Dijital para birimleri üzerinden gerçekleştirilen transferler ve finansal işlemler, kullanılan aracın sanal veya geleneksel itibari para olmasına bakılmaksızın yaptırım uyum yükümlülüklerine bütünüyle tabidir. Dijital para birimlerinin ve ödeme işlemcilerinin yöneticileri, takasçıları ile kullanıcıları, yaptırım listesi taraması ve diğer önlemleri içeren kişiselleştirilmiş, risk temelli uyum programları benimseyerek yasaklanan işlemlere dahil olmadıklarını temin etmekle yükümlüdür.
Dijital Para ve Sanal Para Kavramlarının Kapsamı
Dijital para kavramı; egemen kripto paraları, sanal paraları ve resmi itibari paraların dijital temsillerini içeren geniş bir çerçeveyi ifade eder. Sanal para birimleri ise herhangi bir resmi otorite tarafından ihraç edilmeyen veya garanti edilmeyen; değişim aracı, hesap birimi ya da değer saklama işlevini gören değer temsilleridir.
Dijital para cüzdanları; bu varlıkları tutmak, saklamak ve transfer etmek amacıyla kullanılan, kullanıcının adreslerini ve transfer olanağı veren özel anahtarlarını barındıran araçlardır. Dijital para adresleri ise cüzdanla bağlantılı transfer hedefini gösteren alfanümerik tanımlayıcılardan oluşur.
Birincil ve İkincil Yaptırımlar ile SDN Listesi
OFAC yaptırım rejiminde birincil yaptırımlar; ABD sınırları içinde gerçekleşen, ABD kişilerini ilgilendiren ya da ABD menşeli ürünlerle bağlantılı işlem ve faaliyetleri hedefler. İkincil yaptırımlar ise doğrudan bir ABD bağlantısı taşımayabilen, buna karşın ABD ulusal güvenliği veya dış politika çıkarlarına aykırı görülen belirli faaliyetlerde bulunan yabancı kişileri kapsamına alır.
Bir kişi SDN Listesi'ne dahil edildiğinde, bu kişinin ABD sınırları içindeki tüm mal varlığı ve bu varlıklar üzerindeki hakları dondurulur; kişinin ABD finans sisteminden yararlanması engellenir ve ABD kişileriyle ticari ilişkide bulunması kural olarak yasaklanır.
Sanal Para Borsalarının Sorumlulukları
ABD dışında yer alan ancak ABD kişileriyle veya ABD içinde faaliyet yürüten sanal para borsaları, işlemlerinin ABD yaptırımlarının ihlaline yol açmamasını sağlamak zorundadır. Bu borsalar, faaliyetlerinin ABD kişilerinin ekonomik yaptırımları ihlal etmesine sebep olmamasını ve yaptırım uygulanan bölgelere ya da engellenen kişilere doğrudan veya dolaylı mal, hizmet veya teknoloji tedarikine dönüşmemesini güvence altına almakla yükümlüdür.
Dijital para işlemlerinde yaptırım kurallarına uyum zorunlu mudur?
Dijital para birimleri veya geleneksel itibari para birimleriyle yapılan işlemler arasında yaptırım kurallarına uyum açısından fark bulunmamaktadır; her iki transfer türü de yaptırım yükümlülüklerine aynı şekilde tabidir.
Yabancı sanal para borsaları yaptırımlardan nasıl etkilenir?
ABD içinde veya ABD kişileriyle işlem yapan yabancı sanal para borsaları, işlemlerinin yaptırımların çiğnenmesine veya engellenen taraflara mal ve hizmet tedarikine yol açmamasını sağlamakla yükümlüdür.
SDN Listesi'ne alınmanın hukuki sonuçları nelerdir?
Listeye eklenen kişinin ABD'deki tüm mal varlığı ve hakları dondurulur, ABD finans sistemine erişimi engellenir ve ABD kişileriyle ticari işlem yapması kural olarak yasaklanır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy