Yolcu, beraberindeki, kendisine ait, ticari amaç taşımayan ve değeri 15.000 ABD dolarını aşmayan ziynet eşyası niteliğindeki kıymetli maden ve taş eşyasını yurda getirebilir ve yurt dışına çıkarabilir. Bu eşiğin üzerindeki ziynet eşyasının yurt dışına çıkarılması, girişte beyan edilmiş olmasına veya Türkiye'de satın alındığının tevsik edilmesine bağlıdır.
8914391 sayılı TÜRK PARASI KIYMETİNİ KORUMA HAKKINDA 32 SAYILI KARAR m. 7Kaynağı aç
Yolcu beraberindeki ziynet eşyası
Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı Karar'ın 7. maddesinin beşinci fıkrası, yolcuya ait ziynet eşyasını üç koşulla birlikte ele alır. Eşya yolcunun kendisine ait olmalı, ticari amaç taşımamalı ve değeri 15.000 ABD dolarını aşmamalıdır. Bu koşullar birlikte bulunduğunda hüküm, eşyanın hem yurda getirilebileceğini hem yurt dışına çıkarılabileceğini öngörür.
Aynı fıkra, daha fazla değerdeki ziynet eşyasının yurt dışına çıkarılmasını ayrı bir şarta bağlar. Çıkarma, eşyanın girişte beyan edilmiş olmasına veya Türkiye'de satın alındığının tevsik edilmesine bağlıdır. Hüküm bu bağlantıyı çıkarma işlemi için kurar.
İşlenmiş kıymetli maden ithalatı
32 sayılı Karar'ın 7. maddesinin üçüncü fıkrasına göre işlenmiş kıymetli madenlerin, kıymetli taşların ve bunlardan yapılmış eşyaların Türkiye'ye ithali, Dış Ticaret Rejimi esasları dâhilinde serbesttir. Bu, yolcunun ticari amaç taşımayan ve 15.000 ABD doları eşiğine tabi ziynet eşyasından ayrı bir ithalat kuralıdır.
Aynı maddenin yedinci fıkrasının (c) bendi, ihtiyaç duyulması hâlinde standart işlenmemiş kıymetli madenlerin yolcu beraberinde yurda getirilmesine ilişkin düzenleme yapma yetkisi öngörür. Bent, bu yetkinin konusunu standart işlenmemiş kıymetli madenlerle sınırlar.
Gümrük işlemine tabi tutulmadan eşya sokulması
5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nun 3. maddesinin birinci fıkrası, eşyayı gümrük işlemlerine tabi tutmaksızın ülkeye sokan kişiyi bir yıldan beş yıla kadar hapis ve on bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırır. Eşya gümrük kapıları dışından sokulursa verilecek ceza üçte birinden yarısına kadar artırılır. Hüküm ziynet eşyasını veya altını ayrıca saymaz; genel eşya kaçakçılığı suçunu düzenler.
5607 sayılı KAÇAKÇILIKLA MÜCADELE KANUNU m. 3Kaynağı aç
Aynı maddenin ikinci fıkrası, eşyayı aldatıcı işlem ve davranışlarla gümrük vergileri kısmen veya tamamen ödenmeksizin ülkeye sokan kişi için iki yıldan beş yıla kadar hapis ve on bin güne kadar adli para cezası öngörür. Metinde ziynet eşyasına özgü bir uygulama veya istisna yer almaz.
3. maddenin yirmi ikinci fıkrasına göre, maddenin önceki fıkralarında tanımlanan fiiller teşebbüs aşamasında kalsa bile tamamlanmış gibi cezalandırılır. Bu sonuç, atfın kapsadığı aynı maddedeki suçlarla sınırlıdır.
Haber verme ve etkin pişmanlık
5607 sayılı Kanun'un 5. maddesinin birinci fıkrası, hükmün kapsadığı fiile katılan kişi için iki ayrı sonucu düzenler. Resmî makamlar durumu öğrenmeden önce kişi, fiili, diğer failleri ve kaçak eşyanın bulunduğu yeri yetkili merciye bildirir ve bu bilginin sonucu faillerin yakalanması ya da kaçak eşyanın bulunması olursa hakkında ceza uygulanmaz. Durum öğrenildikten sonra olayın tümüyle aydınlanmasına katkı ve yardım sağlayan kişi bakımından ise ceza üçte iki oranında azaltılır.
5607 sayılı KAÇAKÇILIKLA MÜCADELE KANUNU m. 5Kaynağı aç
Yedinci fıkra hariç 3. maddedeki suçlardan birini işleyen kişi, suç konusu eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı kadar parayı Devlet Hazinesi'ne öderse cezada indirim uygulanır. Ödeme soruşturma evresi sona erinceye kadar yapılırsa ceza yarı oranında, kovuşturma evresinde hüküm verilinceye kadar yapılırsa üçte bir oranında indirilir. Bu hüküm, tekerrür edenlere ve suçun bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâline uygulanmaz. Buradaki ödeme, kanunda öngörülen etkin pişmanlık şartıdır.
Ödeme ve indirim hususu, soruşturma evresinde Cumhuriyet savcısı tarafından şüpheliye ihtar edilir. Soruşturma evresinde ihtar yapılmamışsa kovuşturma evresinde hâkim tarafından sanığa ihtar yapılır.
Suç eşyasının müsaderesi
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 54. maddesinin birinci fıkrasına göre, iyiniyetli üçüncü kişilere ait olmamak koşuluyla, kasıtlı bir suçun işlenmesinde kullanılan, suçun işlenmesine tahsis edilen veya suçtan meydana gelen eşyanın müsaderesine hükmolunur. İyiniyetli üçüncü kişiye ait olma hâli bu hükmün dışındadır.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 54Kaynağı aç
Eşya üzerinde iyiniyetli üçüncü kişiler lehine sınırlı ayni hak bulunması hâlinde müsadere kararı, bu hak saklı kalmak şartıyla verilir. Hakkın korunması ihtiyari bir tercih olarak bırakılmaz.
Aynı maddenin üçüncü fıkrası, suçta kullanılan eşyanın müsaderesinin işlenen suça göre daha ağır sonuç doğuracağı ve bu nedenle hakkaniyete aykırı olacağı anlaşıldığında müsadereye hükmedilmeyebileceğini belirtir. Bu, zorunlu bir müsadere değil, müsadereden vazgeçilebilecek bir değerlendirmedir.
Elkoyma ve eşyanın geri verilmesi
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 127. maddesinin üçüncü fıkrasına göre, hâkim kararı olmaksızın yapılan elkoyma yirmi dört saat içinde görevli hâkimin onayına sunulur. Hâkim, kararını elkoymadan itibaren kırk sekiz saat içinde açıklar. Aksi hâlde elkoyma kendiliğinden kalkar.
5271 sayılı CEZA MUHAKEMESİ KANUNU m. 127Kaynağı aç
Aynı Kanun'un 131. maddesinin birinci fıkrasına göre, elkonulan eşyanın soruşturma veya kovuşturma bakımından saklanmasına artık gerek kalmazsa ya da eşyanın müsadereye tabi olmayacağı anlaşılırsa geri verilmesine karar verilir. Bu kararı Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme kendiliğinden ya da istem üzerine verir. Geri verme bu koşullara bağlıdır; istemin reddine itiraz edilebilir.
5271 sayılı CEZA MUHAKEMESİ KANUNU m. 131Kaynağı aç
Gümrük vergisi, ceza ve idari karara itiraz
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 242. maddesinin birinci fıkrasına göre yükümlüler, kendilerine tebliğ edilen gümrük vergileri, cezalar ve idari kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde itiraz edebilir. İtiraz, bir üst makama; üst makam yoksa aynı makama verilecek dilekçe ile yapılır. Hüküm ziynet eşyasına özgü değildir.
4458 sayılı GÜMRÜK KANUNU m. 242Kaynağı aç
İdareye intikal eden itirazlar otuz gün içinde karara bağlanarak ilgili kişiye tebliğ edilir. Süresinde yanlış makama verilen itiraz süresinde yapılmış sayılır ve yetkili makama ulaştırılır.
İtirazın reddi kararlarına karşı, işlemin yapıldığı yerdeki idari yargı mercilerine başvurulabilir. Bu hüküm, idari yargı başvurusunun süresini ve tahsilatın durup durmayacağını ayrıca düzenlemez.
15.000 ABD dolarını aşmayan ziynet eşyası yurda getirilebilir mi?
Evet, eşya yolcuya aitse, ticari amaç taşımıyorsa ve değeri 15.000 ABD dolarını aşmıyorsa yolcu beraberinde yurda getirilebilir ve yurt dışına çıkarılabilir.
Daha yüksek değerdeki ziynet eşyası yurt dışına nasıl çıkarılır?
15.000 ABD dolarından daha fazla değerdeki ziynet eşyasının yurt dışına çıkarılması, girişte beyan edilmiş olmasına veya Türkiye'de satın alındığının tevsik edilmesine bağlıdır.
Gümrük işlemine tabi tutulmadan eşya sokmanın cezası nedir?
Kişi bir yıldan beş yıla kadar hapis ve on bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır. Eşya gümrük kapıları dışından sokulursa ceza üçte birinden yarısına kadar artırılır.
Kaçakçılık fiili teşebbüste kalırsa ne olur?
5607 sayılı Kanun'un 3. maddesinin ilgili fıkralarında tanımlanan fiiller teşebbüs aşamasında kalsa bile tamamlanmış gibi cezalandırılır.
Gümrüklenmiş değerin iki katının ödenmesi cezayı nasıl etkiler?
Soruşturma bitmeden ödeme cezayı yarı, hüküm verilinceye kadar ödeme üçte bir oranında indirir. İndirim tekerrür edenlere ve örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suça uygulanmaz.
Gümrük idaresinin kararına kaç günde itiraz edilir?
Tebliğden itibaren on beş gün içinde bir üst makama, üst makam yoksa aynı makama dilekçeyle itiraz edilebilir. İdare itirazı otuz gün içinde karara bağlayıp tebliğ eder.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

