Yağmacı ve Şaibeli Dergide Doçentlik Başvurusu

by Avukat Erdal Ersoy
Yağmacı ve Şaibeli Dergide Doçentlik Başvurusu

Doçentlik unvanı, adayın yayın ve çalışmalarının yeterli bulunmasına bağlıdır. 2547 sayılı Kanun’un 11. maddesi, Üniversitelerarası Kurulun ilgili bilim veya sanat alanında jüri oluşturmasını ve değerlendirmeyi Yükseköğretim Kurulunun esas ve usulleri kapsamında yapmasını öngörür. Aynı Kanun’un 24. maddesi, yeterli bulunan adaya unvan verilmesini ve yayın ile çalışmalara ilişkin esas ve usullerin yönetmelikle belirlenmesini düzenler. Yağmacı veya şaibeli dergi gerekçesine dayanan bireysel işleme karşı iptal davası açılabilir; gerekli hallerde yürütmenin durdurulması istenebilir.

2547 sayılı YÜKSEKÖĞRETİM KANUNU m. 11Kaynağı aç
Madde 11 – a. Kuruluş ve işleyişi: Üniversitelerarası Kurul, üniversite rektörleri (…)[13] ile her üniversite senatosunun o üniversiteden dört yıl için seçeceği birer profesörden oluşur. Rektörler, Üniversitelerarası Kurula, bir yıl süre ile, üniversitelerin Cumhuriyet dönemindeki kuruluş tarihlerine göre, sıra ile, başkanlık yaparlar. (Ek paragraf: 22/2/2018-7100/3 md.) Kurul bünyesinde Yönetim Kurulu kurulur. Yönetim Kurulu, Üniversitelerarası Kurul Başkanı ile fen-mühendislik, sağlık ve sosyal bilimler alanlarından üçer üye ve güzel sanatlar alanından bir üye olmak üzere toplam on bir üyeden oluşur. Üyeler, farklı yükseköğretim kurumlarında görev yapan profesör öğretim üyeleri arasından Üniversitelerarası Kurul tarafından bir yıl için seçilir. Süresi dolan üye yeniden seçilebilir. Üniversitelerarası Kurul, Yükseköğretim Kuruluna üye seçmek dışındaki görevlerini Yönetim Kuruluna devredebilir. Yönetim Kurulu ayda en az bir defa toplanır. Yönetim Kurulu üyelerine, Yükseköğretim Genel Kurulu üyelerine ödenen tutarda huzur hakkı aynı usul ve esaslar çerçevesinde ödenir. Kurul, çalışmalarını kolaylaştırmak ve üniversitelerarasında ve uluslararası yükseköğretim kurumları ile işbirliğini düzenlemek amacı ile sürekli ve geçici birimler ve komisyonlar kurabilir. Bu birim ve komisyonların teşkil ve çalışma esasları Üniversitelerarası Kurulca belirlenir. Kurul, en az yılda iki defa, aksi kararlaştırılmadıkça başkanın bağlı olduğu üniversitenin bulunduğu şehirde toplanır ve kurul gündemi önceden Milli Eğitim Bakanlığına, Yükseköğretim Kuruluna ve kurul üyelerine gönderilir. Milli Eğitim Bakanı ve Yükseköğretim Kurul Başkanı gerekli gördüğü hallerde Kurulun toplantılarına katılabilir. b. Görevleri Üniversitelerarası Kurul akademik bir organ olup aşağıdaki görevleri yapar: (1) Yükseköğretim planlaması çerçevesinde, üniversitelerin eğitim – öğretim, bilimsel araştırma ve yayım faaliyetlerini koordine etmek, uygulamaları değerlendirmek, Yükseköğretim Kuruluna ve üniversitelere önerilerde bulunmak, (2) Teşkilat ve kadro yönünden ve Yükseköğretim Kurulu kararları doğrultusunda üniversitelerin öğretim üyesi ihtiyacını karşılayacak önlemleri teklif etmek, (3) Üniversitelerin tümünü ilgilendiren eğitim – öğretim, bilimsel araştırma ve yayım faaliyetleri ile ilgili yönetmelikleri hazırlamak veya görüş bildirmek, (4) Aynı veya benzer nitelikteki fakültelerin ya da üniversitelere veya fakültelere bağlı diğer yükseköğretim kurumlarının eğitim – öğretimine ilişkin ilkeler ve süreler arasında uyum sağlamak, (5) Doktora ile ilgili esasları tespit etmek ve yurt dışında yapılan doktoraları, doçentlik ve profesörlük ünvanlarını değerlendirmek, (6) (Değişik: 22/2/2018-7100/3 md.) Doçentlik başvurularında ilgili bilim veya sanat alanında jüriler oluşturarak adayların yayın ve çalışmalarını Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen esas ve usuller kapsamında değerlendirip, yeterli yayın ve çalışmaya sahip olan adaylara doçentlik unvanı vermek, (7) Bu kanunla kendisine verilen diğer görevleri yapmaktır. DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Yükseköğretim Kurumları[14] Yükseköğretim Kurumlarının görevleri:
2547 sayılı YÜKSEKÖĞRETİM KANUNU m. 24Kaynağı aç
Madde 24 – (Değişik: 22/2/2018-7100/5 md.) a) Doçentlik başvuruları, Üniversitelerarası Kurulca belirlenen takvime göre yılda en az iki kez yapılır. Doçentlik başvuruları için aşağıdaki şartlar aranır:[22] (1) Bir lisans diploması aldıktan sonra, doktora ile tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık unvanını veya Üniversitelerarası Kurulun önerisi üzerine Yükseköğretim Kurulunca tespit edilen belli sanat dallarının birinde yeterlik kazanmış olmak. (2) Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen merkezî bir yabancı dil sınavından en az elli beş puan veya uluslararası geçerliliği Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen bir yabancı dil sınavından buna denk bir puan almış olmak; doçentlik bilim alanının belli bir yabancı dille ilgili olması halinde ise bu sınavı başka bir yabancı dilde vermek. (3) Üniversitelerarası Kurulun görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulu tarafından her bir bilim veya sanat disiplininin özellikleri dikkate alınarak belirlenecek yeterli sayı ve nitelikte özgün bilimsel yayın ve çalışmalar yapmak. b) Üniversitelerarası Kurul, adayın başvurduğu bilim veya sanat dalından beş kişilik bir jüri ve bu jüri için iki yedek üye tespit eder. İlgili bilim veya sanat dalında yeterli öğretim üyesinin bulunmaması halinde, jüri üç üye ile teşkil edilebilir. Doçentlik sınav jürisinde yer alan asıl ve yedek üyeler, adayın yayın ve çalışmalarını değerlendirerek hazırladıkları ayrıntılı ve gerekçeli kişisel raporlarını Üniversitelerarası Kurula gönderirler. Asıl üyelerin hukuken geçerli bir mazerete dayalı olarak raporunu verememesi halinde, yedek üyelerin raporları, sırasına göre değerlendirmeye esas alınır. (Değişik cümle: 15/4/2020-7243/2 md.) Jüri üyelikleri, jüri, değerlendirmeye esas alınan raporlar ve başvuru sonucu ilgililere elektronik ortamda erişime açılır ve bu bilgiler, erişime açıldığı tarihi izleyen beşinci gün ilgililere tebliğ edilmiş sayılır. c) Üniversitelerarası Kurulca yeterli yayın ve çalışmaya sahip olduğuna karar verilen adaya doçentlik unvanı verilir. ç) Doçentlik başvurularında adayların yayın ve çalışmalarına ilişkin esas ve usuller Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir. d) Yükseköğretim kurumları, doçent kadrosuna atama için, doçentlik unvanına sahip olmanın yanında Yükseköğretim Kurulunun onayını almak suretiyle, münhasıran bilimsel kaliteyi artırmak amacına yönelik olarak, bilim veya sanat disiplinleri arasındaki farklılıkları da göz önünde bulundurarak, objektif ve denetlenebilir nitelikte ek koşullar belirleyebilirler. Yükseköğretim kurumlarının belirlediği ek koşullar arasında sözlü sınavın yer alması halinde bu sınav Üniversitelerarası Kurul tarafından oluşturulacak jürilerce yapılır. e) Doçentlik unvanına sahip olanlar yükseköğretim kurumları tarafından ilan edilen doçent kadrolarına başvurur. Doçent kadrosuna başvuran adayların durumlarını incelemek üzere rektör tarafından, varsa biri ilgili birim yöneticisi, en az biri de o üniversite dışından olmak üzere üç profesör tespit edilir. Bu profesörler her aday için ayrı ayrı olmak üzere birer rapor yazarlar ve kadroya atanacak birden fazla aday varsa tercihlerini bildirirler. Üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü yönetim kurulunun bu raporları göz önünde tutarak alacağı karar üzerine, rektör atamayı yapar. Doçentliğe atama:

İki dergi tanımı ve indeks bilgisi

Yağmacı dergi, bilimsel katkı yerine makale işlem ücreti geliri amaçlayan ve hakemlik ile editöryal süreçleri şeffaf yürütmeyen yayın organı olarak tanımlanır. Şaibeli dergi ise doğrudan yağmacı nitelik taşımayan, fakat yayın politikası, editöryal süreç veya şeffaflık yönünden ciddi kuşku bulunan dergidir.

Bir derginin Web of Science veya Scopus’ta taranması akademik açıdan önemli bir göstergedir. Bu tarama, doçentlik başvurusunda tek başına güvenilirlik kriteri kabul edilmez.

Unvan şartı, jüri ve tebligat

2547 sayılı Kanun’un 24. maddesine göre adayın, her bilim veya sanat disiplininin özellikleri dikkate alınarak Üniversitelerarası Kurulun görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulunca belirlenecek yeterli sayı ve nitelikte özgün bilimsel yayın ve çalışma yapmış olması gerekir. Yeterli sayı ve nitelik madde metninde sayılmaz.

Üniversitelerarası Kurul, adayın bilim veya sanat dalından beş kişilik jüri ve iki yedek üye belirler. İlgili dalda yeterli öğretim üyesi yoksa jüri üç üyeyle kurulabilir. Asıl üye hukuken geçerli mazeretle rapor veremezse yedek üyelerin raporları sırasına göre esas alınır.

2547 sayılı Kanun’un 24. maddesine göre jüri üyelikleri, jüri, değerlendirmeye esas raporlar ve başvuru sonucu elektronik ortamda erişime açılır; erişime açıldığı tarihi izleyen beşinci gün ilgililere tebliğ edilmiş sayılır. Bu cümle 15 Nisan 2020 değişikliği olarak Kanun metninde yer alır. Doçentlik Yönetmeliği’nin 6. maddesi ise jüri raporları tamamlandığında değerlendirmeye esas alınan raporlar ile başvuru sonucunun açılmasını ve aynı beşinci günde tebliğ sayılmasını düzenler; jüri üyeliklerini bu hüküm ayrıca saymaz.

24519 sayılı DOÇENTLİK YÖNETMELİĞİ m. 6Kaynağı aç
MADDE 6 – (Değişik:RG-12/6/2020-31153) (1) Doçentlik değerlendirme jürisi, adayın başvuru dosyasını ilk olarak bilimsel araştırma ve yayın etiğine aykırılık bulunup bulunmadığı ve asgari başvuru şartlarının sağlanıp sağlanmadığı yönünden değerlendirir. Jürinin bilimsel araştırma ve yayın (Değişik ibare:RG-10/8/2021-31564) etiği ihlali yönündeki değerlendirme raporları, ilgili Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Komisyonu tarafından incelenir. Jürinin adayın asgari başvuru şartlarını sağlamadığı yönündeki değerlendirme raporları ise Doçentlik Komisyonu tarafından incelenir. (Değişik cümle:RG-10/8/2021-31564) Buna göre; a) Asgari başvuru şartlarını sağlamadığı tespit edilen adayın doçentlik başvurusu Doçentlik Komisyonu tarafından iptal edilir. (Danıştay Sekizinci Dairesinin 26/5/2023 tarihli ve E.:2021/5288; K.:2023/2864 sayılı kararı ile iptal cümle; Başvurusu iptal edilen aday, müracaat dönemi esas alınmak suretiyle en erken izleyen ikinci dönemde yeniden başvurabilir.) Asgari başvuru şartlarını sağlamadığına ilişkin jüri raporu/raporları isimleri gizlenerek Doçentlik Komisyonu kararı ile birlikte elektronik ortamda adayın erişimine açılır. Asgari başvuru şartlarını sağlamadığı gerekçesiyle başvurusu iptal edilen adayın yeniden aynı bilim/sanat alanından doçentlik başvurusunda bulunması halinde iptale konu olan başvuru dönemine ait bilgi ve belgeler ile asgari başvuru şartlarını sağlamadığına ilişkin Doçentlik Komisyonu kararı yeni başvuruda jüri üyelerinin erişimine açılır. b) Adayın asgari başvuru şartlarını sağladığının tespit edilmesi halinde ise ilgili jüri üyesine/üyelerine “başarılı/başarısız” şeklinde değerlendirme raporu hazırlaması için Doçentlik Komisyonu tarafından ek süre verilir. Ek süre içinde rapor düzenlemeyen jüri üyesinin görevi Doçentlik Komisyonu tarafından sonlandırılır. Görevi sonlandırılan üye/üyeler ile “asgari başvuru şartlarını sağlamamıştır” görüşünde ısrar eden üye/üyeler yerine yedek üye raporları sırasıyla değerlendirmeye alınır. (Mülga cümleler:RG-10/8/2021-31564) (2) Doçentlik değerlendirme jürisi, hakkında bilimsel araştırma ve yayın etiği ihlali bulmadığı ve asgari başvuru şartlarını sağladığını tespit ettiği adayın akademik çalışmalarının niteliği ve bilim/sanat alanına katkısını esas almak suretiyle “başarılı” veya “başarısız” bulduğunu belirten ayrıntılı ve gerekçeli bir değerlendirme raporu hazırlar. Jüri üyesi raporunu süresi içinde Doçentlik Bilgi Sistemine yükler. (3) Jüri üyelerine, değerlendirme raporunu hazırlamak üzere her aday için azami bir ay süre verilir. Doçentlik Komisyonu, gerekli hallerde bir aya kadar ek süre verebilir. Değerlendirme raporunu süresi içinde Doçentlik Bilgi Sistemine yüklemeyen jüri üyesinin görevi sonlandırılır ve yedek üyelerin raporları sırasıyla değerlendirmeye alınır. (4) Jüri üyesi, rapor hazırlamasına engel olacak bir hal ortaya çıktığında görevden çekilme talebini görev yaptığı yükseköğretim kurumuna yazılı olarak bildirir. Mazereti üniversite yönetim kurulunca kabul edilen jüri üyesi, kararın bir örneğini süresi içinde Doçentlik Bilgi Sistemi (DBS) üzerinden Üniversitelerarası Kurula bildirmekle yükümlüdür. Bildirim üzerine, Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı tarafından bu kişinin jüri üyeliği sonlandırılır ve yedek üyelerin raporları sırasıyla değerlendirmeye alınır. (5) Görevini süresi içinde yapmayan veya mazeretinin uygun bulunduğuna ilişkin üniversite yönetim kurulu kararı bulunmadan bu görevden kaçınan jüri üyesinin genel hükümlere göre idarî ve cezaî sorumluluğu saklıdır. (6) Mazeret nedeniyle çekilme, öğretim üyeliğinden istifa veya emeklilik gibi nedenlerle jüri heyetinde eksilme olursa, Doçentlik Komisyonu tarafından doçentlik başvurusunun geldiği aşama göz önünde bulundurulmak suretiyle, eksilen üye yerine yeni bir görevlendirme yapılabilir. (7) Jüri raporları tamamlandığında, değerlendirmeye esas alınan raporlar ve başvuru sonucu ilgililere elektronik ortamda erişime açılır ve erişime açıldığı tarihi izleyen beşinci gün ilgililere tebliğ edilmiş sayılır. (8) Beş üyeden oluşan jürilerde en az üç üyenin, üç üyeden oluşan jürilerde ise en az iki üyenin adayı başarılı bulması halinde aday başarılı sayılır. Başarısız bulunan aday, jüri tarafından eksik bulunan eser ve faaliyetleri tamamlamak kaydıyla müracaat dönemi esas alınmak suretiyle en erken izleyen üçüncü dönemde yeniden başvurabilir. Başarısız olan adayların yeni başvurularına ilişkin usul ve esaslar Doçentlik Komisyonunca belirlenir. (9) (Değişik:RG-10/8/2021-31564) Doçentlik başvurusunda bulunup başarısız olan adayın yeniden aynı bilim/sanat alanından doçentlik başvurusunda bulunması halinde başarısız olduğu son döneme ait bilgi ve belgeler ile başarısız sayılmasına esas olan raporlar, jüri üyelerinin isimleri gizlenmek suretiyle yeni başvuruda jüri üyelerinin erişimine açılır. (10) Bilimsel/sanatsal yayın ve akademik çalışmalarının değerlendirilmesi sonucunda başarılı olan adaya, Üniversitelerarası Kurul Yönetim Kurulu kararı ile ilgili bilim/sanat alanında “Doçentlik Unvanı” verilir ve “Doçentlik Belgesi” düzenlenir. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiğine Aykırılık, Doçentlik Komisyonu Bilimsel araştırma ve yayın etiğine aykırılık

Değerlendirme, Üniversitelerarası Kurulun görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulunun belirlediği bilim veya sanat alanlarında, adayın akademik yayın ve çalışmalarının incelenmesi çerçevesinde yürütülür. Alanlara ilişkin güncellemeler bir sonraki dönemde uygulanır. Kriter güncellemeleri ise kabul tarihinden sonra gelen ikinci başvuru döneminden itibaren uygulanır.

24519 sayılı DOÇENTLİK YÖNETMELİĞİ m. 3Kaynağı aç
MADDE 3 – (1) Doçentlik değerlendirmesi, Üniversitelerarası Kurulun görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen bilim/sanat alanlarında adayın akademik yayın ve çalışmalarının incelenmesi çerçevesinde yapılır. Bilim/sanat alanlarındaki güncellemeler izleyen dönemde, doçentlik kriterlerindeki güncellemeler ise kabul edildikleri tarihten sonraki ikinci doçentlik başvuru döneminde uygulanır. İKİNCİ BÖLÜM Başvuru Zamanı, Şartları ve Usulü, Jürilerin Oluşturulması ve Doçentlik Değerlendirmesi Başvuru zamanı, şartları ve usulleri

Asgari şart, etik inceleme ve başvuru sonucu

Doçentlik Yönetmeliği’nin 6. maddesine göre jüri, dosyayı önce bilimsel araştırma ve yayın etiğine aykırılık bulunup bulunmadığı ve asgari başvuru şartlarının sağlanıp sağlanmadığı yönünden inceler. Etik ihlali yönündeki raporlar ilgili Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Komisyonunca incelenir.

Asgari şartın sağlanmadığı yönündeki raporlar Doçentlik Komisyonunca incelenir. Şartı sağlamadığı tespit edilen adayın başvurusunu Doçentlik Komisyonu iptal eder. İlgili rapor veya raporlar, isimler gizlenerek komisyon kararıyla birlikte elektronik ortamda adayın erişimine açılır. Aynı alandan yeni başvuruda, iptale konu dönemin bilgi ve belgeleri ile komisyon kararı yeni jüri üyelerinin erişimine açılır.

Yönetmelik metninde, başvurusu iptal edilen adayın en erken izleyen ikinci dönemde yeniden başvurabileceğine ilişkin cümle, Danıştay Sekizinci Dairesinin 26 Mayıs 2023 tarihli ve E:2021/5288, K:2023/2864 sayılı kararıyla iptal edilmiş cümle olarak gösterilir. Bu bekleme kuralı yürürlükteki sonuç olarak uygulanamaz.

Etik ihlali bulunmadığı ve asgari şartın sağlandığı tespit edilen aday için jüri, çalışmaların niteliği ve alana katkısını esas alarak başarılı veya başarısız sonucunu içeren ayrıntılı ve gerekçeli rapor hazırlar. Beş üyeli jüride en az üç, üç üyeli jüride en az iki üyenin adayı başarılı bulması halinde aday başarılı sayılır. Başarılı adaya Üniversitelerarası Kurul Yönetim Kurulu kararıyla doçentlik unvanı verilir ve belge düzenlenir.

Başarısız bulunan aday, jürinin eksik bulduğu eser ve faaliyetleri tamamlamak kaydıyla müracaat dönemi esas alınarak en erken izleyen üçüncü dönemde yeniden başvurabilir. Yeni başvuruların usul ve esaslarını Doçentlik Komisyonu belirler. Bu bekleme, asgari şart nedeniyle iptale ilişkin ve iptal edilmiş gösterilen cümleden ayrıdır.

2019 tarihli karar ve belirlilik

Yükseköğretim Genel Kurulunun 7 Mart 2019 tarihli ve 2019.3.88 sayılı kararında, yağmacı veya şaibeli dergilerin doçentlik başvurularındaki beyannamede kullanılmamasına ve adaylardan beyan alınmasına karar verildiği, ancak hangi dergilerin bu kapsamda olduğuna ilişkin kriter belirlenmediği kabul edilmiştir.

Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu, E. 2023/1518, K. 2025/1190Kaynağı aç
DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU         2023/1518 E.  ,  2025/1190 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU Esas No : 2023/1518 Karar No : 2025/1190 TEMYİZ EDENLER : I- (DAVACI) : … (…) VEKİLİ : Av. … II – (DAVALILAR) : 1- … Başkanlığı VEKİLİ : Av. … 2- … Başkanlığı VEKİLİ : Av. … İSTEMİN KONUSU: Danıştay Sekizinci Dairesinin 01/12/2022 tarih ve E:2020/7858, K:2022/7031 sayılı kararının aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması taraflarca karşılıklı olarak istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: "Yağmacı/şaibeli" dergilerin doçentlik başvurularında kullanılamayacağına ilişkin Yükseköğretim Genel Kurulunun 07/03/2019 tarih ve 2019.3.88 sayılı kararının, Üniversitelerarası Kurul Başkanlığınca belirlenen "yağmacı/şaibeli" dergilere ilişkin kriterlerin, davacının Mart 2020 dönemi doçentlik başvurusunun iptaline ilişkin 26/10/2020 tarihli Üniversitelerarası Kurul Doçentlik Komisyonu kararı ile bu karara yapılan itirazın reddine ilişkin aynı Komisyonun 12/11/2020 tarihli kararının iptali istenilmiştir. Daire kararının özeti: Danıştay Sekizinci Dairesinin 01/12/2022 tarih ve E:2020/7858, K:2022/7031 sayılı kararıyla; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun işlem tarihinde yürürlükte bulunan 24 maddesi ile 07/02/2015 tarih ve 29260 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Doçentlik Sınav Yönetmeliği'nin 3. maddesinde yer alan kurallar aktarılarak, Davalı idarelerin usule ilişkin itirazları yerinde görülmeyip işin esasına geçilmiş, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 6. maddesinin (a) fıkrası, 7. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendi, 11. ve 24. maddeleri ile 15/04/2018 tarih ve 30392 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Doçentlik Yönetmeliği'nin 3. maddesi, 4. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendi, 7. maddesinin 1., 2. ve 6. fıkralarında yer alan kurallar aktarılarak, Yükseköğretim Genel Kurulunun 07/03/2019 tarih ve 2019.3.88 sayılı kararı yönünden; Dava konusu işlemde, "Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı'nın Yağmacı/Şaibeli Açık Erişimli Dergilerde yapılan yayınların doçentlik başvurularında kullanılmaması hususunda Başkanlığımızdan gereğinin yapılmasını talep eden … tarihli ve … sayılı yazısı incelendi. Yapılan inceleme neticesinde; Üniversitelerarası Kurul Genel Kurulunun … tarihli … sayılı toplantısında oybirliğiyle kabul edilen Üniversitelerarası Kurul Mevzuat Komisyonu raporunda; 1)Yağmacı/Şaibeli dergilerin doçentlik başvurusu şartlarında (Beyannamede) kullanılmaması, bu konuda gerekli değişikliklerin yapılması, 2)Doçentlik başvurularında adaylardan bu konuda beyan alınması, hususlarının uygun olduğuna" karar verildiği, 2021 Mayıs Dönemi doçentlik başvuruları için Üniversitelerarası Kurul Başkanlığının internet sitesinde yer alan sıkça sorulan sorular ve cevaplar kısmının 44. sorusunda; hangi dergilerin doçentlik başvuru şartlarında (beyannamede) kullanılamayacağına ilişkin olarak, Yükseköğretim Kurulunun 07/03/2019 tarihli Genel Kurulunda alınan karar gereği, 07/03/2019 sonrası yayımlanmış makaleler için geçerli olmak üzere, makalenin kabulünden sonra yayımlanması için yazardan ücret veya ek ücret talep eden dergilerin (yağmacı/şaibeli dergiler), bu ilişkinin bir çıkar çatışması içermesi nedeniyle doçentlik başvuru şartlarında (beyannamede) kullanılamayacağı, ancak özgeçmiş ve eserler listesine eklenmesi gerektiği, bu bağlamda; makale başvurusu sırasında kabul/ret şartına bağlı olmaksızın ücret alan dergilerin, abonelik usulü ile çalıştığı halde ilgili makaleyi açık erişimli yapmak için ücret talep eden dergilerin ve makale basımı sürecinde yazarlardan herhangi bir ücret talep etmeyen dergilerin doçentlik başvuru şartlarında (beyannamede) kullanılabileceği, başvuruda beyan edilen makalenin yayımlandığı derginin, şeklen "beyannamede kullanılamaz dergiler" nitelemesine uymakla birlikte, ilgili derginin bu kapsamda değerlendirilmemesi gerektiğini iddia eden adayların ise gerekçesini belirterek ilgili makaleyi beyan edebilecekleri hususunun açıklığa kavuşturulduğu, Yağmacı/şaibeli olarak nitelendirilen dergilerde bilimsel amaçtan ziyade ticari kaygılarla makale yayımlandığı, bu dergilerde yer alan makalelerin bilimsel niteliğinin olmadığı veya düşük olduğu açık olmakla birlikte; ülkemizde akademik yükseltmeler için yapılan başvuruların değerlendirilmesi sürecinde, özgün bilimsel yayın ve çalışmalar yapmış olma şartının sağlanması amacıyla bu tür yağmacı/şaibeli olarak nitelendirilen dergilerde yayımlanan makalelerin dikkate alınmaması gerektiği, aksi durumun kabulü halinde bilimsel niteliği düşük veya hiç olmayan yayınlar nedeniyle akademik rekabetten uzaklaşılacağı ve bu durumun da uluslararası düzeyde ülkemizin bilim itibarının zedelenmesine yol açacağı, Uygulamada yaşanan sorunlar üzerine Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Genel Kurulunun 30/12/2021 tarih ve 18/643 sayılı kararıyla, yağmacı/şaibeli sayılmayan dergiler olarak; WEB of Science'de Q1, Q2, Q3 sınıfında yer alan dergiler (Editöryal ve/veya basım süreçlerinde ücret talep eden veya etmeyen), WEB of Science'de Q4 sınıfında yer alıp editöryal (editorial processing charge) ve/veya basım sürecinde (article processing charge) ücret talep etmeyen dergiler, WEB of Science'de Q4 sınıfında yer alıp editöryal ve/veya basım süreçlerinde ücret talep etmekle birlikte sadece ilgili bilim alanı mensuplarının üye olabildiği bir branş derneğinin, üniversitenin, enstitünün veya bilimsel bir kurumun yayın organı olan ve 2010 yılı öncesinden itibaren basılmakta/yayınlanmakta olup abone usulü olarak çalışan ulusal/uluslararası dergilerin sayıldığı, yağmacı/şaibeli dergiler olarak ise yukarıdaki kriterlere uymayan Q4 dergilerin sayıldığı, Bu itibarla, bilimsel gelişmenin temelini oluşturan bilimsel yayın ve çalışmaların belli bir düzeyde ve kalitede olmasını teminen yapılan düzenlemede kamu yararına ve hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı, Davacının Mart 2020 dönemi doçentlik başvurusunun iptaline ilişkin 26/10/2020 tarihli Üniversitelerarası Kurul Doçentlik Komisyonu kararı ile bu karara yapılan itirazın reddine ilişkin aynı Komisyonun 12/11/2020 tarihli kararı yönünden; Davacının, Çocuk Diş Hekimliği bilim alanında yaptığı doçentlik başvurusu üzerine, Doçentlik Komisyonu tarafından yapılan eser incelemesi sonucunda düzenlenen raporda; Yükseköğretim Genel Kurulunun 07/03/2019 tarihli kararında, 07/03/2019 sonrası yayımlanmış makaleler için geçerli olmak üzere, yağmacı/şaibeli dergilerin doçentlik başvurularında (beyannamede) kullanılmamasına karar verildiği, makalenin kabulünden sonra yayımlanması için yazardan ücret veya ek ücret talep eden dergilerin bu ilişkinin bir çıkar çatışması içermesi nedeniyle doçentlik başvurularında kullanılamayacağı kriteri dikkate alındığında, davacının beyannamesindeki yayınlarından A.1 ve A.3 isimli çalışmalarının yayımlandığı dergilerin bu kategoriye girdiği, bu makalelerin çıkarılması halinde davacının uluslararası makale maddesinden 40 puan alma şartını sağlayamadığının belirtildiği, Söz konusu raporun Doçentlik Komisyonunun 26/10/2020 tarihli toplantısında görüşülmesi üzerine, davacının asgari başvuru şartlarını sağlayamadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle Mart 2020 dönemi doçentlik başvurusunun iptaline karar verildiği, davacı tarafından bu karara yapılan itirazın da aynı Komisyon tarafından reddedildiği, daha sonra davacının Ekim 2020 döneminde tekrar doçentlik başvurusunda bulunduğu ve bu başvurusunda, bir önceki doçentlik başvurusunda "yağmacı/şaibeli" dergiler kapsamında kabul edilen A.1 ve A.3 isimli iki makalesini de beyan ettiği, bu döneme ilişkin jüri üyeleri tarafından düzenlenen raporlarda, davacının asgari başvuru şartlarını sağladığı ve eser incelemesi aşamasında da başarılı olduğunun belirtildiği, bu raporlar doğrultusunda Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı tarafından davacıya 26/02/2021 tarihli doçentlik belgesinin verildiğinin anlaşıldığı, Kişilerin hukuki güvenliğini sağlamayı amaçlayan hukuki güvenlik ilkesinin, hukuk normlarının öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde Devlete güven duyabilmesini, Devletin de yasal düzenlemelerinde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kıldığı, "belirlilik" ilkesine göre ise düzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir tereddüde ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olması, ayrıca kamu otoritelerinin keyfi uygulamalarına karşı koruyucu önlem içermesi gerektiği, Olayda, davacı tarafından Mart 2020 dönemi doçentlik başvurusunda beyan edilen iki eserin yayımlandığı dergilerin, "yağmacı/şaibeli" dergiler kapsamında kabul edilerek doçentlik başvurusunun iptaline karar verilmesi, Ekim 2020 dönemi başvurusunda ise bu konuda bir eleştiri veya olumsuz görüş bildirilmeyip davacıya doçentlik belgesi verilmiş olması karşısında, davacı tarafından yapılan doçentlik başvurularında beyan edilen iki makalenin yayımlandığı dergilerin yağmacı/şaibeli dergilerden olup olmadığı konusunda net bir görüş bulunmadığı, bu hususun tartışmalı olması nedeniyle eser incelemesi yapan öğretim üyelerinin söz konusu dergiler konusunda birbiriyle çelişen değerlendirmeler yaptıkları ve bu değerlendirmeler esas alınarak davacının doçentlik başvurularından birinin reddedilip diğerinin ise kabul edildiğinin görüldüğü, Bu durumda, "hukuki güvenlik" ve "belirlilik" ilkeleri dikkate alındığında, davacı tarafından beyan edilen iki eserin yayımlandığı dergilerin "yağmacı/şaibeli" dergilerden olup olmadığı konusunda netlik bulunmaması karşısında, bu çelişkili durum giderilmeden söz konusu dergilerin bu kapsamında olduğu kabul edilerek asgari başvuru şartlarını taşımadığı gerekçesiyle Mart 2020 dönemi doçentlik başvurusunun iptaline ilişkin işlemde ve bu işleme karşı yapılan itirazın reddine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçeleriyle, davacının Mart 2020 dönemi doçentlik başvurusunun iptaline ilişkin 26/10/2020 tarihli Üniversitelerarası Kurul Doçentlik Komisyonu kararı ile bu karara yapılan itirazın reddine ilişkin aynı Komisyonun 12/11/2020 tarihli kararının iptaline, "yağmacı/şaibeli" dergilerin doçentlik başvurularında kullanılamayacağına ilişkin Yükseköğretim Genel Kurulunun 07/03/2019 tarih ve 2019.3.88 sayılı kararı ile Üniversitelerarası Kurul Başkanlığınca belirlenen "yağmacı/şaibeli" dergilere ilişkin kriterler yönünden davanın reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacı tarafından, dava konusu Yükseköğretim Kurulu kararında, yağmacı/şaibeli dergilerde yayımlanan makalelerin doçentlik başvurularında kullanılamayacağına karar verildiği, ancak, bu konuya ilişkin kriterlerin belirlenmediği, bu nedenle söz konusu kararın hukuka aykırı olduğu, Üniversitelerarası Kurulun internet sitesinde yayımlanan dava konusu 2019 Ekim Dönemi Doçentlik Başvurusuna İlişkin Sıkça Sorulan Sorular ve Cevapları başlıklı Kılavuz'da yer alan 44. soruda, makalenin kabulünden sonra yayımlanması için yazardan ücret veya ek ücret talep eden dergilerin yağmacı/şaibeli dergi olduğunun belirtildiği, Üniversitelerarası Kurulun kriter belirleme yetkisinin bulunmadığı gibi getirilen kriterlerin hiçbir açıklaması ve geçerliliğinin bulunmadığı ileri sürülmektedir. Davalı idarelerden Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı tarafından, düzenleyici işlem yönünden ret kararı verilirken bireysel işlem yönünden iptal kararı verilmesinin hukuka aykırı olduğu, davacının makalelerinin yayımlandığı dergilerin yağmacı/şaibeli dergilerden olup olmadığının tespiti için bilirkişi incelemesi yaptırılması gerektiği gerektiği ileri sürülmektedir. Davalı idarelerden Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından, davada idarelerinin işlemi yönünden ret kararı verildiği, iptal kararının diğer davalı Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı işlemine yönelik olduğu, bu nedenle, yargılama giderleri ve vekalet ücretinden sorumlu olmamaları gerektiği, yine idareler lehine hükmedilen vekalet ücretinin de sadece kendileri lehine hükmedilmesi gerektiği, ayrıca, bireysel işlemin hukuka uygun olarak tesis edildiği, iptal kararının yerinde olmadığı ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir. Davalı idarelerden Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından, Danıştay Sekizinci Dairesince verilen kararın davanın reddine ilişkin kısmının usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek davacının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuş; diğer davalı Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı tarafından savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyize konu Daire kararının kısmen bozulması, kısmen gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Davacı, Bezm-i Alem Vakıf Üniversitesi … Fakültesi … Ana Bilim Dalında doktor öğretim üyesi olarak görev yapmaktadır. Mart 2020 döneminde, "Çocuk Diş Hekimliği" bilim alanından doçentlik başvurusunda bulunmuştur. Başvurusunun eksiksiz olduğu ve gerekli şekil şartlarını taşıdığı tespit edilen davacı için, Doçentlik Komisyonunca, başvurulan bilim alanı göz önünde bulundurularak beş asıl ve iki yedek üyeden müteşekkil bir jüri oluşturulmuştur. Bir jüri üyesi tarafından düzenlenen raporda; Yükseköğretim Genel Kurulunun 07/03/2019 tarihli kararında, 07/03/2019 sonrası yayımlanmış makaleler için geçerli olmak üzere, yağmacı/şaibeli dergilerin doçentlik başvurularında (beyannamede) kullanılmamasına karar verildiği, makalenin kabulünden sonra yayımlanması için yazardan ücret veya ek ücret talep eden dergilerin, bu ilişkinin bir çıkar çatışması içermesi nedeniyle doçentlik başvurularında kullanılamayacağı kriteri dikkate alındığında, davacının beyannamesindeki yayınlarından A.1 ve A.3 isimli makalelerin yayımlandığı dergilerin bu kategoriye girdiği, bu makalelerin çıkarılması halinde davacının uluslararası makale maddesinden 40 puan alma şartını sağlamadığı belirtilmiştir. Söz konusu rapor Doçentlik Komisyonu'nun 26/10/2020 tarihli toplantısında görüşülmüş olup, davacının asgari başvuru şartlarını sağlamadığının anlaşıldığı gerekçesiyle Doçentlik Yönetmeliği'nin 6. maddesinin 1. fıkrası uyarınca doçentlik başvurusunun iptaline karar verilmiştir. Davacının bu karara karşı yaptığı itiraz başvurusu, aynı Komisyonun 12/11/2020 tarihli kararıyla reddedilmiştir. Bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun "Üniversitelerarası Kurul" başlıklı 11. maddesinin (b) fıkrasında, "b. Görevleri Üniversitelerarası Kurul akademik bir organ olup aşağıdaki görevleri yapar: … (6) (Değişik: 22/2/2018-7100/3 md.) Doçentlik başvurularında ilgili bilim veya sanat alanında jüriler oluşturarak adayların yayın ve çalışmalarını Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen esas ve usuller kapsamında değerlendirip, yeterli yayın ve çalışmaya sahip olan adaylara doçentlik unvanı vermek, …" hükmüne yer verilmiştir. 2547 sayılı Kanun'un "Doçentlik ve atama" başlıklı 24. maddesinde, "a) Doçentlik başvuruları, Üniversitelerarası Kurulca belirlenen takvime göre yılda en az iki kez yapılır. Doçentlik başvuruları için aşağıdaki şartlar aranır: (1) Bir lisans diploması aldıktan sonra, doktora ile tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık unvanını veya Üniversitelerarası Kurulun önerisi üzerine Yükseköğretim Kurulunca tespit edilen belli sanat dallarının birinde yeterlik kazanmış olmak. (2) Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen merkezî bir yabancı dil sınavından en az elli beş puan veya uluslararası geçerliliği Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen bir yabancı dil sınavından buna denk bir puan almış olmak; doçentlik bilim alanının belli bir yabancı dille ilgili olması halinde ise bu sınavı başka bir yabancı dilde vermek. (3) Üniversitelerarası Kurulun görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulu tarafından her bir bilim veya sanat disiplininin özellikleri dikkate alınarak belirlenecek yeterli sayı ve nitelikte özgün bilimsel yayın ve çalışmalar yapmak. b) Üniversitelerarası Kurul, adayın başvurduğu bilim veya sanat dalından beş kişilik bir jüri ve bu jüri için iki yedek üye tespit eder. İlgili bilim veya sanat dalında yeterli öğretim üyesinin bulunmaması halinde, jüri üç üye ile teşkil edilebilir. Doçentlik sınav jürisinde yer alan asıl ve yedek üyeler, adayın yayın ve çalışmalarını değerlendirerek hazırladıkları ayrıntılı ve gerekçeli kişisel raporlarını Üniversitelerarası Kurula gönderirler. Asıl üyelerin hukuken geçerli bir mazerete dayalı olarak raporunu verememesi halinde, yedek üyelerin raporları, sırasına göre değerlendirmeye esas alınır. (Değişik cümle: 15/4/2020-7243/2 md.) Jüri üyelikleri, jüri, değerlendirmeye esas alınan raporlar ve başvuru sonucu ilgililere elektronik ortamda erişime açılır ve bu bilgiler, erişime açıldığı tarihi izleyen beşinci gün ilgililere tebliğ edilmiş sayılır. c) Üniversitelerarası Kurulca yeterli yayın ve çalışmaya sahip olduğuna karar verilen adaya doçentlik unvanı verilir. ç) Doçentlik başvurularında adayların yayın ve çalışmalarına ilişkin esas ve usuller Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir. …" hükmü yer almıştır. 15/04/2018 tarih ve 30392 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Doçentlik Yönetmeliği'nin "Doçentlik değerlendirmesi" başlıklı 6. maddesinin 1. fıkrasında, "Doçentlik değerlendirme jürisi, adayın başvuru dosyasını ilk olarak bilimsel araştırma ve yayın etiğine aykırılık bulunup bulunmadığı ve asgari başvuru şartlarının sağlanıp sağlanmadığı yönünden değerlendirir. Jürinin bilimsel araştırma ve yayın etiğinin ihlal edildiği yönündeki değerlendirme raporları, ilgili Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Komisyonu tarafından incelenir. Jürinin adayın asgari başvuru şartlarını sağlamadığı yönündeki değerlendirme raporları ise Doçentlik Komisyonu tarafından incelenir. Asgari başvuru şartlarını sağlamadığı tespit edilen adayın doçentlik başvurusu Doçentlik Komisyonu tarafından iptal edilir…" hükmü düzenlenmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Hukuki güvenlik ile belirlilik ilkeleri, hukuk devletinin ön koşullarındandır. Kişilerin hukuki güvenliğini sağlamayı amaçlayan hukuki güvenlik ilkesi, hukuk normlarının öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde Devlete güven duyabilmesini, Devletin de yasal düzenlemelerinde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılar. Belirlilik ilkesi ise kanuni düzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır ve uygulanabilir olmasını, ayrıca kamu otoritelerinin keyfi uygulamalarına karşı koruyucu önlem içermesini ifade etmektedir. Hukuk devletinde kişiler, kendilerine uygulanacak hukuk kurallarının neler olduğunu önceden bilme ve davranışlarını ona göre ayarlayabilme imkanına sahip olmalıdır. Kişilerin, haklarını kullanırken hangi kısıtlamalara tabi olacağını önceden bilmesi ve bu kısıtlamaların da somut, objektif ve öngörülebilir nitelikte ve netlikte olması gerekmektedir. Hukuk devletinin zorunlu koşullarından olan hukuki belirlilik ilkesi, hukuk kurallarının önceden öngörülebilir bir açıklıkta ve kişilerin haklı beklentilerini açık şekilde bertaraf etmeyecek düzenlemeler yapılmasını gerektirir. Uyuşmazlıkta, Yükseköğretim Genel Kurulunun 07/03/2019 tarih ve 2019.3.88 sayılı kararında; yağmacı/şaibeli dergilerin doçentlik başvurularında (beyannamede) kullanılmamasına ve doçentlik başvurularında adaylardan bu konuda beyan alınmasına karar verilmiş ancak hangi dergilerin yağmacı/şaibeli olarak kabul edileceğine ilişkin kriterler belirlenmemiştir. Bu durumda, "yağmacı/şaibeli dergi" ibaresinin, belirsiz ve objektiflikten uzak bir ifade olduğu, jüri üyelerince yapılacak doçentlik değerlendirmesinde hangi ölçüt ve kriterlerin esas alınacağının objektif, net ve anlaşılır şekilde ortaya konulmadığı ve öngörülebilir olmadığı anlaşıldığından, Yükseköğretim Genel Kurulunun 07/03/2019 tarih ve 2019.3.88 sayılı kararının hukuki güvenlik ve belirlilik ilkelerine aykırı olduğu sonucuna varılmıştır. Nitekim, uygulamada yaşanan sorunlar üzerine Yükseköğretim Genel Kurulunun 30/12/2021 tarih ve 18/643 sayılı kararıyla, yağmacı/şaibeli sayılmayan dergiler olarak; WEB of Science'de Q1, Q2, Q3 sınıfında yer alan dergiler (Editöryal ve/veya basım süreçlerinde ücret talep eden veya etmeyen), WEB of Science'de Q4 sınıfında yer alıp editöryal (editorial processing charge) ve/veya basım sürecinde (article processing charge) ücret talep etmeyen dergiler, WEB of Science'de Q4 sınıfında yer alıp editöryal ve/veya basım süreçlerinde ücret talep etmekle birlikte sadece ilgili bilim alanı mensuplarının üye olabildiği bir branş derneğinin, üniversitenin, enstitünün veya bilimsel bir kurumun yayın organı olan ve 2010 yılı öncesinden itibaren basılmakta/yayınlanmakta olup abone usulü olarak çalışan ulusal/uluslararası dergiler, yağmacı/şaibeli dergiler olarak ise yukarıdaki kriterlere uymayan Q4 dergiler sayılmıştır. Öte yandan, Üniversitelerarası Kurulun internet sitesinde yayımlanan dava konusu 2019 Ekim Dönemi Doçentlik Başvurusuna İlişkin Sıkça Sorulan Sorular ve Cevapları başlıklı Kılavuz'da yer alan 44. soruda, makalenin kabulünden sonra yayımlanması için yazardan ücret veya ek ücret talep eden dergilerin (yağmacı/şaibeli dergiler), bu ilişkinin bir çıkar çatışması içermesi nedeniyle doçentlik başvuru şartlarında (beyannamede) kullanılamayacağı, ancak özgeçmiş ve eserler listesine eklenmesi gerektiği, bu bağlamda; makale başvurusu sırasında kabul/ret şartına bağlı olmaksızın ücret alan dergilerin, abonelik usulü ile çalıştığı halde ilgili makaleyi açık erişimli yapmak için ücret talep eden dergilerin ve makale basımı sürecinde yazarlardan herhangi bir ücret talep etmeyen dergilerin doçentlik başvuru şartlarında (beyannamede) kullanılabileceği belirtilmiş ise de, mevzuatta Üniversitelerarası Kurul Başkanlığına bu konuda kriter belirleme yetkisi verilmediği görülmektedir. Daire kararının bireysel işlemlere ilişkin kısmına gelince; Yükseköğretim Genel Kurulunun 07/03/2019 tarihli kararında, yağmacı/şaibeli dergilerin doçentlik başvurularında (beyannamede) kullanılmamasına karar verildiği, makalenin kabulünden sonra yayımlanması için yazardan ücret veya ek ücret talep eden dergilerin, yağmacı/şaibeli dergi olarak kabul edileceğine ilişkin Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı kriteri dikkate alındığında, davacının beyannamesindeki yayınlarından A.1 ve A.3 isimli makalelerin yayımlandığı dergilerin bu kategoriye girdiği, bu makalelerin çıkarılması halinde uluslararası makale maddesinden 40 puan alma şartını sağlamadığı gerekçesiyle davacının Mart 2020 dönemi doçentlik başvurusunun iptal edildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda, yağmacı/şaibeli dergilerin doçentlik başvurularında kullanılamayacağına ilişkin Yükseköğretim Genel Kurulunun 07/03/2019 tarihli kararı ile makalenin kabulünden sonra yayımlanması için yazardan ücret veya ek ücret talep eden dergilerin yağmacı/şaibeli dergi olarak kabul edileceğine ilişkin Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı kriterinin hukuka aykırı bulunması nedeniyle, bu kararlara dayanılarak tesis edilen davacının doçentlik başvurusunun iptaline ilişkin işlem ile bu işleme yapılan itirazın reddine ilişkin işlemde de hukuka uyarlık görülmemiştir. Öte yandan, davalı idarelerden Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı temyize konu Daire kararını yargılama giderleri ve vekalet ücreti yönünden de temyiz etmekte ise de, Kurulumuzun bozma kararı üzerine Dairece yeniden bir karar verileceğinden, bu aşamada yargılama giderleri ve vekalet ücreti yönünden temyiz incelemesi yapılmasına gerek görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Davalı idarelerin temyiz istemlerinin reddine, 2. Davacının temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine, 3. Yukarıda özetlenen gerekçeyle düzenleyici işlemler yönünden davanın reddi, bireysel işlemlerin iptali yolundaki Danıştay Sekizinci Dairesinin temyize konu 01/12/2022 tarih ve E:2020/7858, K:2022/7031 sayılı kararının davanın reddine ilişkin kısmının BOZULMASINA, 4. Anılan Daire kararının iptale ilişkin kısmının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA, 5. Bozulan kısım yönünden yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine, 6. Kesin olarak, 29/05/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi. KARŞI OY X- Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçesi yukarıda açıklanan Danıştay Sekizinci Dairesi kararının, "yağmacı/şaibeli" dergilerin doçentlik başvurularında kullanılamayacağına ilişkin Yükseköğretim Genel Kurulunun 07/03/2019 tarih ve 2019.3.88 sayılı kararı ile Üniversitelerarası Kurul Başkanlığınca belirlenen "yağmacı/şaibeli" dergilere ilişkin kriterler yönünden davanın reddine ilişkin kısmı, aynı gerekçe ile tarafımızca da uygun bulunmuş olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, kararın anılan kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. Daire kararının bireysel işlemlerin iptaline ilişkin kısmına gelince; Yükseköğretim Genel Kurulunun 07/03/2019 tarih ve 2019.3.88 sayılı kararında; yağmacı/şaibeli dergilerin doçentlik başvurularında (beyannamede) kullanılmamasına ve doçentlik başvurularında adaylardan bu konuda beyan alınmasına karar verilmiştir. Üniversitelerarası Kurulun internet sitesinde yayımlanan 2019 Ekim Dönemi Doçentlik Başvurusuna İlişkin Sıkça Sorulan Sorular ve Cevapları başlıklı Kılavuz'da yer alan 44. soruda, makalenin kabulünden sonra yayımlanması için yazardan ücret veya ek ücret talep eden dergilerin (yağmacı/şaibeli dergiler), bu ilişkinin bir çıkar çatışması içermesi nedeniyle doçentlik başvuru şartlarında (beyannamede) kullanılamayacağı, ancak özgeçmiş ve eserler listesine eklenmesi gerektiği, bu bağlamda; makale başvurusu sırasında kabul/ret şartına bağlı olmaksızın ücret alan dergilerin, abonelik usulü ile çalıştığı halde ilgili makaleyi açık erişimli yapmak için ücret talep eden dergilerin ve makale basımı sürecinde yazarlardan herhangi bir ücret talep etmeyen dergilerin doçentlik başvuru şartlarında (beyannamede) kullanılabileceği belirtilmiştir. Uyuşmazlıkta, davacının A.1 isimli makalesinin yayımlandığı "…" isimli derginin, makalenin kabulünden sonra yazardan ücret talep eden açık erişimli bir dergi olduğu; A3 isimli makalesinin yayımlandığı "Photobiomodulation, Photomedicine and Laser Surgery" isimli derginin ise, makalenin basımı aşamasında yazardan sayfa başına basım ücreti alan bir dergi olduğu görülmekte olup, Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı kriteri dikkate alındığında, söz konusu dergilerin yağmacı/şaibeli dergiler kategorisine girdiği sonucuna varılmıştır. Bu durumda, davacının doçentlik başvurusuna eklediği yayınlarından A.1 ve A.3 isimli makalelerin yayımlandığı dergilerin yağmacı/şaibeli dergiler kategorisine girdiği, bu makalelerin çıkarılması halinde uluslararası makale maddesinden 40 puan alma şartını sağlamadığı gerekçesiyle tesis edilen Mart 2020 dönemi doçentlik başvurusunun iptaline ilişkin işlem ile bu işleme yapılan itirazın reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle, temyize konu Daire kararının davanın reddine ilişkin kısmının onanması, iptale ilişkin kısmının bozulması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.
Danıştay 8. Daire, E. 2022/4245, K. 2025/8252Kaynağı aç
Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2022/4245 E.  ,  2025/8252 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2022/4245 Karar No : 2025/8252 DAVACI :… VEKİLLERİ : Av. … – Av. … DAVALILAR : 1- … Kurulu Başkanlığı VEKİLİ : Av. … 2- … Kurul Başkanlığı VEKİLİ : Av. … DAVANIN KONUSU : Davacı tarafından, 1- Doçentlik başvurusunun reddine ilişkin 16/09/2021 basım tarihli 09/09/2021 tarihli işlem (davacı tarafından 09/09/2021 tarihli karar ve 16/09/2021 basım tarihli karar olarak belirtilmiştir.) ile dayanağı, 2- Yükseköğretim Genel Kurulu'nun 07/03/2019 tarih ve 3/88 sayılı kararının iptali istenilmektedir. DAVACININ İDDİALARI : Yönetmelikle düzenlenmesi gereken bir alanın genel kurul kararıyla düzenlenemeyeceği, doktor ve profesörler için böyle bir kabul şartının olmadığı, adayların hangi dergilerin şaibeli kabul edildiğini öngöremedikleri, getirilen düzenlemenin son derece belirsiz olduğu, doçentlik komisyonu tarafından aynı dergi hakkında farklı kararlar verilebildiği, iki adet makalesini … dergisinde yayımladığı için başvurusunun asgari koşulları sağlamadığı gerekçesiyle reddedildiği, kendisine dergi tarafından ek ücret ödeme koşulu ile hızlı basım, öne alma gibi etik dışı bir teklifte bulunulmadığı, … gibi açık erişimli dergilerin yayın hayatına devam edebilmesi için koşulları belirli olmak şartıyla, makale işlem ücreti talep etmesinde etik ya da hukuki bir sorun olmadığı edilmektedir. DAVALI İDARELERİN SAVUNMALARI: …KURULU BAŞKANLIĞININ SAVUNMASI: Dava konusu Yükseköğretim Genel Kurulu'nun 07/03/2019 tarihli kararında, yağmacı/şaibeli dergilerde yayımlanan bilimsel makalelerin akademik yükseltmelerde dikkate alınmayacağının belirtildiği, anılan kararın Ülkemizde ve dünya genelinde hızla artan, akademik yükselmeler için dergilerde para karşılığı yayımlanan makalelerin kullanılmasına dur demek amacıyla alındığı, karar gereği makale kabulünden sonra yayımlanması için yazardan ücret veya ek ücret talep eden dergilerin bu ilişkinin bir çıkar çatışması içermesi nedeniyle doçentlik başvuru şartlarında (beyannamede) kullanılamayacağı, söz konusu kararın, Üniversitelerarası Kurul Başkânlığı'nın yağmacı/şaibeli açık erişimli dergilerde yapılan yayınların doçentlik başvurusunda kullanılmaması hususunda Başkanlıklarından gereğinin yapılmasını talep eden … tarih ve … sayılı yazısı üzerine alındığı, Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı tarafından oluşturulan beş üniversite rektörünün yer aldığı komisyonun hazırladığı raporda; yağmacı/şaibeli olarak tanımlanan dergilerin özelliklerine yer verildiği, bu tür dergilerin özelliklerinin “yayımlama için makale işleme (Article Processing Charge) ödenmesinin zorunlu tutulması", "makaleleri hızlı yayınlama sözü verilmesi ve yayınlanması", "ilan ettiği konu dışında veya birbiriyle ilgisl olmayan birçok farklı alanda makalelere yer verilmesi", "yayın ilkeleri açıklamasının eksik olması", "yayın ilkelerinde açıkça makalelerde özgünlük, önem ve etki aranmadığının belirtilmesi", "yayınlanan araştırmanın telif hakkını saklama veya koruma politikası olmaması" ve "hakem sürecinin gerçekçi işletilmemesi, hakem görüş ve önerilerinin yazar ile paylaşılmaması" olduğunun belirtildiği, yağmacı dergi listesinin bulunmasının mümkün olmadığı, bunun yerine kriterlerin belirlenmesinin daha faydalı olduğu, Yükseköğretim Genel Kurulu'nun… tarih ve … sayılı kararında yağmacı/şaibeli dergilerin belirlenen kriterlere uymayan Q4 dergiler olduğu, yapılan düzenlemede hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek davanın reddine karar verilmesi gerektiği savunulmaktadır. … KURUL BAŞKANLIĞININ SAVUNMASI: Dava konusu düzenlemenin Doçentlik Yönetmeliği ile 2547 sayılı Kanun'un 24. maddesine dayanılarak Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarıldığı, düzenlemede kamu yararı ve hizmetin gereklerine aykırılık bulunmadığı, anılan kararda yağmacı dergi olarak değerlendirilebilecek kriterlerin belirlendiği, Anayasa ve Kanuna aykırı işlem yapmamak için yağmacı dergi listesinin yapılamadığı, … dergisinin yağmacı/şaibeli dergi grubunda nitelendirildiği, nitekim 2018 yılında yapılan bir çalışmada Ülkemizin sahte akademik yayın yapmada Nijerya ve Hindistan'dan sonra 3. sırada yer aldığı, bu ve benzeri gelişmelerden sonra karar alındığı, davacının başvurusu için beş kişilik jüri heyetinin oluşturulduğu, davacının asgari koşulları sağlamadığının tespit edilmesi üzerine davacının dosyasının doçentlik komisyonuna gönderildiği, doçentlik komisyonunun da davacının asgari koşulları sağlamadığına karar verdiği, … dergisinin Almanya'da bir Türk Profesör tarafından çıkarıldığı, makale basım ücret politikasının Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı'nın aldığı kararlara göre şekillendiği, karar alınmadan önce açık açık web sayfasında ücretli olduğunu ve ücret ödemenin ön koşul olduğunu belirtmesine rağmen, 2019 tarihli karardan sonra basım için sayfa ücretlerinin kaç avro olduğunu belirtmesine rağmen "minimum 25 kopya almak ve ödeme yapmak zorunludur." ön şart ibaresini 2020 yılı sayıları ile birlikte kaldırdıkları, 2020 yılı itibariyle ücret almaya devam ettikleri ancak şeklen karara yaklaşabilmek için ön koşul cümlesinin kaldırıldığı, başvuru koşullarına takılmayacak şekilde basım ücret politikasının değiştirildiği, söz konusu derginin TÜBİTAK tarafından da yeterli bulunmadığı, teşvik alamadığı, derginin çevre bilim dergisi olmasına rağmen elektrik mühendisliğinden tıbba, diş hekimliğinden bilgisayar mühendisliğine her alanda yayın kabul ettiği, bu dergide yayımlanan eserlerin yaklaşık %30-35'inin sanki ulusal bir dergiymiş gibi sadece Türk bilim insanlarına ait olduğu, Türkiye adresli yayınların en çok çıktığı dergiler sıralamasında birinci sırada olduğu, bilimsel açıdan çok zayıf bir dergi olduğu 265 derginin arasında 258. sırada yer aldığı, yılda 12 sayı çıkarıyor gibi görünmesine karşın gerçek sayının 16'yı bulduğu, her sayıda yaklaşık 75, yılda 1200 makale çıktığı, çok hızlı yayın kabul ettiği, bir günde bile kabul edilen makalenin bulunduğu, derginin açık erişimli olduğu, abone usulü ile çalışmadığı, dolayısıyla "abone usulü çalıştığı halde ilgili makaleyi açık erişimli yapmak için ücret talep eden dergiler" sınıfına giremeyeceği ileri sürülerek davanın reddine karar verilmesi gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : … DÜŞÜNCESİ : Dava, davacı tarafından, doçentlik başvurusunun reddine ilişkin 16/09/2021 basım tarihli 09/09/2021 tarihli işlem ile dayanağı Yükseköğretim Genel Kurulu'nun 07/03/2019 tarih ve 3/88 sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır. Anayasanın 2. maddesinde Türkiye Cumhuriyeti'nin nitelikleri arasında belirtilen hukuk devletinin temel ilkeleri olarak 'hukuki güvenlik' ve 'belirlilik' ilkeleri yer almakta olup, anılan ilkeler hukuk normlarının öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde Devlete güven duyabilmesini, Devletin de yaptığı düzenlemelerde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılmaktadır. İdarelerin düzenleyici işlemler yapabilme yetkisi Anayasamızın 124. maddesine dayanan anayasal bir yetki olması nedeniyle idareler tarafından, mevzuatla verilen görevlerin yerine getirilmesini teminen düzenleyici işlemler yapılabileceği açıktır. Uyuşmazlıkta; dava konusu Yükseköğretim Genel Kurulu'nun 07/03/2019 tarih ve 3/88 sayılı kararı ile yağmacı/şaibeli dergilerin doçentlik başvuru şartlarında kullanılmamasına ve bu konuda gerekli değişikliklerin yapılmasına karar verilmiş olup 2021 Mayıs Dönemi doçentlik başvuruları için Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı'nın internet sitesinde yer alan sıkça sorulan sorular ve cevaplar kısmının 44. sorusunda ise hangi dergilerin doçentlik başvuru şartlarında (Beyannamede) kullanılamayacağına ilişkin olarak belirlenen kriterlere yer verilmiştir. Her ne kadar davalı idareler tarafından, yağmacı/şaibeli dergilerin listesinin oluşturulmasının mümkün olmadığı, konuya ilişkin olarak kriterlerin belirlendiği hususu ileri sürülmekteyse de; 2547 sayılı Kanun'un ve Doçentlik Yönetmeliği'nin ilgili hükümlerinde "Üniversitelerarası Kurulun görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulu tarafından her bir bilim veya sanat disiplininin özellikleri dikkate alınarak belirlenecek yeterli sayı ve nitelikte özgün bilimsel yayın ve çalışmalar yapmak" hususu doçentlik başvuruları için aranılan şartlar arasında sayıldığı, dolayısıyla Ülkemizdeki akademik yükseltmeler için yapılan yayınların önemli bir yere sahip olduğu, salt oluşturulan kriterlerle hangi dergilerin şaibeli/yağmacı olarak belirlenmesi noktasında hem jüri üyelerince hem de bilirkişilerce yapılacak değerlendirmelerin subjektif olabileceği, nitekim dava konusu uyuşmazlıkta davacının başvurusunu inceleyen beş kişilik jüri heyetinden, üç jüri üyesi tarafından davacının asgari başvuru koşullarını sağladığı, iki jüri üyesi tarafından ise, … dergisinin yağmacı/şaibeli dergi olduğundan bahisle anılan dergide yayımlanan iki eserin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği gerekçesiyle davacının asgari başvuru koşullarını sağlamadığı görüşlerine yer verildiği anlaşılmaktadır. Uyuşmazlıkta, sadece kriter belirlenmesinin yeterli olmadığı, hukuki belirlilik, hukuki istikrar ve öngörülebilirlik ilkeleri uyarınca Anayasa ve Kanunla verilen yetki ve görevler çerçevesinde davalı idarelerce yapılacak periyodik inceleme ve araştırmalar sonucunda hangi dergilerin şaibeli/yağmacı olduğuna ilişkin bir listenin de oluşturulabileceği; dava konusu Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Genel Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararı ile doçentlik başvurusunun reddine ilişkin 16/09/2021 basım tarihli 09/09/2021 tarihli işlem yönünden iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir. DANIŞTAY SAVCISI : … DÜŞÜNCESİ : Davacı …'in vekili Av. … tarafından, Doçentlik başvurusunun reddine ilişkin 16/09/2021 basım tarihli 09/09/2021 tarihli işlem ve dayanağı Yükseköğretim Genel Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmektedir. Anayasamızın 'Yükseköğretim üst kuruluşları' başlıklı 131. maddesinde; "Yükseköğretim kurumlarının öğretimini planlamak, düzenlemek, yönetmek, denetlemek, yükseköğretim kurumlarındaki eğitim-öğretim ve bilimsel araştırma faaliyetlerini yönlendirmek bu kurumların kanunda belirtilen amaç ve ilkeler doğrultusunda kurulmasını, geliştirilmesini ve üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi için planlama yapmak maksadı ile Yükseköğretim Kurulu kurulur." hükmü yer almıştır. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 'Üniversitelerarası Kurul' başlıklı 11. maddesinin (b) fıkrasının 6. bendinde; "Doçentlik başvurularında ilgili bilim veya sanat alanında jüriler oluşturarak adayların yayın ve çalışmalarını Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen esas ve usuller kapsamında değerlendirip, yeterli yayın ve çalışmaya sahip olan adaylara doçentlik unvanı vermek" hususu Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı'nın görevleri arasında yer verilmiş; 'Doçentlik ve atama' başlıklı 24. maddesinin (a) fıkrasının 3. bendinde; "Üniversitelerarası Kurulun görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulu tarafından her bir bilim veya sanat disiplininin özellikleri dikkate alınarak belirlenecek yeterli sayı ve nitelikte özgün bilimsel yayın ve çalışmalar yapmak" hususu doçentlik başvuruları için aranılan şartlar arasında sayılmış olup (ç) fıkrasında; "Doçentlik başvurularında adayların yayın ve çalışmalarına ilişkin esas ve usuller Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir." hükmüne yer verilmiştir. 15/04/2018 tarih ve 30392 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Doçentlik Yönetmeliği'nin 'Başvuru Zamanı, Şartları ve Usulü, Jürilerin Oluşturulması ve Doçentlik Değerlendirmesi ' üst başlıklı, 'Başvuru zamanı, şartları ve usulleri' başlıklı 4. madddesinin 2. fıkrasının (c) bendinde; "Üniversitelerarası Kurulun görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulu tarafından her bir bilim veya sanat disiplininin özellikleri dikkate alınarak belirlenecek asgari sayı ve nitelikte özgün bilimsel yayın ve çalışmalar yapmak" şartı, doçentlik başvurusu için aranılan koşullardan sayılmış olup 'Doçentlik değerlendirmesi' başlıklı 6. maddesinin 1. fıkrasında; "Doçentlik değerlendirme jürisi, adayın başvuru dosyasını ilk olarak bilimsel araştırma ve yayın etiğine aykırılık bulunup bulunmadığı ve asgari başvuru şartlarının sağlanıp sağlanmadığı yönünden değerlendirir…Jürinin adayın asgari başvuru şartlarını sağlamadığı yönündeki değerlendirme raporları ise Doçentlik Komisyonu tarafından incelenir." düzenlemesi, aynı fıkranın (a) bendinde ise; "Asgari başvuru şartlarını sağlamadığı tespit edilen adayın doçentlik başvurusu Doçentlik Komisyonu tarafından iptal edilir." düzenlemesi yer almıştır. Dava dosyasının incelenmesinden,25/05/2021 tarihinde Ziraat, Orman ve Su Ürünleri Temel Alanı, Bitki Koruma Bilim Alanından doçentlik başvurusunda bulunan ve 19/09/2021 tarihli bilgilendirme mesajı ile doçentlik başvurusunun reddedildiğini öğrenen davacının 24/09/2021 tarihli itirazının, Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı'nın …tarih ve … sayılı işlemiyle, 07/03/2019 tarihinden sonra şaibeli dergi olarak kabul edilen … isimli dergide yayımlanan eserlerden 40 puan aldığı, bu puanlar düşülünce şartları sağlamadığı gerekçesiyle reddedilmesi üzerine, davacı tarafından doçentlik başvurusunun reddine ilişkin 16/09/2021 basım tarihli 09/09/2021 tarihli işlem ile dayanağı Yükseköğretim Genel Kurulu'nun… tarih ve …sayılı kararının iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Dava konusu Yükseköğretim Genel Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararı yönünden: anılan kararda; "Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı'nın Yağmacı/Şaibeli Açık Erişimli Dergilerde yapılan yayınların doçentlik başvurularında kullanılmaması hususunda Başkanlığımızdan gereğinin yapılmasını talep eden … tarihli ve … sayılı yazısı incelendi. Yapılan inceleme neticesinde; Üniversitelerarası Kurul Genel Kurulu'nun …arihli … sayılı toplantısında oybirliğiyle kabul edilen Üniversitelerarası Kurul Mevzuat Komisyonu raporunda; 1)Yağmacı/Şaibeli dergilerin doçentlik başvurusu şartlarında (Beyannamede) kullanılmaması, bu konuda gerekli değişikliklerin yapılması, 2)Doçentlik başvurularında adaylardan bu konuda beyan alınması, hususlarının uygun olduğuna" karar verilmiştir. 2021 Mayıs Dönemi doçentlik başvuruları için Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı'nın internet sitesinde yer alan sıkça sorulan sorular ve cevaplar kısmının 44. sorusunda; hangi dergilerin doçentlik başvuru şartlarında (Beyannamede) kullanılamayacağına ilişkin olarak, Yükseköğretim Kurulu’nun 07/03/2019 tarihli Genel Kurulu'nda alınan karar gereği, 07/03/2019 sonrası yayımlanmış makaleler için geçerli olmak üzere; makale kabulünden sonra yayımlanması için yazardan ücret veya ek ücret talep eden dergilerin (Yağmacı/Şaibeli Dergiler), bu ilişkinin bir çıkar çatışması içermesi nedeniyle doçentlik başvuru şartlarında (beyannamede) kullanılamayacağı, ancak özgeçmiş ve eserler listesine eklenmesi gerektiği, bu bağlamda; makale başvurusu sırasında kabul/red şartına bağlı olmaksızın ücret alan dergilerin, abonelik usulü ile çalıştığı halde ilgili makaleyi açık erişimli yapmak için ücret talep eden dergilerin, makale basımı sürecinde yazarlardan herhangi bir ücret talep etmeyen dergilerin doçentlik başvuru şartlarında (beyannamede) kullanılabileceği, başvuruda beyan edilen makalenin yayımlandığı derginin, şeklen “beyannamede kullanılamaz dergiler” nitelemesine uymakla birlikte, ilgili derginin bu kapsamda değerlendirilmemesi gerektiğini iddia eden adayların ise gerekçesini belirterek ilgili makaleyi beyan edebilecekleri hususu açıklığa kavuşturulmuştur. Bilimsel yayın ve çalışmaların yayımlandıkları dergilerin niteliği, bu yayınların aldıkları atıflar bilimsel zenginliğin bir göstergesi olarak kabul edilmektedir. Yağmacı/şaibeli olarak nitelendirilen dergilerde bilimsel amaçtan ziyade ticari kaygılarla makale yayımlandığı, bu dergilerde yer alan makalelerin bilimsel niteliğinin olmadığı veya düşük olduğu açık olmakla birlikte; Ülkemizde akademik yükseltmeler için yapılan başvuruların değerlendirilmesi sürecinde, özgün bilimsel yayın ve çalışmalar yapmış olma şartının sağlanması amacıyla bu tür yağmacı/şaibeli olarak nitelendirilen dergilerde yayımlanan makalelerin dikkate alınmaması gerektiği, aksi durumun kabulü halinde bilimsel niteliği düşük veya hiç olmayan yayınlar nedeniyle akademik rekabetten uzaklaşılacağı ve bu durumun da uluslararası düzeyde Ülkemizin bilim itibarının zedelenmesine yol açacağı tartışmasızdır. Uygulamada yaşanan sorunlar üzerine Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Genel Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararıyla, yağmacı/şaibeli sayılmayan dergiler olarak; WEB of Science'de Q1,Q2,Q3 sınıfında yer alan dergiler (Editöryel ve/veya basım süreçlerinde ücret talep eden veya etmeyen), WEB of Science'de Q4 sınıfında yer alıp editöryal (editorial processing charge) ve/veya basım sürecinde (article processing charge) ücret talep etmeyen dergiler, WEB of Science'de Q4 sınıfında yer alıp editöryal ve/veya basım süreçlerinde ücret talep etmekle birlikte sadece ilgili bilim alanı mensuplarının üye olabildiği bir branş derneğinin, üniversitenin, enstitünün veya bilimsel bir kurumun yayın organı olan ve 2010 yılı öncesinden itibaren basılmakta/yayınlanmakta olup abone usulü olarak çalışan ulusal/uluslararası dergiler sayılmış, yağmacı/şaibeli dergiler olarak ise yukarıdaki kriterlere uymayan Q4 dergiler sayılmıştır. Bu itibarla, bilimsel gelişmenin temelini oluşturan bilimsel yayın ve çalışmaların belli bir düzeyde ve kalitede olmasını teminen yapılan düzenlemede kamu yararına ve hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır. Dava konusu doçentlik başvurusunun reddine ilişkin 16/09/2021 basım tarihli 09/09/2021 tarihli işlem yönünden: dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda; açık erişimli bir dergi olan … dergisinin çevre bilimi alanında yer almasına karşın çok çeşitli alanlarda makaleler yayımladığı, Dergiyi yayımlanmadan önce editörün okuması gerektiği ,daha sonra iki veya daha fazla hakeme gönderilmesi ve hakeme inceleme süresi verilmesinden sonra dergide yayınlanması gerekirken çok hızlı yayın kabul ettiği, yapılan atıflara göre yapılan sıralamada son çeyrekte 265 derginin arasında 258. sırada olduğu, dolayısıyla bilimsel içeriğinin çok zayıf kaldığı, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Genel Kurulu'nca her yıl alınan kararlara göre ücret politikasını şekillendirdiği, nitekim daha önce web sayfasında ücretli olduğu ve ücret ödemenin ön koşul olduğu belirtilmesine rağmen, 2019 tarihli karardan sonra ücret almaya devam etmekle birlikte "minimum 25 kopya almak ve ödeme yapmak zorunludur." ön şart ibaresini 2020 yılı sayıları ile birlikte kaldırıldığı, derginin herhangi dernek veya kurumun yayın organı olmadığı anlaşılmaktadır. Ziraat, Orman ve Su Ürünleri Temel Alanı için 2021 Mayıs Dönemi doçentlik başvurularında; SCI, SCI-Expanded, SSCI veya AHCI kapsamındaki dergilerde yayımlanmış makalelerde, en az bir makalede başlıca yazar olmak kaydıyla en az 40 puan almak zorunluluğu belirlenmiş olup davacı tarafından 25/05/2021 tarihinde düzenlenen asgari başvuru şartlarının sağlandığına ilişkin bildirim formunda (beyanname), 5 makaleye yer verilerek, toplam puanın 50.3 belirtildiği, ancak davacının 40 puan değerindeki iki makalesinin şaibeli/yağmacı dergi olarak nitelendirilen … dergisinin aynı sayısında (Aralık/2020) yayımlandığı, ayrıca … dergisinin, şeklen “beyannamede kullanılamaz dergiler” nitelemesine uymasına karşın, davacı tarafından bu hususa ilişkin olarak beyannamede herhangi bir gerekçeye yer verilmediği, 24/09/2021 tarihli itiraz başvurusunda ise davacının ücret ödediğini kabul ettiği görülmektedir. Bu itibarla, Yükseköğretim Genel Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararında ve davacının doçentlik başvurusunun reddine ilişkin tesis edilen 16/09/2021 basım tarihli 09/09/2021 tarihli işlemde mevzuata ve hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır. Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği, düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince duruşma için taraflara önceden bildirilen 05/11/2025 tarihinde, davacı vekili Av. …'nın ve davalı Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı vekili Av. … ile davalı Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı vekili Av. …'nun geldiği, Danıştay Savcısının hazır olduğu görülmekle, açık duruşmaya başlandı. Taraflara usulüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra taraflara son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: HUKUKİ SÜREÇ : MADDİ OLAY: 25/05/2021 tarihinde Ziraat, Orman ve Su Ürünleri Temel Alanı, Bitki Koruma Bilim Alanından doçentlik başvurusunda bulunan ve 19/09/2021 tarihli bilgilendirme mesajı ile doçentlik başvurusunun reddedildiğini öğrenen davacının 24/09/2021 tarihli itirazının; Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı'nın … tarih ve … sayılı işlemiyle, 07/03/2019 tarihinden sonra şaibeli dergi olarak kabul edilen … isimli dergide yayımlanan eserlerden 40 puan aldığı, bu puanlar düşülünce şartları sağlamadığı gerekçesiyle reddedilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. İNCELEME VE GEREKÇE: İLGİLİ MEVZUAT: Anayasanın "Yükseköğretim üst kuruluşları" başlıklı 131. maddesinde; "Yükseköğretim kurumlarının öğretimini planlamak, düzenlemek, yönetmek, denetlemek, yükseköğretim kurumlarındaki eğitim-öğretim ve bilimsel araştırma faaliyetlerini yönlendirmek bu kurumların kanunda belirtilen amaç ve ilkeler doğrultusunda kurulmasını, geliştirilmesini ve üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi için planlama yapmak maksadı ile Yükseköğretim Kurulu kurulur…" hükmü yer almıştır. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun "Üniversitelerarası Kurul" başlıklı 11. maddesinin (b) fıkrasının 6. bendinde; doçentlik başvurularında ilgili bilim veya sanat alanında jüriler oluşturarak adayların yayın ve çalışmalarını Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen esas ve usuller kapsamında değerlendirip, yeterli yayın ve çalışmaya sahip olan adaylara doçentlik unvanı vermek hususu Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı'nın görevleri arasında sayılmış; "Doçentlik ve atama" başlıklı 24. maddesinin (a) fıkrasının 3. bendinde; "Üniversitelerarası Kurulun görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulu tarafından her bir bilim veya sanat disiplininin özellikleri dikkate alınarak belirlenecek yeterli sayı ve nitelikte özgün bilimsel yayın ve çalışmalar yapmak", aynı maddenin (ç) fıkrasında; "Doçentlik başvurularında adayların yayın ve çalışmalarına ilişkin esas ve usuller Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir." düzenlemelerine yer verilmiştir. 15/04/2018 tarih ve 30392 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Doçentlik Yönetmeliği'nin "Başvuru Zamanı, Şartları ve Usulü, Jürilerin Oluşturulması ve Doçentlik Değerlendirmesi" üst başlıklı, "Başvuru zamanı, şartları ve usulleri" başlıklı 4. madddesinin 2. fıkrasının (c) bendinde; "Üniversitelerarası Kurulun görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulu tarafından her bir bilim veya sanat disiplininin özellikleri dikkate alınarak belirlenecek asgari sayı ve nitelikte özgün bilimsel yayın ve çalışmalar yapmak" şartı, doçentlik başvurusu için aranılan koşullardan sayılmış olup "Doçentlik değerlendirmesi başlıklı 6. maddesinin 1. fıkrasında (dava konusu işlemin tesis edildiği tarihteki haliyle); "Doçentlik değerlendirme jürisi, adayın başvuru dosyasını ilk olarak bilimsel araştırma ve yayın etiğine aykırılık bulunup bulunmadığı ve asgari başvuru şartlarının sağlanıp sağlanmadığı yönünden değerlendirir…Jürinin adayın asgari başvuru şartlarını sağlamadığı yönündeki değerlendirme raporları ise Doçentlik Komisyonu tarafından incelenir." düzenlemesi, aynı fıkranın (a) bendinde; "Asgari başvuru şartlarını sağlamadığı tespit edilen adayın doçentlik başvurusu Doçentlik Komisyonu tarafından iptal edilir." düzenlemesi yer almıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dava konusu Yükseköğretim Genel Kurulu'nun … tarih ve… sayılı kararı yönünden: Anılan kararda; "Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı'nın Yağmacı/Şaibeli Açık Erişimli Dergilerde yapılan yayınların doçentlik başvurularında kullanılmaması hususunda Başkanlığımızdan gereğinin yapılmasını talep eden … tarihli ve … sayılı yazısı incelendi. Yapılan inceleme neticesinde; Üniversitelerarası Kurul Genel Kurulu'nun… tarihli … sayılı toplantısında oybirliğiyle kabul edilen Üniversitelerarası Kurul Mevzuat Komisyonu raporunda; 1)Yağmacı/Şaibeli dergilerin doçentlik başvurusu şartlarında (Beyannamede) kullanılmaması, bu konuda gerekli değişikliklerin yapılması, 2)Doçentlik başvurularında adaylardan bu konuda beyan alınması, hususlarının uygun olduğuna" hususlarına yer verilmiştir. Hukuki güvenlik ile belirlilik ilkeleri, hukuk devletinin ön koşullarındandır. Kişilerin hukuki güvenliğini sağlamayı amaçlayan hukuki güvenlik ilkesi, hukuk normlarının öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde Devlete güven duyabilmesini, Devletin de yasal düzenlemelerinde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılar. Belirlilik ilkesi ise kanuni düzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır ve uygulanabilir olmasını, ayrıca kamu otoritelerinin keyfi uygulamalarına karşı koruyucu önlem içermesini ifade etmektedir. Hukuk devletinde kişiler, kendilerine uygulanacak hukuk kurallarının neler olduğunu önceden bilme ve davranışlarını ona göre ayarlayabilme imkanına sahip olmalıdır. Kişilerin, haklarını kullanırken hangi kısıtlamalara tabi olacağını önceden bilmesi ve bu kısıtlamaların da somut, objektif ve öngörülebilir nitelikte ve netlikte olması gerekmektedir. Hukuk devletinin zorunlu koşullarından olan hukuki belirlilik ilkesi, hukuk kurallarının önceden öngörülebilir bir açıklıkta ve kişilerin haklı beklentilerini açık şekilde bertaraf etmeyecek düzenlemeler yapılmasını gerektirir. Uyuşmazlıkta; Yükseköğretim Genel Kurulunun … tarih ve… sayılı kararında, yağmacı/şaibeli dergilerin doçentlik başvurularında (beyannamede) kullanılmamasına ve doçentlik başvurularında adaylardan bu konuda beyan alınmasına karar verilmiş ancak hangi dergilerin yağmacı/şaibeli olarak kabul edileceğine ilişkin kriterler belirlenmemiştir. Bu durumda, "yağmacı/şaibeli dergi" ibaresinin, belirsiz ve objektiflikten uzak bir ifade olduğu, jüri üyelerince yapılacak doçentlik değerlendirmesinde hangi ölçüt ve kriterlerin esas alınacağının objektif, net ve anlaşılır şekilde ortaya konulmadığı, öngörülebilir olmadığı anlaşıldığından, anılan kararın hukuki güvenlik ve belirlilik ilkelerine aykırı olduğu sonucuna ulaşılmaktadır. Nitekim, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 29/05/2025 tarih ve E:2023/1518, K:2025/1190 sayılı kararı da bu yöndedir. Öte yandan, uygulamada yaşanan sorunlar üzerine Yükseköğretim Genel Kurulunun 30/12/2021 tarih ve 18/643 sayılı kararıyla, yağmacı/şaibeli sayılmayan dergiler olarak; WEB of Science'de Q1, Q2, Q3 sınıfında yer alan dergiler (Editöryal ve/veya basım süreçlerinde ücret talep eden veya etmeyen), WEB of Science'de Q4 sınıfında yer alıp editöryal (editorial processing charge) ve/veya basım sürecinde (article processing charge) ücret talep etmeyen dergiler, WEB of Science'de Q4 sınıfında yer alıp editöryal ve/veya basım süreçlerinde ücret talep etmekle birlikte sadece ilgili bilim alanı mensuplarının üye olabildiği bir branş derneğinin, üniversitenin, enstitünün veya bilimsel bir kurumun yayın organı olan ve 2010 yılı öncesinden itibaren basılmakta/yayınlanmakta olup abone usulü olarak çalışan ulusal/uluslararası dergiler, yağmacı/şaibeli dergiler olarak ise yukarıdaki kriterlere uymayan Q4 dergiler sayılmıştır. Dava konusu doçentlik başvurusunun reddine ilişkin 16/09/2021 basım tarihli 09/09/2021 tarihli işlem yönünden: Yükseköğretim Genel Kurulu'nun… tarih ve …sayılı kararının hukuka aykırı olduğu anlaşıldığından, anılan düzenleme doğrultusunda tesis edilen bireysel işlemde de hukuka ve mevzuata uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1.Doçentlik başvurusunun reddine ilişkin 16/09/2021 basım tarihli 09/09/2021 tarihli işlem ile dayanağı olan Yükseköğretim Genel Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararının İPTALİNE, 2.Aşağıda gösterilen toplam …-TL yargılama giderinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine, 3.Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işler için belirlenen …-TL vekalet ücretinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine, 4.Posta gideri avansından varsa artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde taraflara iadesine, 5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 05/11/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun E:2023/1518, K:2025/1190 sayılı kararında çoğunluk, kriter belirlenmeden kullanılan ibareyi belirsiz ve objektiflikten uzak bulmuştur. Jüri değerlendirmesinde ölçütlerin objektif, net, anlaşılır ve öngörülebilir biçimde ortaya konulmadığı sonucuna varmış; anılan kararı hukuki güvenlik ve belirlilik ilkelerine aykırı saymıştır. Danıştay Sekizinci Dairesinin E:2022/4245, K:2025/8252 sayılı kararında da önündeki kurul kararı aynı nedenle bu ilkelere aykırı bulunmuştur. Bu değerlendirme, kriter içeren her düzenlemenin incelenmeksizin aynı sonuca bağlanacağı anlamına gelmez.

Kurul, Üniversitelerarası Kurul Başkanlığının sıkça sorulan sorular kılavuzuyla kriter belirleme yetkisinin mevzuatta bulunmadığı sonucuna varmıştır. Kılavuzdaki ücret ölçütü geçerli bir yetki kullanımı olarak kabul edilmemiştir.

Sınıflandırma ve ücret ölçütleri

30 Aralık 2021 tarihli ve 18/643 sayılı kararla yağmacı veya şaibeli sayılmayan ve sayılan dergi gruplarına ilişkin ölçütler belirlendiği anlatılır. Q1, Q2 ve Q3 dergiler bu kapsam dışında gösterilir. Bir ölçü, editöryal veya basım sürecinde makale işlem ücreti istemeyen bu dergileri yağmacı saymaz. Başka bir ölçü, ücret isteyen veya istemeyen Q1, Q2 ve Q3 dergileri yağmacı veya şaibeli sayılmayan grupta gösterir. İki ölçü aynı sonucu tek ücret koşuluna bağlamadığından, ücret bu sınıflar için zorunlu veya gereksiz bir şart diye kesinleştirilemez.

Danıştay 8. Daire, E. 2020/7858, K. 2022/7031Kaynağı aç
Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2020/7858 E.  ,  2022/7031 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2020/7858 Karar No : 2022/7031 DAVACI : … (…) VEKİLİ : Av. … DAVALILAR : 1- … Başkanlığı VEKİLİ : Av. … 2- … Başkanlığı VEKİLİ : Av. … DAVANIN KONUSU : 1- Üniversitelerarası Kurul Başkanlığınca belirlenen “yağmacı/şaibeli” dergilere ilişkin kriterler ile Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Genel Kurulunun 07/03/2019 tarihli toplantısında alınan "yağmacı/şaibeli" dergilerin doçentlik başvuru şartlarında (beyannamede) kullanılmamasına ilişkin kararın, 2- Bu karara dayalı olarak davacının Mart 2020 dönemi için yapmış olduğu doçentlik başvurusunun iptaline ilişkin 26/10/2020 tarihli Üniversitelerarası Kurul Doçentlik Komisyonu kararı ile bu karara itiraz üzerine verilen itirazın reddine ilişkin 12/11/2020 tarihli kararının iptali istenilmektedir. DAVACININ İDDİALARI : Davacı tarafından, yağmacı/şaibeli dergilerin hangi dergiler olacağı hususunda Üniversitelerarası Kurul tarafından getirilen düzenlemenin bilimsel hiçbir açıklaması ve geçerliliğinin bulunmadığı, bilimsel kalitenin arttırılması için yayın yapılan dergilerin niteliklerinin neler olması gerektiğinin somut şekilde ortaya konulmasının gerektiği, doçentlik başvurusunun en önemli şartlarından biri olan adayların yayın ve çalışmalarına ilişkin olarak bahse konu dergilerin hangi dergiler olduğu konusunda karar alınmasının şart olduğu, yedek jüri üyesinin verdiği rapora dayalı olarak işlem tesis edilemeyeceği ileri sürülerek, dava konusu işlemlerin iptalleri istenilmektedir. DAVALILARIN SAVUNMALARININ ÖZETİ : … BAŞKANLIĞI'NIN SAVUNMASININ ÖZETİ: Usule ilişkin olarak, davanın yasal süre içerisinde açılmadığı, esas ilişkin olarak, Doçentlik Komisyonu tarafından süresi içinde başvurusunu tamamlayan adaylardan her biri için başvurulunan bilim/sanat alanı göz önünde bulundurularak değerlendirme yapmak üzere beş asil ve iki yedek üyeden oluşan jüri kurulduğu, adayın asgari başvuru şartlarını sağlamadığına ilşkin raporların komisyon tarafından incelendiği, idarenin resen bile bu şartları araştırma yetkisine sahip olduğu, dinamik ve sürekli değişim gösteren alan olan yayın teknolojisinde yağmacı/şaibeli dergilerin listesinin oluşturulmasının mümkün olmadığı, bunun yerine çeşitli kriterlerin tespit edilerek, bu kriterlere giren dergilerin yağmacı/şaibeli kabul edilmesinin gerektiği, tesis edilen işlemlerin kamu yararı gözetilerek, haksız kazanımları önlemek amacı taşıdığı savunulmuştur. … BAŞKANLIĞI'NIN SAVUNMASININ ÖZETİ: Usule ilişkin olarak, davanın yasal süre içerisinde açılmadığı, esas ilişkin olarakiptal davasına konu kararın yağmacı/şaibeli dergilerde yayımlanan bilimsel makalelerin akademik yükselmelerde dikkate alınmayacağı anlamına geldiği, ülkemizde ve dünya genelinde hızla artan akademik yükselmeler için dergilerde para karşılığı yayımlanan makalelerin kullanılmasının önüne geçilmesinin amaçlandığı, bu tip dergilerin bir listesinin oluşturulmasının gelişen teknolojik çeşitlilik nedeniyle mümkün olmadığı, dava konusu bireysel işlemin, davacının asgari şartı sağlamadığına ilişkin doçentlik jüri üyesinin raporuna istinaden ve Doçentlik Yönetmeliği'nin 6/1 maddesi çerçevesinde ve kamu yararı gözetilerek tesis edildiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : … DÜŞÜNCESİ : Üniversitelerarası Kurul Başkanlığınca belirlenen "yağmacı/şaibeli" dergilere ilişkin kriterler ile YÖK Genel Kurulu'nun 07/03/2019 tarihli toplantısında alınan "yağmacı/şaibeli" dergilerin doçentlik başvuru şartlarında (beyannamede) kullanılmamasına ilişkin kararın iptali isteminin reddi, davacının Mart 2020 dönemi doçentlik başvurusunun iptaline ilişkin işlemle, bu işleme karşı yapılan itirazın reddine ilişkin işlemin iptali gerektiği düşünülmektedir. DANIŞTAY SAVCISI : … DÜŞÜNCESİ : … Vakıf Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Pedodonti Ana Bilim Dalında öğretim üyesi olarak görev yapan davacının vekili tarafından, Üniversitelerarası Kurul Başkanlığınca belirlenen "yağmacı/şaibeli" dergilere ilişkin kriterler ile YÖK Genel Kurulu'nun 07/03/2019 tarihli toplantısında alınan "yağmacı/şaibeli" dergilerin doçentlik başvuru şartlarında (beyannamede) kullanılmamasına ilişkin kararın ve müvekkilinin, Çocuk Diş Hekimliği Bilim Alanında yaptığı Mart 2020 dönemi doçentlik başvurusunun, asgari başvuru koşullarını taşımadığı gerekçesiyle iptaline ilişkin Üniversitelerarası Kurul Doçentlik Komisyonu kararı ile bu karara yapılan itirazın reddine ilişkin işlemin iptaline karar verilmesi istenilmiştir. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun "Yükseköğretim Kurulu" başlıklı (Değişik: 2/12/1987 – KHK – 301/1 md.) 6. maddesinin a) bendinde, Yükseköğretim Kurulunun tüm yüksek öğretimi düzenleyen ve yükseköğretim kurumlarının faaliyetlerine yön veren, bu kanunla kendisine verilen görev ve yetkiler çerçevesinde özerkliğe ve kamu tüzel kişiliğine sahip, bir kuruluş olup, bu Kurula Yükseköğretim Denetleme Kurulu ile gerekli planlama, araştırma, geliştirme, değerlendirme, bütçe, yatırım ve koordinasyon faaliyetleri ile ilgili birimlerin bağlı olduğu, 7. maddesinde, bu Kurulun görevlerine yer verilmiş, bu görevler arasında üniversitelerin ihtiyaçlarını, eğitim – öğretim programlarını, bilim dallarının niteliklerini, araştırma faaliyetlerini, uygulama alanlarını, bina, araç, gereç ve benzeri imkanlar ve öğrenci sayılarını ve diğer ilgili hususları dikkate alarak; üniversitelerin profesör, doçent ve doktor öğretim üyesi kadrolarını dengeli bir oranda tespit etmek, bu görevler arasında çeşitli bilim ve sanat alanlarında bilimsel milli komiteler ve çalışma grupları kurmak sayılmış, 11. maddesinde, Üniversitelerarası Kurul'un akademik bir organ olduğu belirtilmiş, Yükseköğretim planlaması çerçevesinde, üniversitelerin eğitim – öğretim, bilimsel araştırma ve yayım faaliyetlerini koordine etmek, uygulamaları değerlendirmek, Yükseköğretim Kuruluna ve üniversitelere önerilerde bulunmak, üniversitelerin tümünü ilgilendiren eğitim – öğretim, bilimsel araştırma ve yayım faaliyetleri ile ilgili yönetmelikleri hazırlamak veya görüş bildirmek, doçentlik başvurularında ilgili bilim veya sanat alanında jüriler oluşturarak adayların yayın ve çalışmalarını Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen esas ve usuller kapsamında değerlendirip, yeterli yayın ve çalışmaya sahip olan adaylara doçentlik unvanı vermek görevleri arasında sayılmış, "Doçentlik ve atama" başlıklı (Değişik: 22/2/2018-7100/5 md.) 24. maddesinin a) fıkrasında, doçentlik başvurularının, Üniversitelerarası Kurulca belirlenen takvime göre yılda en az iki kez yapılacağı, doçentlik başvuruları için aranan şartların neler olduğu belirtilmiş, bu koşullar arasında, Üniversitelerarası Kurulun görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulu tarafından her bir bilim veya sanat disiplininin özellikleri dikkate alınarak belirlenecek yeterli sayı ve nitelikte özgün bilimsel yayın ve çalışmalar yapmak sayılmış, Üniversitelerarası Kurulca yeterli yayın ve çalışmaya sahip olduğuna karar verilen adaya doçentlik unvanı verileceği, doçentlik başvurularında adayların yayın ve çalışmalarına ilişkin esas ve usullerin Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirleneceği hüküm altına alınmıştır. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 11. ve 24. maddelerine dayanılarak hazırlanıp, 15/04/2018 tarih ve 30392 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak, yayımı tarihinde yürürlüğe konulan Doçentlik Yönetmeliğinin "Doçentlik bilim/sanat alanları ve kriterleri" başlıklı 3. maddesinde, doçentlik değerlendirmesi, Üniversitelerarası Kurulun görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen bilim/sanat alanlarında adayın akademik yayın ve çalışmalarının incelenmesi çerçevesinde yapılacağı, bilim/sanat alanlarındaki güncellemelerin izleyen dönemde, doçentlik kriterlerindeki güncellemelerin ise kabul edildikleri tarihten sonraki ikinci doçentlik başvuru döneminde uygulanacağı belirtilmiş, "Başvuru zamanı, şartları ve usulleri" başlıklı 4. maddesinin 2. fıkrasının c) bendinde, doçentlik başvurusu için aranan şartlar arasında Üniversitelerarası Kurulun görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulu tarafından her bir bilim veya sanat disiplininin özellikleri dikkate alınarak belirlenecek asgari sayı ve nitelikte özgün bilimsel yayın ve çalışmalar yapmak sayılmış, "Bilimsel araştırma ve yayın etiğine aykırılık" başlıklı 7. maddesinin 1. fıkrasında, Üniversitelerarası Kurulun, bilimsel araştırma ve yayın etiğine aykırılık ile disiplin cezaları bakımından doçentlik değerlendirmesine başvuran adayların durumlarını, kendi bünyesinde oluşturacağı veri tabanından kontrol edeceği, 2. fıkrasında, eser incelemesi yapan jüri üyelerinin, başvuru dosyasında yer alan herhangi bir eserde bilimsel araştırma ve yayın etiğine aykırılık tespit ederse, bu durumu hazırlayacağı gerekçeli bir raporla ve iddiaya konu olan eserlerle birlikte Üniversitelerarası Kurula bildireceği, 6. fıkranın ilk cümlesinde bilimsel araştırma ve yayın etiğine aykırılık iddiası hakkında yapılacak inceleme neticesinde etik ihlalde bulunduğuna karar verilen adayın, doçentlik değerlendirme başvurusunda başarısız sayılacağı kurala bağlanmıştır. Dosyadaki bilgilerden, Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı'nca belirlenen yağmacı/şaibeli" dergilerin özelliklerinin; makaleyi yayımlamak için makale işleme ücreti ödenmesinin zorunlu tutulması, makalelerin hızlı yayınlama sözü verilmesi ve yayınlanması, ilan ettiği konu dışında ve/veya birbiriyle ilgili olmayan farklı bir çok alanda makalelere yer verilmesi, yayın ilkeleri açıklamasının eksik olması, yayın ilkelerinde açıkça makalelerde özgünlük, önem ve ve etki aranmadığını belirtmesi, yayınlanan araştırmanın telif hakkını saklama veya koruma politikası olmaması, hakem sürecinin gerçekçi işletilmemesi, hakem görüş ve önerilerinin yazar ile paylaşılmaması olarak belirlendiği, Yükseköğretim Kurulu Genel Kurulu'nun 07/03/2019 tarihli toplantısında; "yağmacı/şaibeli" dergilerin doçentlik başvuru şartlarında (beyannamede) kullanılmaması yolunda karar alındığı anlaşılmaktadır. 2547 sayılı Yasada, Üniversitelerarası Kurul'un belirtilen görevleri dikkate alındığında Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı'nca; akademik yükseltmelerde kullanılamayacak "yağmacı/şaibeli" dergilere ilişkin kriterlerin, bilimsel yayın kalitesinin arttırılmasını, araştırma ve yayın süreçlerinin bilimsel ilkelere ve etik normlara uygun olmasını, yükseköğretim kurumlarında görev alacak akademik personelin bilimsel yayın ve eserlerinin belli bir düzeyde olmasını, eğitim kalitesinin yükseltilmesi ve bunun için başvurularda yapılacak olan değerlendirmenin objektif kriterlere göre gerçekleşmesini sağlamak amacıyla belirlendiği anlaşıldığından bu kriterlerde kamu yararı ve hizmet gerekleri ile anılan Yasa ve Yönetmelik hükümlerine aykırılık bulunmamaktar. Anılan düzenlemeler uyarınca doçentlik başvurularında, adayın beyannamesinde belirttiği bilim/sanat alanlarındaki akademik yayın ve çalışmalarının, Üniversitelerarası Kurul'un görüşleri çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğinden Yükseköğretim Kurulu Genel Kurulu'nun 07/03/2019 tarihli toplantısında; Üniversitelerarası Kurul'un görüşü doğrultusunda "yağmacı/şaibeli" dergilerin doçentlik başvuru şartlarında (beyannamede) kullanılmaması yolunda alınan kararda hukuka aykırılık görülmemiştir. Davanın, doçentlik başvurusunun, asgari başvuru koşullarını taşımadığı gerekçesiyle iptaline ilişkin işlemin iptaline karar verilmesi istemine ilişkin kısmına gelince; Dosyanın incelenmesinden, … Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Pedodonti Ana Bilim Dalında öğretim üyesi olarak görev yapan davacının, Çocuk Diş Hekimliği Bilim Alanında yaptığı doçentlik başvurusu üzerine, Doçentlik komisyonu tarafından kurulan jürinin üyeleri arasından Prof. Dr. …'in davacının doçentlik dosyasını incelemek üzere görevlendirildiği, bu kişi tarafından yapılan eser incelemesi sonucu düzenlenen raporda; Yükseköğretim Kurulu'nun 07.03.2019 tarihli Genel Kurulunda alınan karar gereği, 07.03.2019 sonrası yayımlanmış makaleler için geçerli olmak üzere, yağmacı /şaibeli dergilerin doçentlik başvurularında (beyannamede) kullanılmamasına karar verildiği belirtilerek, bu nedenle doçentlik değerlendirme sürecinde, jüri üyelerinin makale kabulünden sonra yayımlanması için yazardan ücret veya ek ücret talep eden dergiler bu ilişkinin bir çıkar çatışması içermesi nedeniyle doçentlik beyannamelerinde kullanılamaz kıstası çerçevesinde karar verilmesi gerekir denildiğinden, adayın beyannamesindeki yayınlarından A.1 ve A.3 isimli çalışmalarının bu kategoriye girdiği, bu durumda uluslararası makale maddesi 40 puan altına düştüğünden adayın asgari başvuru şartlarını sağlayamadığını düşündüğünün belirtildiği, Üniversitelerarası Kurul Başkanlığının 28/10/2020 tarihli yazısı ile Prof. Dr. …'in davacı hakkındaki asgari başvuru şartlarını sağlamadığı yolundaki raporunun Doçentlik Komisyonu'nun 26/10/2020 tarihli toplantısında görüşülerek Doçentlik Yönetmeliği'nin 6/1. maddesi uyarınca asgari başvuru şartlarını sağlayamadığının anlaşıldığı gerekçesiyle Mart 2020 dönemi doçentlik başvurusunun iptaline karar verildiğinin bildirildiği, davacı tarafından 05/11/2020 tarihli dilekçe ile doçentlik başvurusunun iptaline ilişkin karara yapılan itirazın da anılan Başkanlıkça 24/12/2020 tarihli işlemle reddedildiği, daha sonra davacının 20 Ekim 2020 dönemi için yaptığı ikinci doçentlik başvurusuna ilişkin verdiği beyannamede de bir önceki doçentlik başvurusunda "yağmacı/şaibeli" dergiler kapsamında kabul edilen A.1 ve A.3 isimli iki makalesini A.6 ve A.8 isimli çalışma olarak beyan ettiği, bu döneme ilişkin jüri üyesi tarafından düzenlenen eser inceleme raporlarında, eser inceleme aşamasında başarılı olduğu, davacının beyan ettiği eserleri ile asgari başvuru şartlarını sağladığı belirtilmiş ve bu raporlar doğrultusunda Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı tarafından 26/02/2021 tarihli doçentlik belgesi verildiği anlaşılmaktadır. Anayasa'nın 2. maddesinde belirtilen hukuk devletinin temel ilkeleri arasında "hukuki güvenlik" ve "belirlilik" ilkeleri yer almaktadır. Kişilerin hukuki güvenliğini sağlamayı amaçlayan hukuki güvenlik ilkesi, hukuk normlarının öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde Devlete güven duyabilmesini, Devletin de yasal düzenlemelerinde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılar. "Belirlilik" ilkesine göre ise düzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir tereddüde ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olması, ayrıca kamu otoritelerinin keyfi uygulamalarına karşı koruyucu önlem içermesi gereklidir. Olayda davacı tarafından her iki doçentlik başvurusunda verilen beyannamelerde beyan edilen aynı iki eserin yayımlandığı dergilerin, eser incelemesi sonucu düzenlenen iki raporun birinde "yağmacı/şaibeli" dergiler kapsamında kabul edilerek doçentlik başvurusunun iptaline karar verilmesi, diğer raporda ise bu konuda bir eleştiri veya olumsuz bir görüş bildirilmediği ve ilk doçentlik başvurusunun reddedilmesine karşın ikinci doçentlik başvurusunun kabul edilerek Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı tarafından doçentlik belgesi verilmiş olması karşısında davacı tarafından yapılan doçentlik başvurularında beyan ettiği iki makalenin yayınlandığı dergilerin yağmacı/şaibeli dergilerden olup olmadığı konusunda net bir görüş bulunmadığı, bu hususun tartışmalı olması nedeniyle eser incelemesi yapan öğretim üyelerinin söz konusu dergiler konusunda birbiriyle çelişen değerlendirmeler yapmalarına ve bu değerlendirmeler esas alınarak davacının doçentlik başvurularından birinin reddedilip diğerinin kabul edilerek farklı kararlar verildiği görülmektedir. Bu durumda "hukuki güvenlik", "belirlilik" ilkeleri dikkate alındığında davacının, bu davaya konu Mart 2020 dönemi doçentlik başvurusunun, beyan edilen iki eserinin yayımlandığı dergilerin "yağmacı/şaibeli" dergilerden olup olmadığı konusunda netlik bulunmaması karşısında bu çelişkili durum giderilmeden söz konusu dergilerin bu kapsamında olduğu kabul edilerek asgari başvuru koşullarını taşımadığı gerekçesiyle iptal edilmesine ilişkin işlemde ve bu işleme karşı yapılan itirazın reddine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır Belirtilen nedenlerle Üniversitelerarası Kurul Başkanlığınca belirlenen "yağmacı/şaibeli" dergilere ilişkin kriterler ile YÖK Genel Kurulu'nun 07/03/2019 tarihli toplantısında alınan "yağmacı/şaibeli" dergilerin doçentlik başvuru şartlarında (beyannamede) kullanılmamasına ilişkin kararın iptali istemlerinin reddi, davacının Mart 2020 dönemi doçentlik başvurusunun iptaline ilişkin işlemle, bu işleme karşı yapılan itirazın reddine ilişkin işlemin iptali gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: USUL YÖNÜNDEN: Davalı idarelerin usule ilişkin itirazları yerinde görülmeyerek işin esasına geçildi. ESAS YÖNÜNDEN: İLGİLİ MEVZUAT: 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun "Yükseköğretim Kurulu" başlıklı (Değişik: 2/12/1987 – KHK – 301/1 md.) 6. maddesinin a) bendinde, Yükseköğretim Kurulunun tüm yüksek öğretimi düzenleyen ve yükseköğretim kurumlarının faaliyetlerine yön veren, bu kanunla kendisine verilen görev ve yetkiler çerçevesinde özerkliğe ve kamu tüzel kişiliğine sahip, bir kuruluş olup, bu Kurula Yükseköğretim Denetleme Kurulu ile gerekli planlama, araştırma, geliştirme, değerlendirme, bütçe, yatırım ve koordinasyon faaliyetleri ile ilgili birimlerin bağlı olduğu, 7. maddesinde, bu Kurulun görevlerine yer verilmiş, bu görevler arasında üniversitelerin ihtiyaçlarını, eğitim – öğretim programlarını, bilim dallarının niteliklerini, araştırma faaliyetlerini, uygulama alanlarını, bina, araç, gereç ve benzeri imkanlar ve öğrenci sayılarını ve diğer ilgili hususları dikkate alarak; üniversitelerin profesör, doçent ve doktor öğretim üyesi kadrolarını dengeli bir oranda tespit etmek, bu görevler arasında çeşitli bilim ve sanat alanlarında bilimsel milli komiteler ve çalışma grupları kurmak sayılmış, 11. maddesinde, Üniversitelerarası Kurul'un akademik bir organ olduğu belirtilmiş, Yükseköğretim planlaması çerçevesinde, üniversitelerin eğitim – öğretim, bilimsel araştırma ve yayım faaliyetlerini koordine etmek, uygulamaları değerlendirmek, Yükseköğretim Kuruluna ve üniversitelere önerilerde bulunmak, üniversitelerin tümünü ilgilendiren eğitim – öğretim, bilimsel araştırma ve yayım faaliyetleri ile ilgili yönetmelikleri hazırlamak veya görüş bildirmek, doçentlik başvurularında ilgili bilim veya sanat alanında jüriler oluşturarak adayların yayın ve çalışmalarını Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen esas ve usuller kapsamında değerlendirip, yeterli yayın ve çalışmaya sahip olan adaylara doçentlik unvanı vermek görevleri arasında sayılmış, "Doçentlik ve atama" başlıklı (Değişik: 22/2/2018-7100/5 md.) 24. maddesinin a) fıkrasında, doçentlik başvurularının, Üniversitelerarası Kurulca belirlenen takvime göre yılda en az iki kez yapılacağı, doçentlik başvuruları için aranan şartların neler olduğu belirtilmiş, bu koşullar arasında, Üniversitelerarası Kurulun görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulu tarafından her bir bilim veya sanat disiplininin özellikleri dikkate alınarak belirlenecek yeterli sayı ve nitelikte özgün bilimsel yayın ve çalışmalar yapmak sayılmış, Üniversitelerarası Kurulca yeterli yayın ve çalışmaya sahip olduğuna karar verilen adaya doçentlik unvanı verileceği, doçentlik başvurularında adayların yayın ve çalışmalarına ilişkin esas ve usullerin Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirleneceği hüküm altına alınmıştır. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 11. ve 24. maddelerine dayanılarak hazırlanıp, 15/04/2018 tarih ve 30392 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak, yayımı tarihinde yürürlüğe konulan Doçentlik Yönetmeliğinin "Doçentlik bilim/sanat alanları ve kriterleri" başlıklı 3. maddesinde, doçentlik değerlendirmesi, Üniversitelerarası Kurulun görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen bilim/sanat alanlarında adayın akademik yayın ve çalışmalarının incelenmesi çerçevesinde yapılacağı, bilim/sanat alanlarındaki güncellemelerin izleyen dönemde, doçentlik kriterlerindeki güncellemelerin ise kabul edildikleri tarihten sonraki ikinci doçentlik başvuru döneminde uygulanacağı belirtilmiş, "Başvuru zamanı, şartları ve usulleri" başlıklı 4. maddesinin 2. fıkrasının c) bendinde, doçentlik başvurusu için aranan şartlar arasında Üniversitelerarası Kurulun görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulu tarafından her bir bilim veya sanat disiplininin özellikleri dikkate alınarak belirlenecek asgari sayı ve nitelikte özgün bilimsel yayın ve çalışmalar yapmak sayılmış, "Bilimsel araştırma ve yayın etiğine aykırılık" başlıklı 7. maddesinin 1. fıkrasında, Üniversitelerarası Kurulun, bilimsel araştırma ve yayın etiğine aykırılık ile disiplin cezaları bakımından doçentlik değerlendirmesine başvuran adayların durumlarını, kendi bünyesinde oluşturacağı veri tabanından kontrol edeceği, 2. fıkrasında, eser incelemesi yapan jüri üyelerinin, başvuru dosyasında yer alan herhangi bir eserde bilimsel araştırma ve yayın etiğine aykırılık tespit ederse, bu durumu hazırlayacağı gerekçeli bir raporla ve iddiaya konu olan eserlerle birlikte Üniversitelerarası Kurula bildireceği, 6. fıkranın ilk cümlesinde bilimsel araştırma ve yayın etiğine aykırılık iddiası hakkında yapılacak inceleme neticesinde etik ihlalde bulunduğuna karar verilen adayın, doçentlik değerlendirme başvurusunda başarısız sayılacağı kurala bağlanmıştır. MADDİ OLAY: Üniversitelerarası Kurul BaşkanlığI Genel Kurulu'nun … tarih ve … sayılı toplantısında yağmacı/şaibeli" (Beyannamede) dergilerin doçentlik başvurusu şartlarında kullanılmaması, bu konuda gerekli değişikliklerin yapılması kararı alınmış, gereği yapılmak üzere 25/01/2019 tarih ve 1048 sayılı yazı ile Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'na gönderilmiştir. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Genel Kurulu'nun … tarih ve … sayılı karar ile de; "yağmacı/şaibeli" dergilerin doçentlik başvuru şartlarında (beyannamede) kullanılmaması yolunda karar alınmıştır. … Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Pedodonti Ana Bilim Dalında öğretim üyesi olarak görev yapan davacının, Çocuk Diş Hekimliği Bilim Alanında yaptığı doçentlik başvurusu üzerine, Doçentlik komisyonu tarafından kurulan jürinin üyeleri arasından Prof. Dr. …'in davacının doçentlik dosyasını incelemek üzere görevlendirilmiş, bu kişi tarafından yapılan eser incelemesi sonucu düzenlenen raporda; Yükseköğretim Kurulu'nun 07/03/2019 tarihli Genel Kurulunda alınan karar gereği, 07/03/2019 sonrası yayımlanmış makaleler için geçerli olmak üzere, yağmacı/şaibeli dergilerin doçentlik başvurularında (Beyannamede) kullanılmamasına karar verildiği belirtilerek, bu nedenle doçentlik değerlendirme sürecinde, jüri üyelerinin makale kabulünden sonra yayımlanması için yazardan ücret veya ek ücret talep eden dergiler bu ilişkinin bir çıkar çatışması içermesi nedeniyle doçentlik beyannamelerinde kullanılamaz kıstası çerçevesinde karar verilmesi gerekir denildiğinden, adayın beyannamesindeki yayınlarından A.1 ve A.3 isimli çalışmalarının bu kategoriye girdiği, bu durumda uluslararası makale maddesi 40 puan altına düştüğünden adayın asgari başvuru şartlarını sağlayamadığını düşündüğünün belirtildiği, Üniversitelerarası Kurul Başkanlığının 28/10/2020 tarihli yazısı ile Prof. Dr. …'in davacı hakkındaki asgari başvuru şartlarını sağlamadığı yolundaki raporunun Doçentlik Komisyonu'nun 26/10/2020 tarihli toplantısında görüşülerek Doçentlik Yönetmeliği'nin 6/1. maddesi uyarınca asgari başvuru şartlarını sağlayamadığının anlaşıldığı gerekçesiyle Mart 2020 dönemi doçentlik başvurusunun iptaline karar verilmiş, davacı tarafından 05/11/2020 tarihli dilekçe ile doçentlik başvurusunun iptaline ilişkin karara yapılan itiraz Üniversitelerarası Kurulu tarafından 24/12/2020 tarihli işlemle reddedilmiştir. Bunun üzerine davacı tarafından, Üniversitelerarası Kurul Başkanlığınca belirlenen “yağmacı/şaibeli” dergilere ilişkin kriterler ile Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Genel Kurulunun 07/03/2019 tarihli toplantısında alınan "yağmacı/şaibeli" dergilerin doçentlik başvuru şartlarında (beyannamede) kullanılmamasına ilişkin kararın ve bu karara dayalı olarak davacının Mart 2020 dönemi için yapmış olduğu doçentlik başvurusunun iptaline ilişkin 26/10/2020 tarihli Üniversitelerarası Kurul Doçentlik Komisyonu kararı ile bu karara itiraz üzerine verilen itirazın reddine ilişkin 12/11/2020 tarihli işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dava konusu Yükseköğretim Genel Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararı yönünden: Dairemizin E:2022/4245 sayılı dosyası ile dava dosyasının birlikte incelenmesinden: Dava konusu işlemde; "Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı'nın Yağmacı/Şaibeli Açık Erişimli Dergilerde yapılan yayınların doçentlik başvurularında kullanılmaması hususunda Başkanlığımızdan gereğinin yapılmasını talep eden … tarihli ve E. … sayılı yazısı incelendi. Yapılan inceleme neticesinde; Üniversitelerarası Kurul Genel Kurulu'nun … tarihli … sayılı toplantısında oybirliğiyle kabul edilen Üniversitelerarası Kurul Mevzuat Komisyonu raporunda; 1)Yağmacı/Şaibeli dergilerin doçentlik başvurusu şartlarında (Beyannamede) kullanılmaması, bu konuda gerekli değişikliklerin yapılması, 2)Doçentlik başvurularında adaylardan bu konuda beyan alınması, hususlarının uygun olduğuna" karar verilmiştir. 2021 Mayıs Dönemi doçentlik başvuruları için Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı'nın internet sitesinde yer alan sıkça sorulan sorular ve cevaplar kısmının 44. sorusunda; hangi dergilerin doçentlik başvuru şartlarında (Beyannamede) kullanılamayacağına ilişkin olarak, Yükseköğretim Kurulu’nun 07/03/2019 tarihli Genel Kurulu'nda alınan karar gereği, 07/03/2019 sonrası yayımlanmış makaleler için geçerli olmak üzere; makale kabulünden sonra yayımlanması için yazardan ücret veya ek ücret talep eden dergilerin (Yağmacı/Şaibeli Dergiler), bu ilişkinin bir çıkar çatışması içermesi nedeniyle doçentlik başvuru şartlarında (beyannamede) kullanılamayacağı, ancak özgeçmiş ve eserler listesine eklenmesi gerektiği, bu bağlamda; makale başvurusu sırasında kabul/red şartına bağlı olmaksızın ücret alan dergilerin, abonelik usulü ile çalıştığı halde ilgili makaleyi açık erişimli yapmak için ücret talep eden dergilerin, makale basımı sürecinde yazarlardan herhangi bir ücret talep etmeyen dergilerin doçentlik başvuru şartlarında (beyannamede) kullanılabileceği, başvuruda beyan edilen makalenin yayımlandığı derginin, şeklen “beyannamede kullanılamaz dergiler” nitelemesine uymakla birlikte, ilgili derginin bu kapsamda değerlendirilmemesi gerektiğini iddia eden adayların ise gerekçesini belirterek ilgili makaleyi beyan edebilecekleri hususu açıklığa kavuşturulmuştur. Bilimsel yayın ve çalışmaların yayımlandıkları dergilerin niteliği, bu yayınların aldıkları atıflar bilimsel zenginliğin bir göstergesi olarak kabul edilmektedir. Yağmacı/şaibeli olarak nitelendirilen dergilerde bilimsel amaçtan ziyade ticari kaygılarla makale yayımlandığı, bu dergilerde yer alan makalelerin bilimsel niteliğinin olmadığı veya düşük olduğu açık olmakla birlikte; Ülkemizde akademik yükseltmeler için yapılan başvuruların değerlendirilmesi sürecinde, özgün bilimsel yayın ve çalışmalar yapmış olma şartının sağlanması amacıyla bu tür yağmacı/şaibeli olarak nitelendirilen dergilerde yayımlanan makalelerin dikkate alınmaması gerektiği, aksi durumun kabulü halinde bilimsel niteliği düşük veya hiç olmayan yayınlar nedeniyle akademik rekabetten uzaklaşılacağı ve bu durumun da uluslararası düzeyde Ülkemizin bilim itibarının zedelenmesine yol açacağı tartışmasızdır. Uygulamada yaşanan sorunlar üzerine Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Genel Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararıyla, yağmacı/şaibeli sayılmayan dergiler olarak; WEB of Science'de Q1,Q2,Q3 sınıfında yer alan dergiler (Editöryel ve/veya basım süreçlerinde ücret talep eden veya etmeyen), WEB of Science'de Q4 sınıfında yer alıp editöryal (editorial processing charge) ve/veya basım sürecinde (article processing charge) ücret talep etmeyen dergiler, WEB of Science'de Q4 sınıfında yer alıp editöryal ve/veya basım süreçlerinde ücret talep etmekle birlikte sadece ilgili bilim alanı mensuplarının üye olabildiği bir branş derneğinin, üniversitenin, enstitünün veya bilimsel bir kurumun yayın organı olan ve 2010 yılı öncesinden itibaren basılmakta/yayınlanmakta olup abone usulü olarak çalışan ulusal/uluslararası dergiler sayılmış, yağmacı/şaibeli dergiler olarak ise yukarıdaki kriterlere uymayan Q4 dergiler sayılmıştır. Bu itibarla, bilimsel gelişmenin temelini oluşturan bilimsel yayın ve çalışmaların belli bir düzeyde ve kalitede olmasını teminen yapılan düzenlemede kamu yararına ve hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır. Davacının doçentlik başvurusunun asgari başvuru koşullarını taşımadığı gerekçesiyle iptali kararı ile bu karara yapılan itirazın reddine ilişkin kısmı yönünden yapılan inceleme: Davacının, Çocuk Diş Hekimliği Bilim Alanında yaptığı doçentlik başvurusu üzerine, Doçentlik komisyonu tarafından yapılan eser incelemesi sonucu düzenlenen raporda; Yükseköğretim Kurulu'nun 07.03.2019 tarihli Genel Kurulunda alınan karar gereği, 07.03.2019 sonrası yayımlanmış makaleler için geçerli olmak üzere, yağmacı /şaibeli dergilerin doçentlik başvurularında (beyannamede) kullanılmamasına karar verildiği belirtilerek, bu nedenle doçentlik değerlendirme sürecinde, jüri üyelerinin makale kabulünden sonra yayımlanması için yazardan ücret veya ek ücret talep eden dergiler bu ilişkinin bir çıkar çatışması içermesi nedeniyle doçentlik beyannamelerinde kullanılamaz kıstası çerçevesinde karar verilmesi gerekir denildiğinden, adayın beyannamesindeki yayınlarından A.1 ve A.3 isimli çalışmalarının bu kategoriye girdiği, bu durumda uluslararası makale maddesi 40 puan altına düştüğünden adayın asgari başvuru şartlarını sağlayamadığını düşündüğünün belirtildiği, Üniversitelerarası Kurul Başkanlığının 28/10/2020 tarihli yazısı ile Prof. Dr. …'in davacı hakkındaki asgari başvuru şartlarını sağlamadığı yolundaki raporunun Doçentlik Komisyonu'nun 26/10/2020 tarihli toplantısında görüşülerek Doçentlik Yönetmeliği'nin 6/1. maddesi uyarınca asgari başvuru şartlarını sağlayamadığının anlaşıldığı gerekçesiyle Mart 2020 dönemi doçentlik başvurusunun iptaline karar verildiğinin bildirildiği, davacı tarafından 05/11/2020 tarihli dilekçe ile doçentlik başvurusunun iptaline ilişkin karara yapılan itirazın da anılan Başkanlıkça 24/12/2020 tarihli işlemle reddedildiği, daha sonra davacının 20 Ekim 2020 dönemi için yaptığı ikinci doçentlik başvurusuna ilişkin verdiği beyannamede de bir önceki doçentlik başvurusunda "yağmacı/şaibeli" dergiler kapsamında kabul edilen A.1 ve A.3 isimli iki makalesini A.6 ve A.8 isimli çalışma olarak beyan ettiği, bu döneme ilişkin jüri üyesi tarafından düzenlenen eser inceleme raporlarında, eser inceleme aşamasında başarılı olduğu, davacının beyan ettiği eserleri ile asgari başvuru şartlarını sağladığı belirtilmiş ve bu raporlar doğrultusunda Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı tarafından 26/02/2021 tarihli doçentlik belgesi verilmiştir. Kişilerin hukuki güvenliğini sağlamayı amaçlayan hukuki güvenlik ilkesi, hukuk normlarının öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde Devlete güven duyabilmesini, Devletin de yasal düzenlemelerinde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılar. "Belirlilik" ilkesine göre ise düzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir tereddüde ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olması, ayrıca kamu otoritelerinin keyfi uygulamalarına karşı koruyucu önlem içermesi gereklidir. Olayda davacı tarafından her iki doçentlik başvurusunda verilen beyannamelerde beyan edilen aynı iki eserin yayımlandığı dergilerin, eser incelemesi sonucu düzenlenen iki raporun birinde "yağmacı/şaibeli" dergiler kapsamında kabul edilerek doçentlik başvurusunun iptaline karar verilmesi, diğer raporda ise bu konuda bir eleştiri veya olumsuz bir görüş bildirilmediği ve ilk doçentlik başvurusunun reddedilmesine karşın ikinci doçentlik başvurusunun kabul edilerek Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı tarafından doçentlik belgesi verilmiş olması karşısında davacı tarafından yapılan doçentlik başvurularında beyan ettiği iki makalenin yayınlandığı dergilerin yağmacı/şaibeli dergilerden olup olmadığı konusunda net bir görüş bulunmadığı, bu hususun tartışmalı olması nedeniyle eser incelemesi yapan öğretim üyelerinin söz konusu dergiler konusunda birbiriyle çelişen değerlendirmeler yapmalarına ve bu değerlendirmeler esas alınarak davacının doçentlik başvurularından birinin reddedilip diğerinin kabul edilerek farklı kararlar verildiği görülmektedir. Bu durumda "hukuki güvenlik", "belirlilik" ilkeleri dikkate alındığında davacının, bu davaya konu Mart 2020 dönemi doçentlik başvurusunun, beyan edilen iki eserinin yayımlandığı dergilerin "yağmacı/şaibeli" dergilerden olup olmadığı konusunda netlik bulunmaması karşısında bu çelişkili durum giderilmeden söz konusu dergilerin bu kapsamında olduğu kabul edilerek asgari başvuru koşullarını taşımadığı gerekçesiyle iptal edilmesine ilişkin işlemde ve bu işleme karşı yapılan itirazın reddine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Dava konusu edilen Üniversitelerarası Kurul Başkanlığınca belirlenen “yağmacı/şaibeli” dergilere ilişkin kriterler ile Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Genel Kurulu'nun "yağmacı/şaibeli" dergilerin doçentlik başvuru şartlarında (beyannamede) kullanılmaması kararının iptali isteminin, REDDİNE, 2. Davacının doçentlik başvurusunun asgari başvuru koşullarını taşımadığı gerekçesiyle iptali kararı ile bu karara yapılan itirazın reddine ilişkin işlemlerin, İPTALİNE 3. Dava kısmen ret, kısmen iptal ile sonuçlandığından, ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam …-TL yargılama giderinin yarısı olan …-TL'nin davalı idarelerden alınarak davacıya ödenmesine, kalan miktarın davacı üzerinde bırakılmasına, 4. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca …- TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine, …-TL vekalet ücretinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine, 5. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine, 6. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 01/12/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

Q4 bakımından ücret istemeyen dergilerin yağmacı kabul edilmediği belirtilir. Ücret isteyen Q4 dergiler için akademik kuruluşça çıkarılma, 2010’dan önce yayın hayatına başlama ve abonelik sistemiyle çalışma koşulları birlikte anılır. Belirtilen kriterlere uymayan Q4 dergilerin yağmacı veya şaibeli sayıldığı da ifade edilir. Bu koşullar, aktarılan çerçeveden daha geniş bir istisna listesine dönüştürülemez.

2021 yılı Mayıs dönemi açıklamasında, makale kabulünden sonra yazarından ücret veya ek ücret isteyen dergilerdeki yayınların beyannamede kullanılamayacağı, ancak özgeçmiş ve eserler listesine ekleneceği belirtilir. Başvuru sırasında kabul veya ret şartına bağlı olmaksızın ücret alan dergiler, abonelik usulüyle çalışırken açık erişim için ücret alan dergiler ve basım sürecinde ücret istemeyen dergiler beyannamede kullanılabilecek durumlar arasında gösterilir. Bu ayrım her dergi için bağlayıcı bir sınıflandırma hükmü değildir.

2021 tarihli ölçütler, uygulamada yaşanan sorunlar üzerine sonraki bir gelişme olarak anlatılmıştır. Bu anlatım, ölçütlerin Mart 2020 başvurusuna uygulanacağı veya hukuka uygun olduğu yönünde bir hüküm içermez. Geçmiş başvurulara etkisi bakımından bağlayıcı bir sonuç da kurulmamıştır.

Bireysel işlemler üzerindeki kararlar

Danıştay Sekizinci Dairesinin E:2020/7858, K:2022/7031 sayılı kararında, yağmacı veya şaibeli dergi kriterleri ile bunların beyannamede kullanılmamasına ilişkin kurul kararının iptali istemi reddedilmiştir. Aynı kararda, davacının başvurusunun asgari koşulları taşımadığı gerekçesiyle iptaline ve bu işleme yapılan itirazın reddine ilişkin işlemler iptal edilmiştir. Davalı idarelerin süresinde açılmadığı yönündeki usul itirazları yerinde görülmemiş ve işin esasına geçilmiştir. Karar, itirazın neden yerinde görülmediğini ve uygulanan dava açma süresini ayrıca açıklamaz.

İptal gerekçesi, iki eserin yayımlandığı dergilerin yağmacı veya şaibeli sayılıp sayılmayacağı konusundaki çelişkinin giderilmemesidir. Bu belirsizlik sürerken eserlerin kapsam dışı bırakılması ve itirazın reddi, hukuki güvenlik ile belirlilik ilkelerine aykırı bulunmuştur. Aynı iki eserin sonraki dönemde olumlu değerlendirilmesi üzerine 26 Şubat 2021 tarihli doçentlik belgesi verildiği tespit edilmiştir. Sonuç, her itirazın aynı nedenle iptal edileceği şeklinde genelleştirilemez.

Jüri raporunda 7 Mart 2019 sonrası yayımlanan makaleler bakımından yağmacı veya şaibeli dergilerin beyannamede kullanılamayacağı uygulanmış; A.1 ve A.3 çalışmaları bu kapsamda değerlendirilmiştir. Jüri, bu iki çalışmanın dışarıda bırakılmasıyla uluslararası makale puanının 40 puanın altına düştüğünü ve asgari şartın sağlanamadığını düşünmüştür. Bu puan o dosyadaki raporun değerlendirmesidir; genel bir kanuni eşik değildir.

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, E:2023/1518, K:2025/1190 sayılı kararında davalı idarelerin temyiz istemlerini reddetmiş; davacının istemini kısmen kabul, kısmen reddetmiştir. Danıştay Sekizinci Dairesinin düzenleyici işlemlere ilişkin ret kısmını bozmuş, bireysel işlemlerin iptaline ilişkin kısmını onamıştır. Bozulan kısım hakkında yeniden karar verilmek üzere dosya anılan daireye gönderilmiş ve karar oyçokluğuyla kesin olarak verilmiştir. Kurul, düzenleyici işlemi bu hükümle iptal etmemiştir.

Onanan kısım, davacının doçentlik başvurusunun iptali ile bu işleme yapılan itirazın reddine ilişkindir. Çoğunluk, kriter belirlenmeksizin kullanılan ibareye ve yetki bulunmadığı sonucuna vardığı Üniversitelerarası Kurul kriterine dayanıldığı için bu işlemlerde hukuka uyarlık görmemiştir. Karar bütün başvurular için genel bir iptal hükmü kurmaz.

Danıştay Sekizinci Dairesinin E:2022/4245, K:2025/8252 sayılı kararında, doçentlik başvurusunun reddine ilişkin 9 Eylül 2021 tarihli ve 16 Eylül 2021 basım tarihli işlem ile dayanağı Yükseköğretim Genel Kurulu kararı birlikte iptal edilmiştir. Hüküm fıkrasında kurul kararının tarih ve sayısı boş bırakılmıştır. Daire, kriter belirlenmemesi nedeniyle ibareyi belirsiz bulmuş; dayanak düzenlemeyi hukuka aykırı gördüğü için onun doğrultusunda kurulan bireysel işlemde de hukuka ve mevzuata uygunluk görmemiştir. Derginin niteliği bu kararda ayrıca saptanmamıştır. Karar 5 Kasım 2025 tarihinde oybirliğiyle verilmiştir.

Dava ve temyiz

Yağmacı veya şaibeli dergi nedeniyle yayının geçersiz sayılmasına karşı iptal davası açılabilir. Gerekli hallerde yürütmenin durdurulması istenebilir. Yetkili merci idare mahkemeleridir ve teknik konularda bilirkişi incelemesi istenebilir. Yürütmenin durdurulmasına ilişkin gerekli haller ifadesi, her başvuruda bu istemin zorunlu olduğu anlamına gelmez.

Danıştay Sekizinci Dairesinin E:2020/7858, K:2022/7031 sayılı kararında, tebliğ tarihini izleyen 30 gün içinde Danıştay Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açıktır. E:2022/4245, K:2025/8252 sayılı kararda da tebliğ tarihini izleyen 30 gün içinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu öngörülmüştür.

Yağmacı dergi ile şaibeli dergi aynı mıdır?

Hayır. Yağmacı dergi, makale işlem ücreti geliri amaçlayan ve hakemlik ile editöryal süreçleri şeffaf yürütmeyen yayın organıdır. Şaibeli dergi, doğrudan yağmacı sayılmayan fakat yayın politikası, editöryal süreç veya şeffaflık bakımından ciddi kuşku bulunan dergidir.

İndekste yer almak güvenilirlik için yeterli midir?

Hayır. Web of Science veya Scopus taraması önemli bir göstergedir; doçentlik başvurusunda tek başına güvenilirlik kriteri kabul edilmez.

Doçentlik unvanını hangi kurul verir?

2547 sayılı Kanun’a göre yeterli yayın ve çalışması bulunduğuna Üniversitelerarası Kurulca karar verilen adaya doçentlik unvanı verilir. Esas ve usuller Yükseköğretim Kurulunun yönetmeliğiyle belirlenir.

Elektronik kayıt ne zaman tebliğ sayılır?

Jüri üyelikleri, değerlendirmeye esas raporlar ve başvuru sonucu elektronik ortamda erişime açıldığında, erişime açıldığı tarihi izleyen beşinci gün ilgililere tebliğ edilmiş sayılır.

Asgari şart sağlanmazsa başvuru ne olur?

Doçentlik Komisyonu, asgari başvuru şartlarını sağlamadığı tespit edilen adayın başvurusunu iptal eder. İlgili jüri raporu, isimler gizlenerek komisyon kararıyla birlikte adayın erişimine açılır.

Başarısız aday ne zaman yeniden başvurabilir?

Başarısız aday, eksik bulunan eser ve faaliyetleri tamamlamak kaydıyla müracaat dönemi esas alınarak en erken izleyen üçüncü dönemde yeniden başvurabilir. Asgari şart iptaline bağlanan ikinci dönem cümlesi ise iptal edilmiş cümle olarak gösterilir.

Jüri başarısı için kaç rapor gerekir?

Beş üyeli jüride en az üç, üç üyeli jüride en az iki üyenin adayı başarılı bulması halinde aday başarılı sayılır.

2019 tarihli ibare neden belirsiz bulunmuştur?

Kriter belirlenmeden kullanılan yağmacı veya şaibeli dergi ibaresi, belirsiz ve öngörülemez bulunmuştur. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, 7 Mart 2019 tarihli ve 2019.3.88 sayılı kararı hukuki güvenlik ve belirlilik ilkelerine aykırı saymış; düzenleyici işleme ilişkin ret kısmını bozmuştur.

Q grubundaki ücret koşulu kesin midir?

Hayır. Q1, Q2 ve Q3 için bir ölçü ücret istenmemesini, diğeri ücret istenmesini veya istenmemesini aynı kapsam dışı sonuca bağlar. Q4 için anlatılan koşullar daha sınırlıdır ve tek zorunlu yönteme dönüştürülemez.

Kabulden sonra istenen ücret beyannameyi etkiler mi?

Açıklamada, kabulden sonra yazarından ücret veya ek ücret isteyen dergideki yayın beyannamede kullanılamaz; özgeçmiş ve eserler listesine eklenir. Başvuru sırasında şarta bağlı olmaksızın alınan ücret, açık erişim ücreti ve basımda ücret istenmemesi ise kullanılabilecek durumlar arasında gösterilir.

Bu işleme karşı hangi dava açılır?

İptal davası açılabilir; gerekli hallerde yürütmenin durdurulması istenebilir ve teknik konularda bilirkişi incelemesi talep edilebilir. İdare mahkemesinin yetkili merci gösterilmesi ile bu uyuşmazlıkların Danıştay önündeki görülmesi tek görev kuralına bağlanamaz.

Belirtilen daire kararlarında temyiz süresi nedir?

Süre, kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gündür. Yol, kararına göre Danıştay Dava Daireleri Kuruluna veya Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna açıktır.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

Avukat Erdal Ersoyİletişim ve randevu