Boşanmada WhatsApp Mesajları Delil Olarak Kullanılabilir mi?

Boşanma davalarında WhatsApp mesajları, kanuna ve hukuka uygun yöntemlerle temin edilmiş olmaları kaydıyla ispat aracı olarak mahkemeye sunulabilir. Eşlerin doğrudan birbirlerine ilettikleri hakaret, tehdit veya kusur ikrarı niteliğindeki iletiler taraflardan birine yöneltilmiş haberleşme kapsamında delil oluşturabilirken, eşin telefonuna casus program yerleştirilmesi veya cihazın gizlice ele geçirilmesi yoluyla elde edilen kayıtlar hukuka aykırı delil niteliğindedir.

Elektronik Belgeler ve Hukuka Aykırı Delil Yasağı

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 199. maddesi gereğince, çekişmeli vakıaları ispata yarayan her türlü yazılı metin, görsel ve işitsel kayıt veya elektronik ortamdaki veri taşıyıcıları hukuken belge sayılmaktadır. Bu doğrultuda dijital platformlarda gerçekleşen WhatsApp yazışmaları da yargılamada elektronik belge niteliğinde değerlendirilir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 189. maddesi gereğince taraflar kanunda belirtilen süre ve usule uygun olarak ispat hakkına sahiptir; ancak hukuka aykırı yollarla elde edilmiş olan deliller mahkeme tarafından bir vakıanın ispatında dikkate alınamaz. Delilin caiz olup olmadığına mahkemece karar verilir ve yargıç bu aykırılığı gerektiğinde kendiliğinden gözetir. Ayrıca kanunun belirli delillerle ispatını emrettiği durumlar başka vasıtalarla kanıtlanamaz.

Evlilik Birliğinde Özel Hayatın Gizliliği ve Telefon Denetimi

Evlilik birliğinin varlığı, eşlerin birbirlerinin haberleşmesini ve kişisel yaşam alanını sınırsız biçimde denetleme hakkı bulunduğu anlamına gelmez. Anayasa'nın 20. maddesi özel hayatın gizliliğini, 22. maddesi haberleşme hürriyetini güvence altına alırken 38. maddesi kanuna aykırı elde edilmiş bulguların delil sayılamayacağını düzenler. Bu anayasal ilkeler eşler arasındaki ilişkilerde de korunur.

Cihazın eşler tarafından ortak kullanılması ya da şifresinin diğer eş tarafından bilinmesi karşı tarafa sınırsız bir erişim serbestisi tanımaz. Ortak kullanılan bir cihazda açık bırakılmış WhatsApp oturumundaki iletilerin tesadüfen görülmesi ile eşin hesabına gizlice girilerek veya teknik engeller aşılarak yazışmaların elde edilmesi aynı hukuki sonuca bağlanmaz; iletilerin tesadüfen mi görüldüğü yoksa planlı bir takip faaliyetiyle mi temin edildiği somut olayın niteliğine göre mahkemece belirlenir.

Casus Yazılımlar ve Silinmiş Mesajların Kurtarılması

Eşin rızası dışında telefonuna casus program veya takip düzeneği yerleştirilmesi suretiyle temin edilen görüşme kayıtları hukuka aykırı delildir ve boşanma davasında kusur ispatında kullanılamaz.

Aynı biçimde eşin cihazından daha önce silinmiş olan geçmiş yazışma verilerinin harici programlar kullanılarak kurtarılması ve geri getirilmesi yoluyla elde edilen kayıtlar da hukuka aykırı delil vasfı taşır ve mahkemece hükme esas alınmaz.

Haberleşmenin Gizliliğini İhlal Suçunun Sınırları

Eşin haberleşmesine haksız müdahalede bulunmak hukuk davasında delilin geçersiz kılınmasının ötesinde cezai yaptırım riski barındırır. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 132. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, kişiler arasındaki haberleşmenin gizliliğini ihlal eden kimse bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır; ihlalin haberleşme içeriklerinin kayda alınmasıyla işlenmesi hâlinde ceza bir kat artırılır.

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 132. maddesi kapsamında, kişiler arasındaki haberleşme içeriklerinin hukuka aykırı olarak ifşa edilmesi iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası gerektirir. Bizzat taraf olunan haberleşmelerin içeriğinin ise karşı tarafın rızası aranmaksızın hukuka aykırı bir surette alenen yayılması durumunda faile bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilir.

Doğrudan Mesajlar ve Üçüncü Kişi Paylaşımları

Eşlerden birinin diğer eşe doğrudan yönelttiği WhatsApp iletileri, mesajı alan tarafın haberleşmenin bizzat muhatabı olması dolayısıyla kural olarak hukuka uygun delil kabul edilir. Karşı tarafa yazılan hakaret, tehdit, aşağılayıcı ifade veya sadakatsizlik ikrarı içeren mesajlar bu çerçevede mahkemeye sunulabilir.

Bir üçüncü kişinin kendisi ile eşlerden biri arasında gerçekleşen yazışmaları diğer eşe rızasıyla ve gönüllü olarak teslim etmesi durumunda bu belgeler somut olayın koşulları dairesinde incelenebilir. Ancak yazışmanın kaynağının, taraflarının ve iletilme usulünün tereddütsüz biçimde mahkemeye gösterilmesi zorunludur.

Elektronik iletilerin kim tarafından vücuda getirildiği, muhataplarının tam olarak kimler olduğu ve davalıya aidiyeti ispatlanamıyorsa bu veriler tek başına vakıaların sübutu için yeterli görülmez ve diğer yan delillerle desteklenmesi aranır.

WhatsApp İçeriklerinin İbrazı ve Bilirkişi İncelemesi

WhatsApp mesajları uçtan uca şifreleme altyapısıyla iletildiğinden ve hizmet sağlayıcı olağan işleyişte mesaj içeriklerini saklamadığından, geçmiş konuşma içeriklerinin doğrudan uygulama şirketinden veya yerel GSM operatörlerinden müzekkereyle celbi teknik olarak imkân dahilinde değildir.

Davada karşı tarafın telefonundaki bütün iletilerin genel olarak taranması talebi ölçüsüz bir delil arama faaliyeti sayılır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 266. maddesi uyarınca bilirkişi incelemesi istenirken talebin belirli bir şahıs, somut bir uyuşmazlık konusu ve kesin tarih aralığıyla çerçevelenmesi gerekir.

Bilirkişinin sunulan dijital verilerin teknik açıdan sahte olmadığını teyit etmesi, o verinin elde ediliş biçimindeki hukuka aykırılığı gidermez. Bilirkişi yalnızca teknik inceleme yapar; delilin hukuka uygun olup olmadığını ve hükme dayanak alınıp alınamayacağını takdir yetkisi münhasıran mahkemeye aittir.

Mahkemeye Belge Sunma Yükümlülüğü ve Sonuçları

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 219. maddesinin birinci fıkrası uyarınca taraflar, dayandıkları ve ellerinde bulunan belgeleri mahkemeye ibraz etmekle yükümlüdür. Elektronik belgeler, çıktısı alınarak ve talep edildiğinde incelenmeye uygun biçimde dijital ortama kaydedilerek sunulur.

Aynı Kanun'un 220. maddesinin birinci fıkrasına göre; ibrazı talep edilen belgenin uyuşmazlığın ispatı bakımından zorunlu olduğuna ve istemin kanuna uygunluğuna kanaat getirilmesi koşuluyla, karşı taraf belgenin elinde olduğunu ikrar ederse, isteme karşı sessiz kalırsa veya belgenin varlığı resmî bir kayıttan ya da başka bir belgedeki ikrardan anlaşılırsa mahkemece ibraz için kesin süre tayin edilir.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 220. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca; belgeyi sunmasına karar verilen taraf mazeretsiz olarak tanınan sürede belgeyi vermez veya belgenin elinde olduğunu inkâr edip teklif olunan yemini icra etmezse mahkeme, somut duruma göre belgenin içeriği hususunda diğer tarafın beyanını doğru sayabilir.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy