Aile İçi Tapu Devrinin Hukuki Niteliği ve Pay Devri
Aile bireyleri arasında taşınmaz mülkiyetinin geçişi satış ya da bağışlama sözleşmesi kurularak gerçekleştirilebilir. Bir kimsenin taşınmazını eşine herhangi bir ivaz almaksızın devretmesi hukuken bağışlama niteliğindedir. Bu işlemin yapılabilmesi için resmi bir makamdan izin alınması gerekmez; işlemi gerçekleştiren tarafların ayırt etme gücüne sahip bulunması yeterlidir. Bununla birlikte, taşınmazın diğer mirasçılardan mal kaçırmak maksadıyla devredilmesi durumunda mirasçıların tenkis davası açma hakları saklı kalır.
Taşınmazın tamamı yerine belirli bir hissesi de aile bireyine devredilebilir. Satış veya bağış yoluyla tesis edilebilen pay devirlerinde, devredilecek pay oranı tapuda açıkça gösterilir ve tescil buna göre yapılır.
Tapu Müdürlüğüne Başvuru ve Gerekli Belgeler
Tapu devri sırasında devre konu taşınmazın tapu senedinin hazır bulundurulması gerekir. Tapuyu devreden ve devralacak kişilere ait kimlik belgeleri ve işlem temsilci unvanıyla yürütülüyorsa temsile ilişkin belge sunulmalıdır. Ayrıca ilgili belediyeden temin edilen vergi borcu yoktur yazısı, emlak rayiç bedelini gösteren yazı ve işleme konu gayrimenkulün konut olması halinde Zorunlu Deprem Sigortası aranır.
Başvurunun yapılacağı yer bakımından bir değerlendirmede taşınmazın bulunduğu tapu müdürlüğünden randevu almanın şart olmadığı belirtilirken, diğer değerlendirmede başvurunun gayrimenkulün yer aldığı tapu müdürlüğüne yapılması gerektiği ifade edilmektedir.
Vekaletname ve Küçüklerin Temsili
Tapu devri vekil aracılığıyla yürütüldüğünde vekaletnamede temsil sınırlarının belirlenmesi ve taşınmazın açık adresi gibi bilgilere yer verilmesi aranır. Vekaletnamede süre belirtilmemiş olması halinde belge süresiz sayılmaktadır; bu sebeple işlemin süreli vekaletle kurulması önem taşır.
On sekiz yaşından küçük çocuklara yapılacak taşınmaz devirlerinde, çocuğun fiil ehliyeti bulunmaması sebebiyle süreç yasal temsil kuralları dairesinde yürütülür. Anne ve baba velayet hakkına dayanarak veli sıfatıyla hareket edebilir; somut olayın şartlarına göre vasi tayini ya da mahkeme izni de gerekebilir. Devir işleminin çocuğun yararına uygun bulunması ve yasal temsilci ile çocuk arasında menfaat çatışması yaşanmaması gözetilir.
Yetkili ve Görevli Mahkeme Kuralları
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 12. maddesinin birinci fıkrası gereğince, taşınmaz üzerindeki ayni hakka ilişkin ya da ayni hak sahipliğinde değişikliğe yol açabilecek davalar ile taşınmazın zilyetliğine veya alıkoyma hakkına ilişkin uyuşmazlıklarda taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir.
6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 12Kaynağı aç
4787 sayılı Kanun'un 4. maddesi gereğince aile mahkemeleri, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu'nun Üçüncü Kısmı hariç olmak üzere İkinci Kitabı ile 4722 sayılı Kanun'a göre aile hukukundan doğan dava ve işleri görmekle görevlidir. İkincil bir anlatımda aile konutuna dayalı tapu iptal ve tescil davalarının da aile hukukundan kaynaklanması sebebiyle aile mahkemelerinde görüleceği belirtilmektedir.
4787 sayılı AİLE MAHKEMELERİNİN KURULUŞ, GÖREV VE YARGILAMA USULLERİNE DAİR KANUN m. 4Kaynağı aç
Eşe bedelsiz devredilen taşınmaza karşı mirasçılar dava açabilir mi?
Eşe yapılan bedelsiz devirler bağış niteliği taşıdığından, mal kaçırma gayesiyle hareket edilmesi halinde mirasçıların tenkis davası açma hakları saklıdır.
18 yaşından küçük çocuğa tapu devri nasıl yapılır?
Fiil ehliyeti bulunmayan çocuk adına devir işlemleri veli veya vasi gibi yasal temsilciler aracılığıyla yapılır; temsil çatışması durumunda mahkeme izni gündeme gelebilir.
Taşınmazın tamamı yerine belirli bir hissesi devredilebilir mi?
Evet, taşınmazın mülkiyeti bütünüyle devredilebileceği gibi belirli bir hissesi de satış ya da bağış yoluyla devredilerek paylı mülkiyet şeklinde tescil edilebilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy