İnternet ortamında yer alan hukuka aykırı yayın ve içeriklere yönelik tedbirler yalnızca 5651 sayılı Kanun kapsamında yürütülmemektedir. Özel kanunlarda düzenlenen farklı usuller uyarınca fikri mülkiyet ihlallerinden yasa dışı şans oyunlarına, izinsiz finansal işlemlerden teknik düzenlemelere aykırı ürün satışlarına ve haksız rekabete kadar çeşitli alanlarda içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi kararları verilebilmektedir.
7223 sayılı ÜRÜN GÜVENLİĞİ VE TEKNİK DÜZENLEMELER KANUNU m. 17Kaynağı aç
6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU m. 58Kaynağı aç
Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu Uyarınca Hizmetin Durdurulması ve Erişim Engeli
5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu Ek Madde 4 uyarınca, eser sahipleri veya bağlantılı hak sahiplerinin haklarının dijital ortamda ihlali hâlinde öncelikle bilgi içerik sağlayıcısına başvurularak üç gün içinde ihlalin durdurulması istenir. İhlalin devam etmesi durumunda Cumhuriyet savcısına yapılan başvuru üzerine üç gün içinde servis sağlayıcıdan ihlale devam eden bilgi içerik sağlayıcısına verilen hizmetin durdurulması talep edilir. İhlalin durdurulması hâlinde bilgi içerik sağlayıcısına yeniden servis sağlanır.
5846 sayılı FİKİR VE SANAT ESERLERİ KANUNU m. Ek 4Kaynağı aç
5846 sayılı Kanun Ek Madde 4 metninde savcılık aracılığıyla servis sağlayıcıdan hizmetin durdurulması usulü öngörülmekle birlikte, sağlayıcıya yapılan müracaattan netice alınamaması durumunda sulh ceza hakimliğine başvurulabileceği yönündeki yaklaşımda da verilecek tedbir kararının tüm platformu değil, kural olarak yalnızca ihlal konusu içeriğe erişimi kapsayacağı kabul edilir.
Futbol Müsabakası Yayınlarının Korunması ve TFF İdari Yetkisi
5894 sayılı Türkiye Futbol Federasyonu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun'a eklenen Ek Madde 1 uyarınca, Türkiye'de düzenlenen futbol müsabakalarına ilişkin içeriklerin internet ortamında hukuka aykırı şekilde kullanıma sunulduğunun tespiti halinde, ihlalin gerçekleştiği yayınla sınırlı olarak URL ve benzeri yöntemlerle erişimin engellenmesi yetkisi düzenlenmiştir.
Türkiye Futbol Federasyonu Yönetim Kurulu, kanunun verdiği bu erişim engelleme yetkisini bünyesinde kurulacak idari bir bölüme devredebilir. Söz konusu erişimin engellenmesi kararlarına karşı ilgililer tarafından sulh ceza hakimliğine itiraz yoluna başvurulabilir.
Yasa Dışı Bahis ve Şans Oyunlarında Erişim Engelleme Süreci
7258 sayılı Kanun'un 5. maddesi uyarınca Spor Toto Teşkilat Başkanlığı veya ilgili kurum, internet üzerinden yasa dışı bahis ya da şans oyunları düzenlendiğini belirlediğinde erişim sağlayıcılara ve yer sağlayıcılara içeriğin kaldırılması veya erişimin engellenmesi yönünde bildirimde bulunur. Sağlayıcıların belirli süre içinde bu bildirime uyarak işlemi gerçekleştirmesi gerekir.
Sağlayıcıların yapılan bildirime uymaması ve yasa dışı içeriğin kaldırılmaması veya erişimin engellenmemesi halinde Spor Toto Teşkilat Başkanlığı veya ilgili kurum, sulh ceza hakimliğine müracaat ederek içeriğin kaldırılmasını ya da erişimin engellenmesini talep edebilir.
Sermaye Piyasası Kanunu Kapsamındaki İdari Engellemeler
6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun 99. maddesi gereğince, Kuruldan izin alınmaksızın kitle fonlama platformları aracılığıyla halktan para toplandığının veya Türkiye'de yerleşik kişilere yönelik olarak internet aracılığıyla yurt dışında kaldıraçlı işlem ve türev araç işlemleri yaptırıldığının tespit edilmesi halinde Sermaye Piyasası Kurulunun başvurusu üzerine Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu ilgili internet sitesine erişimi engeller. Bu, 6362 sayılı Kanunun özel hükmündeki kurum atfıdır; 7590 sayılı Kanunun 5651 sayılı Kanunda yaptığı görev değişikliği 6362 sayılı Kanun m. 99'u kendiliğinden değiştirmez.
Görsel ve İşitsel Medya Hizmetlerinde RTÜK Lisans Denetimi
6112 sayılı Kanun'un 29/A maddesi uyarınca internet üzerinden yayın faaliyeti yürüten medya hizmet sağlayıcılarının Radyo ve Televizyon Üst Kurulundan yayın lisansı, geçici yayın hakkı veya yetki belgesi alması zorunludur. Türkiye'de faaliyet gösteren yurt dışı merkezli internet yayın platformları da bu yükümlülüğe tabidir. Gerekli yetkiyi almayan veya yetki belgesi başvurusu bulunmayan kurumlar hakkında erişimin engellenmesi veya idari para cezası yaptırımları uygulanabilmektedir.
Ürün Güvenliği ve Sağlık Mevzuatına Dayalı Tedbirler
7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu'nun 17. maddesinin 2. fıkrası kapsamında, teknik düzenlemeye uygun bulunmayan ürünlerin internetten tanıtılması veya satılması durumunda yetkili kuruluş, aracı hizmet sağlayıcıdan içeriğin kaldırılmasını talep eder. Bildirime karşın aracı hizmet sağlayıcının yirmi dört saat içinde ilgili içeriği sistemden çıkarmaması durumunda, yetkili idarece içeriğe erişimin engellenmesine hükmedilerek söz konusu karar icra edilmek üzere Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumuna iletilir. Bu BTK atfı 7223 sayılı Kanunun özel düzenlemesine aittir ve 7590 sayılı Kanunun 5651 sayılı Kanunda yaptığı görev değişikliğiyle otomatik olarak değişmez.
İnternet sitesinin doğrudan iktisadi işletmeciye ait olması hâlinde de aynı usul uygulanır. Bu kapsamda verilen erişimin engellenmesi kararları kural olarak URL ve benzeri yöntemlerle içeriğe erişimin engellenmesi şeklinde tesis edilir.
1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu'nun 18. maddesi uyarınca satış veya tanıtım uygunluğu bulunmayan tıbbi ürünlerin tanıtım ya da satışının internet ortamında yapılması hâlinde Sağlık Bakanlığı tarafından derhal erişimin engellenmesine karar verilir ve karar gereği yapılmak üzere Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumuna iletilir. Bu, 1262 sayılı Kanunun özel hükmündeki kurum atfıdır; 7590 sayılı Kanunun 5651 sayılı Kanunda yaptığı değişiklik bu hükmü kendiliğinden değiştirmez.
1262 sayılı İSPENÇİYARİ VE TIBBİ MÜSTAHZARLAR KANUNU m. 18Kaynağı aç
Türk Ticaret Kanunu Kapsamında Haksız Rekabet Tedbirleri ve Reklam Denetimi
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 58. maddesinin 4. fıkrası uyarınca, haksız rekabet fiilinin iletimini başlatmamış, alıcısını veya içeriği seçmemiş ve içeriği değiştirmemiş hizmet sağlayıcı aleyhine kural olarak dava açılamaz ve tedbir kararı verilemez. Ancak haksız rekabet eyleminin olumsuz sonuçlarının kapsamlı veya vereceği zararın büyük olacağı durumlarda mahkeme, hizmet sağlayıcıyı dinleyerek fiilin önlenmesine veya sona erdirilmesine yönelik tedbir alabilir; bu kapsamda içeriğin geçici olarak kaldırılması dahil somut olaya uygun tedbirlere hükmedebilir.
Türk Ticaret Kanunu'nun 58. maddesi uyarınca haksız rekabet hallerinde içerik sahibi ve ilan veren dışındaki sorumlular gösterilemiyorsa, işletme veya kuruluş sahibi haksız rekabet oluşturan içerikten sorumlu tutulmaktadır.
İnternet reklamlarının mevzuata aykırı bulunması durumunda Reklam Kurulu tespit edilen aykırılığı ilgili mercilere bildirebilir. Bu bildirim üzerine, özel kanunda yetki verilmişse Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu veya yargı mercileri tarafından ilgili internet sitesine ya da içeriğe yönelik erişimin engellenmesi tedbiri uygulanabilir. Hangi kurumun görevli olduğu, 5651 sayılı Kanun ile özel kanun hükümleri ayrılarak belirlenmelidir; 7590 sayılı Kanun bütün özel kanunlardaki BTK atıflarını topluca değiştirmemiştir.
Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu uyarınca savcılıktan hizmetin durdurulması nasıl istenir?
5846 sayılı Kanun Ek Madde 4 uyarınca hak sahibinin bilgi içerik sağlayıcısına yaptığı başvuruya rağmen ihlal üç gün içinde durdurulmazsa, Cumhuriyet savcısına müracaat edilerek üç gün içinde servis sağlayıcıdan hizmetin durdurulması talep edilir.
TFF tarafından verilen erişim engeli kararlarına karşı nereye başvurulur?
5894 sayılı Kanun Ek Madde 1 uyarınca futbol müsabakalarına ilişkin hukuka aykırı yayınlar hakkında verilen erişim engeli kararlarına karşı sulh ceza hakimliğine itiraz edilir.
Yurt dışı kaynaklı dijital yayın platformları için RTÜK lisansı zorunlu mudur?
6112 sayılı Kanun'un 29/A maddesi uyarınca internet üzerinden yayın yapan yurt dışı merkezli platformların RTÜK'ten geçici yayın hakkı veya lisans alması gerekmekte olup yetki belgesi bulunmayanlara erişim engeli veya idari para cezası verilebilir.
Uygun olmayan ürünlerin internet satışında erişim engeli öncesi tanınan süre nedir?
7223 sayılı Kanun'un 17. maddesi uyarınca yetkili kuruluşun bildirimine rağmen aracı hizmet sağlayıcı tarafından içeriğin yirmi dört saat içinde çıkarılmaması hâlinde içeriğe erişimin engellenmesine karar verilerek durum, 7223 sayılı Kanunun özel hükmünde gösterilen Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumuna bildirilir. Bu özel kanun atfı, 7590 sayılı Kanunun 5651 sayılı Kanundaki görev değişikliğinden ayrı değerlendirilmelidir.
İzinsiz yurt dışı kaldıraçlı finansal işlemlere karşı hangi kurum işlem yapar?
6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun 99. maddesi uyarınca izinsiz kaldıraçlı işlem veya kitle fonlaması tespit edildiğinde Sermaye Piyasası Kurulunun başvurusu üzerine, 6362 sayılı Kanunun özel hükmünde gösterilen Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu ilgili internet sitesine erişimi engeller. 7590 sayılı Kanunun 5651 sayılı Kanunda yaptığı görev değişikliği, 6362 sayılı Kanun m. 99'u kendiliğinden değiştirmez.
Haksız rekabet hallerinde hizmet sağlayıcılar aleyhine tedbir kararı verilebilir mi?
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 58. maddesi gereğince iletimi başlatmayan veya içeriği değiştirmeyen hizmet sağlayıcı aleyhine kural olarak dava açılamaz; ancak zararın büyük veya sonuçların kapsamlı olacağı durumlarda mahkeme sağlayıcıyı dinleyerek içeriğin geçici olarak kaldırılmasına karar verebilir.
7590 sayılı Kanun m. 26–27 — görev devri ve geçiş hükümleriKaynağı aç
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

