Polis mazeret tayini, personelin eş durumu, sağlık, ailevi durum, eğitim veya boşanma gibi mazeretlerini belgelendirerek görev yeri değişikliği talep etmesidir. Emniyet teşkilatı mensuplarının atama ve yer değiştirme işlemleri temel olarak Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensupları Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği hükümlerine tabidir. Yönetmelik kapsamında mazeret atama dönemi şubat ve eylül ayları olarak düzenlenmiş olup personelin talep ettiği mazeret durumunu hukuki geçerliliği bulunan delillerle belgelendirmesi gerekir.
Genel Atama Dönemi ve Zamandışı Atama Halleri
Emniyet teşkilatında olağan yer değiştirme süreci her yıl mayıs ve haziran aylarında genel atama dönemi olarak yürütülür. İkinci bölge görev sırası gelen, hizmet süresi dolan veya genel atama kapsamına giren personel idarece bu dönemde kamu yararı ve hizmet gerekleri gözetilerek atanabilir.
Genel atama ve mazeret atama dönemlerine bağlı kalınmaksızın yılın herhangi bir ayında zamandışı atama yapılması da mümkündür. İdareye bu alanda sınırsız bir takdir yetkisi tanınmamış olup işlemin yönetmelikte belirtilen somut sebeplere dayanması gerekir. Emniyet ve asayiş gerekleri, birimin kurulması, kaldırılması veya değiştirilmesi, personelin görevden uzaklaştırılması ya da tutuklanması, yetkili amirin teklifi, idari tahkikat, can güvenliği sebebi, afet halleri veya mevzuat değişiklikleri zamandışı atamaya dayanak oluşturabilecek örnek gerekçeler arasındadır.
Polis Eş Durumu Tayini ve Belgelendirme
Polis eş durumu tayini, evli personelin aile birliğini korumak amacıyla düzenlenen bir mazeret yoludur. Eş durumu mazeretinde eşin de polis olması zorunlu değildir. Eşin başka bir kamu kurumunda çalışması, özel sektörde görev yapması veya serbest meslek sahibi olması halinde de talepte bulunulabilir. Bu mazeret türünde eşin gerçekten başka bir yerde fiilen çalıştığının ve görev yerlerinin farklılığı sebebiyle aile birliğinin bu nedenle fiilen bozulduğunun belgelenmesi aranır.
Eş durumu mazeretine dayalı atama taleplerinde başvuru dosyasına eklenecek evraklar uyuşmazlığın şartlarına göre belirlenir. Bu kapsamda evlilik durumunu gösteren belge veya aile nüfus kaydı ile eşin çalıştığı yeri gösteren resmi yazı idareye sunulur. Eşin özel sektör çalışanı olması durumunda SGK prim dökümü, serbest meslek icra etmesi durumunda ise meslek odası kaydı, vergi levhası ve iş yerinin faaliyetine ilişkin vesikalar dosyalanır. Ailede öğrenim gören çocuk bulunması halinde öğrenci belgesi, sağlık durumuna dayalı bir gereklilik varsa üniversite hastaneleri ya da tam teşekküllü sağlık kuruluşlarınca tanzim edilmiş sağlık kurulu raporu başvuruya dayanak yapılır.
Mazeret Talebinin Reddi ve İdare Mahkemesinde İptal Davası
Mazeret tayini talebinin idarece yazılı olarak reddedilmesi halinde, ret kararının tebliğ edildiği tarihten itibaren kural olarak altmış gün içinde iptal davası açılması gerekir. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 7 uyarınca Danıştayda ve idare mahkemelerinde genel dava açma süresi altmış gündür. Polis atama ve yer değiştirme işlemlerine veya ret kararlarına karşı açılacak iptal davalarında görevli yargı mercii idare mahkemesidir; yetkili mahkeme ise somut uyuşmazlığın niteliğine göre belirlenir.
2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU m. 7Kaynağı aç
Mazeret tayini talebine idarece süresi içinde cevap verilmemesi durumunda 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 10 hükümleri devreye girer. İdari davaya konu olabilecek bir işlem tesisi talebiyle idari makamlara başvurulduğunda idarece otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer bu otuz günlük sürenin bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. İdarece otuz gün içinde verilen cevap kesin değilse, ilgili kişi bu cevabı istemin reddi sayarak dava açabileceği gibi kesin cevabı da bekleyebilir; bekleme süresinde dava açma süresi işlemese de bu süre başvuru tarihinden itibaren dört ayı geçemez. Zımni ret sonrasında dava açılmaması veya davanın süreden reddi durumlarında, otuz günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse, bu cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açılabilir. İdarenin başvuruya cevap vermemesi belirli kanuni şartlar dairesinde zımni ret niteliği kazanır.
2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU m. 10Kaynağı aç
Yürütmenin Durdurulması ve Yeniden Başvuru Esasları
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 27 uyarınca Danıştayda veya idare mahkemelerinde dava açılmış olması, kural olarak dava konusu edilen idari işlemin yürütülmesini durdurmaz. İdari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, idarenin savunması alındıktan veya savunma süresi geçtikten sonra gerekçe gösterilerek yürütmenin durdurulmasına karar verilebilir. Kamu görevlileri hakkında tesis edilen atama, naklen atama, görev ve unvan değişikliği ile geçici veya sürekli görevlendirmelere ilişkin işlemler uygulanmakla etkisi tükenecek işlemlerden sayılmadığından, idarenin savunması alınmaksızın yürütmenin durdurulması kararı verilemez.
2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU m. 27Kaynağı aç
Atama işleminin uygulanması halinde personelin yeni görev yerine gitmesi, aile düzeninin bozulması, çocukların okul değiştirmesi, sağlık tedavisinin aksaması veya eşlerin farklı şehirlerde yaşamak zorunda kalması telafisi güç zararlar doğurabileceğinden, açılan davalarda yürütmenin durdurulması talep edilebilir. İdare mahkemesince yürütmenin durdurulması istemleri hakkında verilen kararlara karşı kararın tebliğini izleyen günden itibaren yedi gün içinde bölge idare mahkemesine bir defaya mahsus olmak üzere itiraz edilebilir ve itiraz üzerine verilen karar kesindir. Aynı sebeplere dayanılarak idari yargıda ikinci kez yürütmenin durdurulması isteminde bulunulamaz. Mazeret tayini talebi reddedilen personelin şartları değiştiğinde veya eksik belgeler tamamlandığında idareye yeniden mazeret başvurusu yapma imkanı mevcuttur; ancak yeni başvuru yapılması önceki ret işlemine karşı dava açma süresini kendiliğinden durdurmaz veya ret işlemini ortadan kaldırmaz.
Polis mazeret tayini başvuruları hangi dönemlerde yapılır?
Mazeret atama başvuruları Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensupları Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği uyarınca şubat ve eylül aylarında mazeretin belgelendirilmesi suretiyle yapılır.
Eş durumu tayini için eşin de polis olması zorunlu mudur?
Hayır, eşin polis olması şart değildir; eş başka bir kamu kurumunda, özel sektörde veya serbest meslek sahibi olarak çalışabilir, ancak başka bir yerde fiilen çalıştığının ve aile birliğinin bozulduğunun belgelenmesi gerekir.
Tayin talebi reddedilen polis kaç gün içinde iptal davası açmalıdır?
Yazılı ret kararının tebliğinden itibaren kural olarak 60 gün içinde görevli idare mahkemesinde iptal davası açılmalıdır.
Polis atama iptal davasında yürütmenin durdurulması kararı nasıl verilir?
İşlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız zararların doğması ile işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerekir; atama işlemlerinde idarenin savunması alınmadan yürütmenin durdurulması kararı verilemez.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy