Ecrimisil İhbarnamesinin İptali Davası ve Şartları

Kamu kurum ve kuruluşlarının mülkiyetindeki taşınmazları kullananlara, taşınmaz tespit tutanağı doğrultusunda ecrimisil ihbarnamesi düzenlenmektedir. İlgili idari işlem kesin ve icrai nitelik taşıdığından idari itiraz veya iptal davası açılmasına elverişlidir. İşlemin iptali için yetki, şekil, sebep, konu veya amaç unsurlarından birinde hukuka aykırılık bulunması aranır. Bu unsurlardaki sakatlık iddia edilerek dava açılsa dahi, mahkemece yürütmenin durdurulması kararı tesis edilmediği sürece hukuka uygunluk karinesi gereğince işlem geçerliliğini muhafaza eder.

Taşınmaz Tespit Tutanağı ve Yetkili Komisyon

Ecrimisil ihbarnamesine dayanak oluşturan taşınmaz tespit tutanağında işgalin başlangıç tarihi, taşınmazın işgale veya kullanıma konu olan yüzölçümü, işgalcileri, kullanım amacı ve ecrimisil takdirinde yararlanılabilecek bilgiler ile bilinmesinde yarar görülen diğer bilgilerin yer alması zorunludur. Bu bilgilerden birinin dahi eksik olduğu taşınmaz tespit tutanağı geçersiz kalacağından, tutanağa dayanılarak düzenlenen ecrimisil ihbarnamesi de baştan itibaren geçersiz olur.

Haksız işgalin tespit edildiği tarihten itibaren 15 gün içinde yetkili komisyonca taşınmaza dair ecrimisil bedeli tespit edilmelidir. Bu bedel tespitinde taşınmaz Hazineye ait ise Bedel Tespit Komisyonu, belediyeye ait ise Başkanlık Değerleme Komisyonu yetkilidir. Komisyonun tüm üyelerin katılımıyla toplanması yasal bir zorunluluk olup üyelerce çekimser oy kullanılamaz.

İhbarnamenin Unsurları ve Bedel Takdiri

Ecrimisil ihbarnamesinde işgalcinin adı, T.C. kimlik numarası ve adresi ile işgale konu taşınmazın adres bilgisi yer almalıdır. İdarenin ilgili taşınmazdaki hissesi veya metrekare bilgisi, işgal edilen yerin yüzölçümü, işgalin niteliği, tespit edilen aylık ecrimisil bedeli, ihbarnameye dayanak komisyon kararının tarih ve numarası, talep edilen toplam bedel ile borcun ait olduğu dönem bilgileri ihbarnamede açıkça gösterilmelidir. Ayrıca ecrimisil bedelini ödemek için işgalciye tanınan süre ile bedelin ödenmemesi durumunda idarenin tahliye hakkının bulunduğu ve gecikme zammıyla birlikte cebri icra yoluyla tahsilat yapılacağı bilgisi yer almalıdır.

Bedel tespiti sırasında taşınmazın imar durumu, yüzölçümü, niteliği, verimi, altyapısı, konumu ve kullanım şekli dikkate alınarak emsal araştırması yapılır ve çevre taşınmazların kira veya ecrimisil bedelleri gözetilir. Bunun yanında belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası ve borsa gibi kuruluşların görüşlerine başvurulur. Taşınmazın aynı nitelikte kullanılmasından kaynaklanan önceki dönem ecrimisil tutarları, emsal ecrimisil ve kira bedelleri ile kıymet takdirine konu taşınmaz arasında mukayese yapılmalıdır.

Kira İlişkisi ve Mirasçıların Müteselsil Sorumluluğu

Ecrimisil tazminatı, Hazine taşınmazının idarenin izni dışında ve herhangi bir sözleşme ilişkisi bulunmaksızın kullanıldığı hallerde gündeme gelir. Taşınmazın kira sözleşmesine dayanılarak kullanılması halinde ecrimisil ihbarnamesi düzenlenmesi hukuka aykırılık teşkil eder.

Düzenlenen ecrimisil ihbarnamesi cezai nitelik taşımadığından borçlunun vefatıyla birlikte ortadan kalkmaz. Mirasçılar, ihbarnamede tahakkuk ettirilen ecrimisil borcunun tamamından müteselsil olarak sorumlu tutulur.

İdareye İtiraz ve İptal Davası Açma Süresi

Kendisine ecrimisil ihbarnamesi tebliğ edilen kişi, ihbarnamede hatalı tespit bulunduğunu değerlendirirse tebliğden itibaren 30 gün içinde işlemi kuran idareye itiraz dilekçesi vererek düzeltme talebinde bulunabilir. İdare, başvuru tarihinden itibaren 30 gün içinde düzeltme talebi hakkında bir karar verir. Ecrimisil ihbarnamesi üzerine itiraz yoluna başvurulması mutlak olarak tüketilmesi gereken bir yol değildir; ancak ilgililerin bu yolla düzeltme isteminde bulunması durumunda idarenin başvuruyu görüşerek karara bağlaması ve ecrimisil düzeltme ihbarnamesini tebliğ etmesi zorunludur.

Ecrimisil ihbarnamesinin iptali için davanın tebliğ tarihinden itibaren 60 gün içinde açılması gerekir. İdareye karşı itiraz yoluna başvurulması halinde dava açma süresi durur. Düzeltme talebine dair idarece ret kararı verilmesi üzerine durmuş olan süre kaldığı yerden işlemeye devam eder. Örneğin tebliğ tarihinden itibaren 15 gün sonra itiraz yoluna başvurulursa 60 günlük süre durur; ret kararının tebliğ edildiği tarihten itibaren kalan 45 günlük dava açma süresi içinde idare mahkemesinde dava açılabilir.

Hazine Taşınmazının Tahliyesi ve Kısmi İptal

İşgal edilen taşınmaza ilişkin ecrimisil bedelinin ödenmesi, idarenin tahliye talep etme hakkını ortadan kaldırmaz. İdarenin başvurusu üzerine mahallin mülkiye amirliği aracılığıyla en geç 15 gün zarfında tahliye işlemi icra edilerek taşınmaz idareye teslim edilir.

İptal davasında mahkemece yaptırılacak keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde ecrimisil bedelinin ihbarnamede yer alan bedelden daha düşük olduğu belirlenirse ihbarnamenin kısmen iptaline karar verilebilir. Bununla birlikte idare mahkemelerinde ilgililerin avukat tutma zorunluluğu bulunmamaktadır.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy