Yoğun bakımda hasta ihmali; hayati tehlikesi bulunan veya ileri düzeyde tıbbi takip gerektiren bir hastanın tıbbi standartlara uygun biçimde izlenmemesi, tedavi edilmemesi, korunmaması ya da gerekli müdahalelerin vaktinde yapılmaması sebebiyle enfeksiyon, yatak yarası, organ yetmezliği, sakatlık veya ölüm gibi zararlara uğramasıdır. Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren kişinin bu zararı gidermekle yükümlü olması esası uyarınca, yoğun bakım sürecindeki tıbbi kusur veya organizasyon yetersizliği tazminat sorumluluğu doğurur.
6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU m. 49Kaynağı aç
Tıbbi Standartlar ve Kötüleşme Riskinin Değerlendirilmesi
Ağır klinik tablolara sahip yoğun bakım hastalarında ölüm veya sağlık durumunda bozulma meydana gelmesi, tek başına hekimin ya da hastane yönetiminin kusurlu olduğunu göstermez. Yoğun bakım servislerinde hukuki sorumluluğun tespiti, sürecin tıbbi standartlara ve bakım kurallarına uygun yürütülüp yürütülmediğine göre belirlenir; sürecin gerektirdiği tıbbi özen gösterilmişse salt ölüm veya kötüleşme sonucu sorumluluk doğurmaz.
Özel ve Kamu Hastanelerinin Sorumluluk Esasları
Özel hastanelerde meydana gelen yoğun bakım ihmalleri, sözleşmesel sağlık hizmeti ve hasta güvenliğini sağlama yükümlülüğü çerçevesinde ele alınır. Devlet hastaneleri ve kamu üniversitesi hastanelerinde ise yoğun bakım hizmetinin kötü işlemesi, geç işlemesi ya da hiç işlememesi idarenin hizmet kusurunu oluşturur.
Devlet ya da kamu üniversitesi hastanelerinde gerçekleşen ihmal iddialarında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 13. maddesi uyarınca zarara yol açan eylemin öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde ilgili idareye başvurulması gerekir. Başvurunun idarece reddedilmesi veya otuz gün içinde cevap verilmemesi hâlinde tam yargı davası açılabilir.
Hasta Güvenliği, Enfeksiyon Kontrolü ve Önleyici Tedbirler
Yataklı Tedavi Kurumları Enfeksiyon Kontrol Yönetmeliği, hem kamu kurumlarında hem de özel hukuk tüzel kişilerine ait yataklı tedavi kurumlarında sağlık hizmetiyle ilişkili enfeksiyonları önlemek ve kontrol altına almak üzere enfeksiyon kontrol komitelerinin görev ve yetkilerini düzenlemektedir. Bu kapsamda kurumlar enfeksiyon riskini önleyici ve kontrol edici faaliyetleri yürütmekle yükümlüdür.
Yoğun bakımda bilinç bulanıklığı, deliryum veya ajitasyon yaşayan ve bu nedenle düşme ya da tıbbi cihazları çekme riski bulunan hastalarda gözlemin artırılması gerekir. Bu tablolarda yatak kenarlıklarının kullanılması, hekim değerlendirmesiyle sedasyonun düzenlenmesi, hasta güvenliği önlemlerinin alınması ve tıbbi zorunluluk bulunduğu takdirde ölçülü kısıtlama uygulanması icap eder.
Tıbbi Kayıtlara Erişim ve Bilgilendirilme Hakkı
Hasta Hakları Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda hasta; sağlık durumunu gösteren dosya ve kayıtları bizzat inceleme, vekili veya kanuni temsilcisi aracılığıyla dosyanın bir suretini alma hakkına sahiptir. İhmal iddialarında epikriz belgesiyle yetinilmeyerek tüm yoğun bakım sürecine ait hasta dosyasının yazılı olarak talep edilmesi mümkündür.
Hasta Hakları Yönetmeliği uyarınca sağlık hizmeti verilen resmi ve özel tüm kurum ve kuruluşlarda hastanın; bilinci kapalı olduğu durumlarda ise yakınlarının mevcut sağlık durumu, uygulanacak tıbbi işlemler, riskler ve hastalığın seyri konusunda düzenli olarak bilgilendirilmesi esastır.
Sağlık Personeli Hakkında Ceza Soruşturması Usulü
Sağlık personelinin teşhis, muayene ve tıbbi müdahalelerine dayanılarak yürütülecek adli soruşturmalarda, 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu'nun Ek 18. maddesi doğrultusunda Mesleki Sorumluluk Kurulu prosedürünün işletilmesi söz konusu olabilir.
Yoğun bakımda ölüm meydana gelmesi tek başına hastanenin kusurlu olduğunu kanıtlar mı?
Ölüm vakası tek başına tazminat davası açılması ve kusurun tespiti için yeterli kabul edilmez; hukuki sorumluluğun tespiti için tıbbi bakım, teşhis ve takip sürecinin tıbbi standartlara uygun yürütülüp yürütülmediği incelenir.
Yoğun bakımdaki hastanın tıbbi kayıtları kimler tarafından incelenebilir?
Hasta Hakları Yönetmeliği uyarınca hasta, sağlık durumuna ilişkin dosya ve kayıtları bizzat, vekili ya da kanuni temsilcisi aracılığıyla inceleyebilir ve suret talep edebilir.
Devlet hastanesindeki yoğun bakım ihmalinde tam yargı davası nasıl açılır?
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 13. maddesi gereğince, eylemin öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde ilgili idareye başvurulması gerekir. Başvurunun reddi veya otuz gün içinde cevap verilmemesi hâlinde tam yargı davası açılabilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy