Kültürlerarası öğrenci değişim programları çerçevesinde veya öğrenimlerini yurt dışında sürdürmek isteyen öğrencilere ve öğrenimlerini Türkiye'de yapmak üzere yurt dışından gelen öğrencilere danışmanlık ve sınav hizmeti sunulması, Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği kapsamında düzenlenmiştir. Yönetmeliğin 5 inci maddesinin sekizinci fıkrası uyarınca bu hizmetleri sunmak isteyen gerçek veya tüzel kişilerin faaliyetlerini Bakanlıkça belirlenerek Genel Müdürlük internet sayfasında yayımlanan usul ve esaslara göre yürütmesi zorunludur. Yönetmeliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca özel öğretim kurumlarına kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı verilmektedir. MEB düzenlemesi hem yurt dışında eğitim alacak öğrencilere hem de Türkiye'de ortaöğretim düzeyinde eğitim alacak yabancı öğrencilere verilen danışmanlık hizmetleri ile yabancı dil seviyesini tespit etmeye yönelik sınav hizmetlerini kapsamına almaktadır.
15970 sayılı MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ÖZEL ÖĞRETİM KURUMLARI YÖNETMELİĞİ m. 5Kaynağı aç
Müracaat Usulü ve İdari İnceleme Süreci
Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği m. 5/3 ve ilgili usul ve esaslara göre müracaat, gerçek kişilerde kurucu veya tüzel kişilerde kurucu temsilcisi tarafından valilik ya da kaymakamlıklara yapılır. Kaymakamlıklara yapılan müracaatlara ilişkin dosya üç iş günü içinde bir üst yazı ile valiliğe gönderilir; müracaat eden kişiye belgelerin eksiksiz alındığını ve başvuru tarihini gösteren bir alındı belgesi verilir. Valilikçe uygun bulunan dosyalar nihai değerlendirme için Bakanlığa iletilir. İnceleme neticesinde Bakanlıkça faaliyeti uygun bulunan kuruluşlar Genel Müdürlük internet sayfasında yayımlanır ve kuruluş bilgileri MEBBİS Özel Öğretim Kurumları Modülüne işlenir.
Kurucu Şartları, Şirket Ortaklık Yapısı ve Personel Esasları
Faaliyette bulunacak kuruluşun gerçek kişi kurucusu, tüzel kişi yönetim organlarında görev alanlar, kurucu temsilcisi ve istihdam edilecek personel hakkında mevzuatta işaret edilen suçlara ilişkin adli sicil engelleri yer almaktadır. Bu kapsamda zimmet, rüşvet, dolandırıcılık, sahtecilik, kaçakçılık, güveni kötüye kullanma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama ve cinsel dokunulmazlığa yönelen fiiller gibi sayılan suçlardan mahkûmiyet ya da kovuşturma bulunmaması aranmaktadır.
Kuruluşun ortaklık yapısında yabancı uyruklu gerçek veya tüzel kişi bulunamaz; ortaklar arasında tüzel kişi bulunması halinde bu tüzel kişinin ortakları arasında da yabancı uyruklu gerçek ya da tüzel kişilerin yer almaması emredilmektedir. Ortaklık yapısına getirilen bu yabancı ortak kısıtlaması, yurt dışındaki üniversite, dil okulu veya program sağlayıcıları ile iş birliği sözleşmesi yapılmasına engel teşkil etmez. Kuruluşun bu tür iş birliği sözleşmeleri akdetmiş olması durumunda, mevcut sözleşmelerin başvuru dosyasına eklenmesi gerekmektedir.
Danışmanlık ve sınav faaliyeti yürütecek kuruluşta istihdam edilecek personelden en az birinin YDS'den 60-69 puan aralığında bir sonuca veya ÖSYM eşdeğerlik tablosuna göre en az C düzeyinde yabancı dil bilgisine sahip olduğuna dair belgenin ibraz edilmesi şarttır. Ayrıca çalışacak personelin 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine uygun iş sözleşmeleri hazırlanmalıdır; hizmet satın alma veya alt işverenlik ilişkisinin varlığı halinde ise alt işverenlik sözleşmesi ile personel iş sözleşmelerinin müracaat evrakı arasına eklenmesi aranmaktadır.
Fiziki Mekan, Kurumsal Belgeler ve Bildirim Yükümlülükleri
Türkiye'de fiilen kurs veya eğitim vermeyen, yalnızca yurt dışı eğitim danışmanlığı faaliyetinde bulunan şirketler bakımından derslik metrekaresi, sınıf sayısı, laboratuvar, bahçe, Atatürk köşesi, bina sağlamlık raporu veya yangın raporu gibi fiziki şartlar açıkça aranmamıştır; mevzuat bu kuruluşlar yönünden faaliyette bulunulan açık adresin bildirilmesini düzenlemektedir. Bununla birlikte müracaat aşamasında Türkiye'de ve ilgili ülkelerdeki mevzuat çerçevesinde hazırlanmış kurumsal iç yönetmelik veya taahhütnamenin idareye sunulması gerekmektedir.
Yetkilendirilen kuruluş, yıl boyunca yürüteceği faaliyetleri gösteren yıllık çalışma takvimini faaliyet başlamadan önce valiliğe vermek zorundadır. Yıllık takvim haricinde bir faaliyetin planlanması durumunda bu durumun en az 15 gün önceden valiliğe bildirilmesi icap eder. Kuruluşun sunduğu hizmetlerin ücret bilgisi valiliğe bildirilmeli ve MEBBİS modüllerine işlenmelidir; ayrıca danışmanlık veya hizmet alan öğrencilere ilişkin kayıtların da MEBBİS sistemindeki ilgili modüllere eklenmesi zorunludur.
Sınav Hizmetleri, Tanıtım Kuralları ve Kişisel Veriler
Kuruluş bünyesinde yabancı dil seviye tespit sınavı veya benzeri sınav hizmeti verilmesi planlandığında; sınavın hangi ülke adına, nerede, ne zaman yapılacağı, görevliler, katılımcılar, belge düzenlenip düzenlenmeyeceği ve sınav ücret bilgisi en az bir ay önce valiliğe bildirilmeli ve başka bir ad altında sınav gerçekleştirilmemelidir.
Kuruluş, tanıtımını yaptığı ülke, üniversite, fakülte, bölüm ve varsa barınma hizmeti bilgilerini valiliğe bildirmekle yükümlüdür. Usul ve esaslara göre Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından tanınmayan yükseköğretim kurumlarının tanıtımı yapılamaz. Tanıtım ve reklamlarda gerçeğe aykırı bilgilere yer verilemez ve televizyon reklamı yapılması yasaktır. Kuruluş reklamlarında öğrenci resimleri, öğrenci isimleri ve öğrenci başarı durumu bilgileri kullanılamaz. Ayrıca hizmet alan kişilere ait kişisel verilerin 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında muhafaza edilmesi ve amaca aykırı yahut izinsiz olarak yurt içi veya yurt dışındaki kuruluşlarla paylaşılmaması zorunludur.
Denetim ve İzinsiz Faaliyetlerin Hukuki Sonuçları
Yetkilendirilen kuruluşlar, müracaatın kabul edildiği tarihten itibaren en geç bir yıl içinde ve en az bir defa denetime tabi tutulur. Bakanlık izni bulunmaksızın yürütülen eğitim ve öğretim faaliyetleri ile bunların ayrılmaz bir parçası niteliğindeki ölçme ve değerlendirme hizmetleri izinsiz eğitim faaliyeti kapsamında değerlendirilebilmektedir. Bu tür izinsiz faaliyetlerin tespiti halinde 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu uyarınca valilikçe kapatma ve kanunda öngörülen idari para cezası yaptırımları gündeme gelebilmektedir.
Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği m. 5/4 uyarınca, 5580 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin on birinci fıkrasında belirtilen yerlerin mülki idare amirlerince görevlendirilen yetkililerce tespiti halinde, bu yerleri kuran veya işletenlere valilikçe kanunda belirtilen miktarda idari para cezası verilir; ceza 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğ edilerek tahsili için Hazine ve Maliye Bakanlığının ildeki ilgili birimine bildirilir ve bu yerler valilikçe kapatılır. İdari para cezası uygulanan kişilerin kurum açmak üzere yeniden başvurmaları halinde ise bu para cezasının ödendiğinin, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre tecil edildiğinin veya taksitlendirildiğinin ya da özel kanunlara göre yapılandırılmış olup taksitlendirildiğinin belgelendirilmesinden sonra başvurusu işleme alınır.
Yurt dışı eğitim danışmanlığı faaliyeti için MEB usul ve esaslarına uyum zorunlu mudur?
Evet, Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği m. 5/8 uyarınca kültürlerarası öğrenci değişim programları çerçevesinde veya öğrenimlerini yurt dışında sürdürmek isteyen ya da Türkiye'de öğrenim görmek üzere yurt dışından gelen öğrencilere danışmanlık ve sınav hizmeti sunacak gerçek veya tüzel kişilerin faaliyetlerini Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslara göre yürütmesi zorunludur.
Yurt dışı eğitim danışmanlığı şirketlerinde yabancı ortak bulunabilir mi?
Hayır, kuruluş ortakları arasında yabancı uyruklu gerçek veya tüzel kişi bulunamayacağı gibi ortak tüzel kişinin ortakları arasında da yabancı kişi yer alamaz; ancak bu durum yurt dışındaki üniversite veya dil okullarıyla iş birliği sözleşmesi akdedilmesine engel değildir.
Danışmanlık ofislerinde özel derslik veya yangın raporu şartı aranır mı?
Fiilen kurs veya eğitim vermeyip yalnızca danışmanlık yürüten kuruluşlar bakımından derslik metrekaresi veya yangın raporu gibi fiziki bina koşulları Usul ve Esaslarda düzenlenmemiş olup açık adres bildirimi aranmaktadır.
YÖK tarafından tanınmayan yurt dışı üniversitelerinin tanıtımı yapılabilir mi?
Hayır, yürürlükteki usul ve esaslar uyarınca YÖK tarafından tanınmayan yükseköğretim kurumlarının danışmanlık firmalarınca tanıtımı açıkça yasaklanmıştır.
İzinsiz eğitim faaliyeti nedeniyle ceza alanlar tekrar başvuru yapabilir mi?
İdari para cezası uygulanan kişilerin kurum açmak üzere yeniden başvuru yapabilmesi; cezanın ödendiğinin, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre tecil veya taksitlendirildiğinin ya da özel kanunlara göre yapılandırılmış olup taksitlendirildiğinin belgelendirilmesine bağlıdır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy