eşinin çalıştığı ilçe olan Tarsus ilçesine tayin istemeyi taahhüt ettiğine dair kendisinden dilekçe alındığı, aksi takdirde zorunlu çalışma yükümlülüğü öngörülen hizmet alanlarına Bakanlıkça resen atama yapılacağının bildirildiği; anılan taahhüdü resen atamasının yapılmaması için kendi iradesi dışında verdiği ve bu durumun açıkça hukuka aykırı olduğu; eşinin Tarsus Devlet Hastanesinde doktor olarak görev yaptığı, eş durumu özrü nedeniyle, çalıştığı okula tayininin yapıldığı; aile birliği mazereti nedeni ile atanan ve mazeretlerinin devam ettiğini belgelendiren öğretmenlerin, bir sonraki yer değiştirme dönemine kadar, zorunlu çalışma yükümlülüğünün erteleneceğinin mevzuatta öngörülmesine rağmen bu hususa uyulmadığı; mazereti devam ettiği sürece başka bir yere atanmayacağına güvenerek aile düzenini bulunduğu yerde kurduğu; dava konusu düzenlemenin ve bu düzenlemeye dayanılarak kendisinden taahhütname alınmasına ilişkin işlemin üst hukuk normlarına aykırı olduğu ileri sürülmüştür. DAVALILARIN SAVUNMASI : 1- Milli Eğitim Bakanlığı tarafından; davacı hakkında tesis edilmiş herhangi bir işlem olmadığı ve menfaati ihlal edilmediğinden davanın konusuz kaldığı, davacının, zorunlu hizmet yükümlülüğünün bulunduğu; Duyuru'nun 15. maddesi gereğince, 09/06/2015 tarihli dilekçesi ile davacıdan, eşinin görev yeri olan Tarsus ilçesine atama isteyeceğine dair il milli eğitim müdürlüğü tarafından taahhüdü alındığı, ancak 2015 Ağustos döneminde müracaat etmediği; ayrıca başvuruda bulunduğu düşünülse dahi Öğretmenlerin 2015 yılı Yaz Tatili Alie Birliği, Sağlık, Can Güvenliği Mazeretleri ve Engellilik Durumu İle Diğer Nedenlere Bağlı Yer Değiştirme Duyurusu'nda, büyükşehir statüsündeki illerde görev yapan öğretmenlerin, eşlerinin görev yaptıkları ilçe ile Adres Kayıt Sistemine kayıtlı ikametgahlarının bulunduğu ilçedeki eğitim kurumlarını tercih edebileceklerinin düzenlenmesi nedeniyle, davacının büyükşehir statüsünde bulunan Mersin ilinde çalıştığı dikkate alınarak ikametgahının bulunduğu ilçenin de eş durumu özrü olarak değerlendirildiğinin görüleceği; bu nedenlerle, dava konusu edilen işlemlerde hukuka aykırı bir yön bulunmadığı ileri sürülmüştür. 2- Mersin Valiliği tarafından; davacının Mezitli ilçesinde, eşinin ise Tarsus ilçesinde görev yaptığı; zorunlu çalışma yükümlüsü olup, eşi farklı il ya da ilçede çalışan öğretmenlerden 2015 yılı mazerete bağlı yer değiştirme döneminde, eşlerinin bulunduğu il/ilçeye yer değiştirme talebinde bulunulacağına dair dilekçeler istendiği; davacıdan da taahhütnamenin, dava konusu edilen Duyuru'nun 15. maddesi gereğince alındığı; tesis edilen işlemde usulsüzlük ve hukuka aykırılık bulunmadığı savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : … DÜŞÜNCESİ : Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun bozma kararına uyularak, davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmüştür. DANIŞTAY SAVCISI : … DÜŞÜNCESİ : 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesinin 1. fıkrasında; Danıştay dava daireleri kararlarına karşı Danıştay'da temyiz yoluna başvurulabileceği, 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 38. maddesinde; İdari Dava Daireleri Kurulunca idari dava dairelerinden ilk derece mahkemesi olarak verilen kararların temyizen inceleneceği öngörülmüş olup 2577 sayılı Kanunun 49. maddesinin 4. fıkrasında ise Danıştay dava dairelerinin ilk derece mahkemesi olarak verdiği kararların temyizen bozulması halinde ısrar olanağı tanınmamıştır. Millî Eğitim Bakanlığı İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı yazısı ekinde bulunan Öğretmenlerin 2015 yılı İller Arası İsteğe ve Zorunlu Çalışma Yükümlülüğüne Bağlı Yer Değiştirmelerine İlişkin Duyuru'nun 15. maddesinin ve bu düzenlemeye dayanılarak, 09/06/2015 tarihinde davacıdan taahhütname alınmasına ilişkin işlemin iptali yolunda Danıştay İkinci Dairesinin 23/12/2020 tarih ve E:2016/1122, K:2020/3594 sayılı kararının, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 01/11/2021 günlü, E:2021/1400, K:2021/2114 sayılı kararıyla; dava konusu düzenleme ile, eş durumu mazereti bulunan ve eşleri farklı il veya ilçede görevli zorunlu çalışma yükümlüsü öğretmenlerin, zorunlu yer değiştirme başvurusunda bulunmayabilecekleri, ancak 2015 mazeret durumundan yer değiştirme döneminde yer değiştirme isteğinde bulunmaları gerektiği ve mazeret durumundan yer değiştirme döneminde eşinin yanına yer değiştirme isteğinde bulunmayanların resen zorunlu çalışma yükümlülüğü öngörülen hizmet alanlarına atanacaklarının kurala bağlandığının anlaşıldığı; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 72. ve Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin 14. maddesi hükümlerine göre, eşlerin farklı kurumda çalışıyor olması hâlinde aile birliği mazeretine bağlı yer değişikliğinin, kurumlar arasında gerekli koordinasyon sağlanarak, her iki kurumun da öncelikli hizmet ihtiyacının bulunduğu yere yapılmak suretiyle gerçekleştirileceğinin açık olduğu; bu durumda, zorunlu çalışma yükümlülüğüne bağlı yer değiştirmeye tabi öğretmenlerden eş durumu mazereti bulunanlara yönelik getirilen, bu durumdaki öğretmenlerin hangi kapsamda yer değiştirme yapacağına yönelik tercihlerinin gözetildiği, aile birliklerinin aynı yerde sağlanması amacını haiz, personel planlaması çerçevesinde hazırlandığı, kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olduğu değerlendirilen düzenlemede üst hukuk normlarına ve hukuka aykırılık görülmediği; olayda, zorunlu çalışma yükümlülüğü bulunan davacının, 2012 yılında, eşi Mersin ili, Tarsus ilçesinde Devlet Hastanesinde doktor olarak görev yaptığından bahisle eş durumu mazereti gözetilerek aynı ilde olan, ancak Mezitli ilçesinde bulunan Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesine atamasının yapıldığı, fakat davacının, eşinin görev yaptığı yere atanamaması nedeniyle mevzuatta ifadesini bulan aynı yerde aile birliğinin sağlanması hususunun fiilen gerçekleşmediği anlaşıldığı; dolayısıyla, davacının ve eşinin görev yaptığı yerlerin farklı olması sebebiyle, davacının görev yaptığı Mezitli ilçesinde eş durumu mazeretinin devam ettiğinden bahisle kalmasının mümkün olmadığı; bu durumda, hukuka uygun olduğu saptanan Duyuru'nun 15. maddesi uyarınca, zorunlu çalışma yükümlülüğüne bağlı yer değiştirme talebinde bulunmayan davacıdan, mazeret durumundan yer değiştirme döneminde, eşinin görev yaptığı ilçeye tayin istemeyi taahhüt ettiği yolundaki beyanının alınmasına yönelik işlemde, hukuka aykırılık görülmediği; bu itibarla, dava konusu bireysel ve düzenleyici işlemin iptali yolundaki Daire kararında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle bozulduğu anlaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Dairemizin 23/12/2020 günlü, E:2016/1122, K:2020/3594 sayılı kararının, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 01/11/2021 günlü, E:2021/1400, K:2021/2114 sayılı kararıyla bozulması üzerine, 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine göre Danıştay dava dairelerinin ilk derece mahkemesi olarak verdiği kararların temyizen bozulması halinde ısrar hakkı tanınmadığından, bozma kararına uyularak, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği düşünüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : Davacı, 2011 yılında ilk atama yoluyla Adana ili, … Lisesine sağlık bilgisi öğretmeni olarak atanmış, 2012 yılında, eşinin Mersin ili, Tarsus Devlet Hastanesinde doktor olarak görev yaptığından bahisle eş durumu mazereti nedeniyle aynı il, … Lisesine yer değişikliği suretiyle atanmıştır. Öğretmenlerin 2015 yılı İller Arası İsteğe ve Zorunlu Çalışma Yükümlülüğüne Bağlı Yer Değiştirmelerine İlişkin Duyuru'nun 15. maddesi gerekçe gösterilerek, davacıdan, 09/06/2015 tarihinde, bir sonraki özür grubu atama döneminde Mezitli ilçesinden, eşinin görev yaptığı Tarsus ilçesine tayin istemeyi kabul ettiğine dair taahhütname alınması üzerine, dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT : 1709 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu'nun "Öğretmenlerin bölge hizmeti" başlıklı 46. maddesinde, öğretmenlikte yurdun çeşitli bölgelerinde görev yapmanın esas olduğu, hizmet bölgeleri ve ihtiyaçlara göre bu bölgelerarası yer değiştirme esaslarının yönetmelikle düzenleneceği belirtilmiştir. 652 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin "Atama" başlıklı 37. maddesinin 3. fıkrasında, "Öğretmenlerin Bakanlıkça belirlenen hizmet bölge veya alanlarında en az üç eğitim öğretim yılı görev yapması esastır. Bunların yer değiştirme suretiyle atamaları her yıl yapılan atama plan ve programları çerçevesinde eğitim öğretim faaliyetlerini etkilemeyecek şekilde sonuçlandırılır. Bakanlıkça belirlenen özür gruplarına bağlı yer değiştirmeler ise yarıyıl ve/veya yaz tatillerinde yapılır." hükmü, 4. fıkrasında ise, "Öğretmenlerin yer değiştirme suretiyle atamalarında uyulacak temel ilkeler, özür grupları, hizmet bölgeleri ve alanları, hizmet puanı ve diğer hususlara ilişkin usûl ve esaslar yönetmelikle belirlenir." hükmü yer almaktadır. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Yer değiştirme suretiyle atanma" başlıklı 72. maddesinin 1. fıkrasında, "Kurumlarda yer değiştirme suretiyle atanmalar; hizmetlerin gereklerine, özelliklerine, Türkiyenin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılır." hükmü, 2. fıkrasında ise, "Yeniden veya yer değiştirme suretiyle yapılacak atamalarda; aile birimini muhafaza etmek bakımından kurumlar arasında gerekli koordinasyon sağlanarak memur olan diğer eşin de isteği halinde ataması, atamaya tabi tutulan memurun atandığı yere 74 ve 76 ncı maddelerde belirtilen esaslar çerçevesinde yapılır. Yer değiştirme suretiyle atanmaya tabi memurun atandığı yerde eşinin atanacağı teşkilatın bulunmaması ya da teşkilatı olmakla birlikte niteliğine uygun münhal bir görev bulunmaması ve ilgilinin de talebi halinde, bu personele eşinin görev süresi ile sınırlı olmak üzere aşağıdaki şartlarda izin verilebilir. " düzenlemesi bulunmaktadır. 25/06/1983 günlü, 18088 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik'in "Memurun İsteği Üzerine Yapılabilecek Yer Değiştirmeler" başlıklı değişik 12. maddesinde, "Sağlık, aile birliği ve can güvenliği mazeretlerinin belgelendirilmesi halinde, hizmet bölgelerindeki ve/veya hizmet alanlarındaki zorunlu çalışma süreleri tamamlanmadan memurun isteği üzerine yer değiştirme suretiyle ataması yapılabilir. Sağlık ve aile birliği mazeretlerine dayalı olarak yer değiştirmeye tabi tutulan memur, mazeretinin devam ettiğini her yıl Ocak ayında alacağı belgeyle belgelendirmek zorundadır. Zorunlu çalışma süresini sağlık veya aile birliği mazeretine dayalı olarak tamamlamamış olan memur mazeretinin sona ermesi durumunda, zorunlu hizmet süresinin eksik kalan kısmını tamamlamak zorundadır. …", "Aile Birliği Mazeretine Bağlı Yer Değişikliği" başlıklı değişik 14. maddesinde ise, "Aile birliği mazeretine dayanarak yer değişikliği memurun; a) Kamu personeli olan eşinin, kurum içi yer değiştirme suretiyle atanma imkânının olmaması veya mevzuatı uyarınca eşin zorunlu yer değiştirmeye tabi tutulan bir görevde bulunması durumunda bu kapsamdaki eşin bulunduğu yere, … c) Eşlerin farklı kurumda çalışıyor olması halinde kurumlar arasında gerekli koordinasyon sağlanmak suretiyle her iki kurumun da öncelikli hizmet ihtiyacının bulunduğu yere, … atanması suretiyle yapılabilir. …" hükümlerine yer verilmiştir. 17/04/2015 günlü, 29329 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Millî Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin "Zorunlu çalışma yükümlülüğüne bağlı yer değiştirmeler" başlıklı 43. maddesinde, "(1) Zorunlu çalışma yükümlüsü öğretmenlerden yer değiştirme yapılacak yılın 30 Eylül tarihi itibarıyla 1, 2 ve 3 üncü hizmet alanlarındaki eğitim kurumlarında ayrı ayrı veya toplam adaylık dâhil üç yıl görev yapanlar, zorunlu çalışma yükümlülüğü öngörülen hizmet alanlarına, tercihlerine ve hizmet puanlarına göre atanır; başvuruda bulunmayanlar ile tercihlerine atanamayanların atamaları Bakanlıkça resen yapılır. (2) Zorunlu çalışma yükümlüsü öğretmenlerden mazerete bağlı zorunlu çalışma yükümlülüğü ertelenenler ile adaylıkları kaldırılanlar, zorunlu çalışma yükümlülüğü öngörülen hizmet alanlarına yer değiştirme isteğinde bulunabilir. Bunlardan hizmet puanlarının yetersizliği veya alanlarında ihtiyaç bulunmaması gibi nedenlerden dolayı tercihlerine ataması yapılamayanlar bulundukları yerde görevlerine devam eder. (3) Zorunlu çalışma yükümlüsü öğretmenler, aile birliği mazereti veya sağlık mazeretlerinin devam ettiğini her yıl Bakanlıkça belirlenen dönemlerde belgelendirir. Mazeretlerini belgelendiremeyenler, zorunlu çalışma yükümlülüklerini yerine getirmek ya da eksik kalan hizmetlerini tamamlamak üzere bu maddenin birinci fıkrasında öngörülen usulle atanır. … (8) Zorunlu çalışma yükümlülüğüne tabi öğretmenler, bu Yönetmelikte belirtilen istisnalar hariç olmak üzere zorunlu çalışma yükümlülüklerini tamamlamadan zorunlu çalışma yükümlülüğü öngörülen hizmet alanları dışına yer değiştirme isteğinde bulunamaz… …", "Zorunlu çalışma yükümlülüğü ertelenecekler" başlıklı 45. maddesinde, "(1) Birinci, ikinci ve üçüncü hizmet alanlarındaki eğitim kurumlarında görev yapmakta olan öğretmenlerden; a) Aile birliği veya sağlık mazeretlerinin devam ettiğini belgelendirenlerin, bir sonraki yer değiştirme dönemine kadar, … zorunlu çalışma yükümlülükleri ertelenir.", "Mazeret ve engellilik durumuna bağlı yer değiştirmeler" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasında ise "Öğretmenlerin; aile birliği, sağlık, can güvenliği mazeretlerine veya engellilik durumuna bağlı yer değiştirmeleri hakkında, Devlet Memurları Kanunu ile Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik hükümleri uygulanır." düzenlemeleri bulunmaktadır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: A- Öğretmenlerin 2015 yılı İller Arası İsteğe ve Zorunlu Çalışma Yükümlülüğüne Bağlı Yer Değiştirmelerine İlişkin Duyurunun 15. maddesi yönünden; Duyuru'nun dava konusu 15. maddesi, "Birinci, ikinci ve üçüncü hizmet alanlarında görev yapan zorunlu çalışma yükümlüsü öğretmenlerden eşleri aynı ilin farklı bir ilçesinde ya da başka bir İl'de görev yapanlar, istemeleri halinde zorunlu yer değiştirme başvurusunda bulunmayabilecektir. Bu durumda bulunan öğretmenlerin eşlerinin bulunduğu yere 2015 mazeret durumundan yer değiştirme döneminde yer değiştirme isteğinde bulunacaktır. Bunlardan mazeret durumundan yer değiştirme döneminde eşinin yanına yer değiştirme isteğinde bulunmayanlar, zorunlu çalışma yükümlülüğü öngörülen hizmet alanlarına Bakanlıkça resen atanacaktır." şeklindedir. Dava konusu düzenleme ile, eş durumu mazereti bulunan ve eşleri farklı il veya ilçede görevli zorunlu çalışma yükümlüsü öğretmenlerin, zorunlu yer değiştirme başvurusunda bulunmayabilecekleri, ancak 2015 mazeret durumundan yer değiştirme döneminde yer değiştirme isteğinde bulunmaları gerektiği ve mazeret durumundan yer değiştirme döneminde eşinin yanına yer değiştirme isteğinde bulunmayanların resen zorunlu çalışma yükümlülüğü öngörülen hizmet alanlarına atanacaklarının kurala bağlandığı anlaşılmaktadır. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 72. ve Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin 14. maddesi hükümlerine göre, eşlerin farklı kurumda çalışıyor olması hâlinde aile birliği mazeretine bağlı yer değişikliğinin, kurumlar arasında gerekli koordinasyon sağlanarak, her iki kurumun da öncelikli hizmet ihtiyacının bulunduğu yere yapılmak suretiyle gerçekleştirileceği açıktır. Bu durumda, zorunlu çalışma yükümlülüğüne bağlı yer değiştirmeye tabi öğretmenlerden eş durumu mazereti bulunanlara yönelik getirilen, bu durumdaki öğretmenlerin hangi kapsamda yer değiştirme yapacağına yönelik tercihlerinin gözetildiği, aile birliklerinin aynı yerde sağlanması amacını haiz, personel planlaması çerçevesinde hazırlandığı, kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olduğu değerlendirilen düzenlemede üst hukuk normlarına ve hukuka aykırılık görülmemiştir. B- 09/06/2015 tarihinde, davacıdan taahhütname alınmasına ilişkin işlem yönünden; Olayda, zorunlu çalışma yükümlülüğü bulunan davacının, 2012 yılında, eşi Mersin ili, Tarsus ilçesinde Devlet Hastanesinde doktor olarak görev yaptığından bahisle eş durumu mazereti gözetilerek aynı ilde olan, ancak Mezitli ilçesinde bulunan… Lisesine atamasının yapıldığı, fakat davacının, eşinin görev yaptığı yere atanamaması nedeniyle mevzuatta ifadesini bulan aynı yerde aile birliğinin sağlanması hususunun fiilen gerçekleşmediği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, davacının ve eşinin görev yaptığı yerlerin farklı olması sebebiyle, davacının görev yaptığı Mezitli ilçesinde eş durumu mazeretinin devam ettiğinden bahisle kalması mümkün değildir. Bu durumda, hukuka uygun olduğu saptanan Duyuru'nun 15. maddesi uyarınca, zorunlu çalışma yükümlülüğüne bağlı yer değiştirme talebinde bulunmayan davacıdan, mazeret durumundan yer değiştirme döneminde, eşinin görev yaptığı ilçeye tayin istemeyi taahhüt ettiği yolundaki beyanının alınmasına yönelik işlemde, hukuka aykırılık görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. DAVANIN REDDİNE, 2. Aşağıda dökümü yapılan …-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına; davalı Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yatırılan ve kullanılan …-TL ile davalı Mersin Valiliği tarafından yatırılan ve kullanılan …-TL gider avansının, davacıdan alınarak davalı idarele ayrı ayrı ödenmesine, 3. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen … -TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine, 4. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 22/04/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

Madde 7 – 1. Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür. 2. Bu süreler; a) İdari uyuşmazlıklarda; yazılı bildirimin yapıldığı, b) Vergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezalarından doğan uyuşmazlıklarda: Tahakkuku tahsile bağlı olan vergilerde tahsilatın; tebliğ yapılan hallerde veya tebliğ yerine geçen işlemlerde tebliğin; tevkif yoluyla alınan vergilerde istihkak sahiplerine ödemenin; tescile bağlı vergilerde tescilin yapıldığı ve idarenin dava açması gereken konularda ise ilgili merci veya komisyon kararının idareye geldiği; Tarihi izleyen günden başlar. 3. Adresleri belli olmayanlara özel kanunlarındaki hükümlere göre ilan yoluyla bildirim yapılan hallerde, özel kanununda aksine bir hüküm bulunmadıkça süre, son ilan tarihini izleyen günden itibaren onbeş gün sonra işlemeye başlar. 4. İlanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresi, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlar. Ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililer, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilirler. Düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olması bu düzenlemeye dayalı işlemin iptaline engel olmaz. Sürelerle ilgili genel esaslar