Şahsi kullanım için tutulan otomobil veya motosiklet, taşıt tanıma biriminin zorunlu kapsamı dışında bırakılır. Ticaret yapmayan ve yakıtı gider olarak göstermeyen kişiler için de aynı ayrım geçerlidir. Buna karşılık iş için kullanılan veya kiralama yoluyla edinilen araçlarda birimin taktırılması gerekir. Üçüncü kişilerle olan ilişki ve işlemlere ait kayıtların, kanunda aksine hüküm yoksa belgelendirilmesi ise ayrıca zorunludur.
213 sayılı VERGİ USUL KANUNU m. 227 (1/2)Kaynağı aç
İş ve kiralama kullanımında taşıt tanıma birimi
İş için kullanılan araçlar ile kiralama yoluyla edinilen araçlar, taşıt tanıma birimi taktırmakla yükümlü tutulan araçlardır. Birim, aracın plakasıyla sistem arasında bağlantı kurar ve akaryakıt alımlarını kaydeder.
Yükümlülük, ticari defter tutan işletmeler veya iş için kullanılan araçlar bakımından da aynı şekilde ifade edilir. Bu ölçü, şahsi kullanım ile iş veya kiralama kullanımını birbirinden ayırır; her araç sahibini aynı kapsamda toplamaz.
Şahsi otomobil, motosiklet ve isteğe bağlı taktırma
Sistem, ticari amaçla kullanılan veya kiralanan araçlar için geçerli sayılır. Şahsi kullanımdaki otomobil veya motosiklet bu sisteme dahil edilmez. Ticaret yapmayan ve benzini gider olarak göstermeyen kişinin UTTS ile uğraşması gerekmez.
Zorunluluk kapsamında olmayan araçlar da isteğe bağlı olarak taşıt tanıma çipi taktırabilir. İsteğe bağlı taktırma, şahsi kullanımda zorunluluk bulunmadığı sonucunu değiştirmez.
Kayıtların belgelendirilmesi ve belge bilgileri
213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 227. maddesine göre, kanunda aksine hüküm olmadıkça bu kanuna göre tutulan ve üçüncü kişilerle olan ilişki ve işlemlere ait kayıtların belgelendirilmesi zorunludur. Defter tutmak zorunda olmayan mükellefler de vergi matrahının tespitiyle ilgili giderlerini belgelendirmek zorundadır. Götürü usulde tespit edilen giderler bu zorunluluğun dışındadır.
Elektronik belge olarak düzenlenmesi gerekenler dahil, kanuna göre kullanılan veya Maliye ve Gümrük Bakanlığına verilen yetkiye dayanılarak kullanılması zorunlu kılınan belgeler, öngörülen zorunlu bilgileri taşımazsa vergi kanunları bakımından hiç düzenlenmemiş sayılır. Bakanlık, düzenlenmesi zorunlu belgelerde bulunacak zorunlu bilgileri belirlemeye ve uygun gördüğü belgelere düzenlenme saatinin yazılması zorunluluğu getirmeye yetkilidir.
Taktırma ve montaj için birlikte anılan tarihler
Taktırma ve montaj bakımından 31 Ocak 2025 ile 30 Nisan 2025 birlikte anılır. İşletmede kullanılan veya kiralanan araçlara taşıt tanıma birimi taktırılması ilk tarihe, çip montajının sonu ise ikinci tarihe bağlanır; iki tarih aynı anlatıda yan yana durduğu için bunlardan biri tek ve kesin süre diye seçilemez.
Montaj, güncelleme ve sökme
Yakıt depo girişine takılacak çipler yalnızca Darphane tarafından yetkilendirilen firmalarca monte edilir. Araç sahipliği veya plaka bilgisi değiştiğinde taşıt tanıma birimi, yetkili firmalar tarafından güncellenir veya değiştirilir.
Çip, yalnızca plaka değişikliği, sahiplik değişikliği ya da çipin zarar görmesi veya çalışmaması halinde yetkili firmalar tarafından sökülebilir. Bu üç hal dışında bir sökme imkanı bu çerçevede yer almaz.
Sık sorulan sorular
Şahsi otomobilde UTTS zorunlu mudur?
Şahsi kullanım için olan otomobil veya motosikletin sisteme dahil edilmeyeceği belirtilir. Ticaret yapmayan ve benzini gider olarak göstermeyen kişinin de UTTS ile uğraşmak zorunda olmadığı aynı ayrımda yer alır.
Kiralanan araçta taşıt tanıma birimi gerekir mi?
İş için kullanılan veya kiralama yoluyla edinilen araçlar bakımından taşıt tanıma birimi taktırılması gerektiği belirtilir.
Zorunlu olmayan araca çip taktırılabilir mi?
Zorunluluk kapsamında olmayan araçlar için de isteğe bağlı taşıt tanıma çipi taktırılabileceği belirtilir.
Defter tutmayan kişi giderini belgelendirir mi?
Defter tutmak zorunda olmayan mükellef, vergi matrahının tespitiyle ilgili giderlerini belgelendirmek zorundadır. Götürü usulde tespit edilen giderler bu kuralın dışındadır.
Zorunlu bilgisi eksik belge ne sonuç doğurur?
Kullanılması zorunlu kılınan belge, elektronik belge olarak düzenlenmesi gerekenler dahil, öngörülen zorunlu bilgileri taşımazsa vergi kanunları bakımından hiç düzenlenmemiş sayılır.
Plaka veya sahiplik değişince ne yapılır?
Araç sahipliği veya plaka bilgisi değiştiğinde taşıt tanıma biriminin yetkili firmalarca güncellenmesi veya değiştirilmesi anlatılır. Çipin sökülmesi de yalnızca plaka değişikliği, sahiplik değişikliği ya da çipin zarar görmesi veya çalışmaması halinde yetkili firmalara bağlanır.
Taktırma ve montaj için hangi tarihler anılır?
İşletmede kullanılan veya kiralanan araçlarda taktırma için 31 Ocak 2025, çip montajının son tarihi için ise 30 Nisan 2025 birlikte anılır. Bu iki tarihten biri tek süre olarak sabitlenemez.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy