Bu içerik, Yat Sözleşmelerinde Sigorta Klozları Nasıl Düzenlenir? konusunu açıklar. Yat sözleşmelerinde sigorta klozları, tarafların menfaat ilişkisini, mevzuatın aradığı güvenceleri ve riziko gerçekleştiğinde izlenecek usulleri belirler. Türk Ticaret Kanunu uyarınca sigorta sözleşmesi; sigortacının bir prim karşılığında kişinin para ile ölçülebilir menfaatini zarara uğratan rizikonun gerçekleşmesi halinde tazminat ödemeyi veya bir ya da birkaç kişinin hayat süreleri sebebiyle bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir. Mal sigortası kapsamında, rizikonun gerçekle
Sigortalanabilir Menfaat ve Sözleşmenin Geçerliliği
Sigorta sözleşmesinin yapıldığı anda sigortalanan menfaatin bulunmaması, sözleşmenin geçersiz sayılmasına yol açar. Mal sigortalarında rizikonun gerçekleşmemesinde menfaati bulunan kişiler bu menfaati sigorta ettirebilir. Sözleşmenin başkası lehine kurulması da mümkündür; bu halde sigorta sözleşmesinden doğan haklar kural olarak sigortalıya aittir.
Deniz Turizminde Zorunlu Sigorta Hükümleri
Deniz Turizmi Yönetmeliği, belgeli deniz turizmi tesis işletmelerinin üçüncü şahıs mali mesuliyet, marina sorumluluk veya liman sorumluluk sigortası yaptırmasını kurala bağlar. Deniz turizmi araçları işletmelerinin ise işletme belgelerinde kayıtlı araçların mürettebata ve üçüncü şahıslara verebileceği zararları kapsayan sigorta yaptırması aranır. Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumunun Deniz Araçları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Tarife ve Talimat Tebliği de işletmecilerin veya donatanların yaptırmak ya da sunmak zorunda olduğu mali sorumluluk sigortasına ilişkin tarife ve talimatı düzenler.
Denize elverişlilik belgesindeki yolcu kapasitesi on ikiden fazla olan deniz turizmi araçları, Türk Ticaret Kanunu'nun 1259. maddesinde yer alan sigorta gereklerine tabidir. Deniz Turizmi Yönetmeliği Uygulama Tebliği gereğince, kasko sigortası zorunlu hükümleri içeriyorsa ilgililerden ayrıca başka bir sigorta belgesi aranmaz.
Hizmet Kusurları ve Tüketici Talepleri
Deniz Turizmi Yönetmeliği'nin 51. maddesi uyarınca, taahhüt edilen hizmetin aynen gerçekleştirilmemesi sebebiyle sigorta kapsamı dışında kalan veya sigorta teminat limitini aşan zararlar 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun çerçevesinde değerlendirilir.
Sigorta Bedeli, Sigorta Değeri ve Birden Çok Sigorta
Tekne Poliçesi Genel Şartları uyarınca, taraflarca başka bir esas kararlaştırılmamışsa deniz araçlarının sigorta değeri rizikonun başladığı andaki değerdir. Sigorta bedeli sigorta değerini aşamaz; aşan kısım geçersizdir. Sigorta bedelinin sigorta değerinden az olması halinde tazminat oranlama ile ödenir. Türk Ticaret Kanunu da sigortacının sorumluluğunun sigorta bedeliyle sınırlı olduğunu, eksik sigortada oransal ödeme yapılacağını ve aşkın sigortada aşan kısmın geçersiz sayılacağını düzenler.
Aynı menfaatin aynı rizikolara karşı ve aynı süre için birden çok sigortacıya sigorta ettirilmesi durumunda, sigorta ettirene sigorta bedelinden fazlası ödenmez ve sigortacılar arasında oranlı sorumluluk hükümleri uygulanır.
Sözleşmenin Kurulması, Prim ve Poliçe Şartları
Aksine sözleşme bulunmadıkça sigortacının sorumluluğu primin veya ilk taksidin ödenmesiyle başlar; sigorta ettiren primi ödemekle yükümlüdür ve prim kural olarak peşin ödenir. Türk Ticaret Kanunu uyarınca sigorta poliçesi veya eklerinin teklifnameden ya da kararlaştırılan hükümlerden sigorta ettiren, sigortalı veya lehtar aleyhine farklılık taşıması halinde bu aleyhe hükümler geçersiz sayılır.
Bildirim Yükümlülükleri ve Riziko Değişiklikleri
Sigorta ettiren, sözleşmenin kurulması sırasında bildiği veya bilmesi gereken önemli hususları sigortacıya bildirmekle yükümlüdür. Bildirilmeyen veya yanlış bildirilen husus, sözleşmenin yapılmamasını veya farklı şartlarla yapılmasını gerektirecek nitelikteyse önemli kabul edilir. Sözleşme süresi içinde rizikonun ağırlaşmasına yol açan değişikliklerin de derhal veya öğrenilmesinden itibaren en geç on gün içinde sigortacıya bildirilmesi gerekir.
Riziko gerçekleştiğinde sigorta ettiren durumu gecikmeksizin bildirmeli, gerekli bilgi ve belgeleri makul sürede sunmalı, sigortacının inceleme yapmasına izin vermeli ve zararı önleme ile azaltma önlemlerini almalıdır. Ayrıca hasar mahallinde ve sigortalı araç üzerinde zarar sebebinin veya miktarının belirlenmesini güçleştirecek değişiklik yapılmaması kuralı geçerlidir.
Tazminatın Muacceliyeti ve Avans Mekanizması
Sigorta tazminatı veya bedeli, rizikonun gerçekleşmesine ilişkin belgelerin teslim edilmesi ve sigortacının araştırmalarını tamamlamasının ardından ihbardan itibaren kırk beş gün sonra muaccel olur. Araştırmanın üç ay içinde tamamlanamaması durumunda en az yüzde elli oranında avans ödeme mekanizması işletilir.
Mülkiyet Değişikliği, Rehin ve Yetki Kuralları
Türk Borçlar Kanunu gereğince taşınır satışında yarar ve hasar kural olarak zilyetliğin devrine kadar satıcıya aittir. Türk Ticaret Kanunu uyarınca sigortalanan menfaatin sahibinin değişmesi halinde ise aksine sözleşme yoksa sigorta ilişkisi sona erer.
Sınırlı ayni hakla takyit edilen bir mal üzerindeki malike ait menfaat sigortalandığında, ayni hak sahibinin hakkı sigorta tazminatı üzerinde devam eder. Bu ayni hak sigortacıya bildirildiğinde, hak sahiplerinin izni bulunmadıkça tazminat sigortalıya ödenemez. Fesih ve prim temerrüdü gibi durumlarda da ayni hak sahibine bildirim yükümlülüğü bulunur ve bazı hallerde koruma on beş gün daha devam eder. Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun uyarınca sözleşmeden doğan borç ilişkileri tarafların seçtikleri hukuka tabi kılınabilirken, deniz taşıma araçları üzerindeki ayni haklar menşe ülke hukukuna bağlanabilir.
Yat sigortasında tazminat ne zaman muaccel olur?
Rizikoya dair evrakın teslimi ve sigortacının incelemesini bitirmesinin ardından, yapılan bildirimden itibaren kırk beş gün geçmesiyle ödeme muaccel hale gelir. Tahkikatın üç ay içinde bitirilememesi halindeyse en az yüzde elli oranında avans ödenmesi esası geçerlidir.
Kasko poliçesi zorunlu deniz turizmi sigortası yerine geçer mi?
Deniz Turizmi Yönetmeliği Uygulama Tebliği uyarınca kasko sigortası aranan zorunlu hükümleri kapsıyorsa ayrıca başka bir sigorta belgesi aranmaz.
Yat üzerindeki rehin hakkı sigorta tazminatını nasıl etkiler?
Sigortacıya bildirilen sınırlı ayni hak sahiplerinin izni bulunmadıkça tazminat sigortalıya ödenemez; temerrüt veya fesih durumlarında ayni hak sahibine bildirim yapılır ve koruma bazı hallerde on beş gün daha devam eder.
Yatın satılması halinde sigorta poliçesi devam eder mi?
Aksine bir sözleşme hükmü bulunmadığı takdirde, Türk Ticaret Kanunu gereğince sigortalanan menfaatin sahibinin değişmesi durumunda sigorta ilişkisi sona erer.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy