Yabancı plakalı bir araç çarpıp olay yerinden ayrılsa da başvuru yabancı sigorta şirketine değil Türkiye Motorlu Taşıt Bürosuna yapılır. Büro, Yeşil Kart Sigorta Sistemi içinde Türkiye'de görev yapan resmî teminat kuruluşudur. Araç Türkiye sınırları içinde maddi veya bedeni zarar vermişse büro, ilgili yabancı ülkedeki sigorta şirketi adına harekete geçer ve zarar gören üçüncü kişinin tazminat istemini izler. Kazaya yol açan aracın Türkiye'de sigortasının bulunmaması ya da sürücünün yabancı olması, hakkı kendiliğinden düşürmez. Zararın ödenebilmesi, yeşil kartın geçerliğinin doğrulanmasına ve yabancı sigortacının poliçeyi kabul etmesine bağlıdır.
Kaçma hâlinde sigorta sorumluluğu
Koruma, sürücünün yakalanmasına değil sigorta sorumluluğuna bağlanır. Taşıt ülkeyi terk ettikten sonra da yeşil kart sigortası bakımından uluslararası sorumluluk ayakta kalır. Kazanın resmî tutanakla belgelenmesi ve istemin doğru yere yapılması bu yüzden önemlidir. Aracın olay yerinden uzaklaşması, sürücüye ulaşılamaması veya taşıtın Türkiye dışına çıkması, zarar görenin hukuki korunmasını sona erdirmez.
Plaka, kamera kaydı veya kolluk tutanağından biri varsa, araç olay yerini terk etmiş olsa bile işlem sürer. İşlemin sürmesi, zararın ödeneceği sonucu doğurmaz. Ödeme, yeşil kartın geçerliğinin teyidine ve yabancı sigortacının poliçeyi kabul etmesine bağlı kalır.
Başvurunun yapılacağı yer
Yabancı plaka, istemin muhatabını değiştirir. Başvuru sigorta şirketine doğrudan gitmez; Türkiye Motorlu Taşıt Bürosuna yapılır. Büro, aracın bağlı olduğu ülkedeki yeşil kart sigortacısına ulaşır ve dosyayı uluslararası sistem içinde takip eder.
Büronun işlem çerçevesi, Motorlu Taşıtlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına İlişkin Avrupa Sözleşmesine dayanır. Yurt dışında geçerli sigorta belgelerinin basılması, denetlenmesi ve düzenlenmesi bu çerçevededir. Anılan belgeler kapsamındaki hasarların ödenmesi sağlanır. Yurt dışında düzenlenip Türkiye'de geçerli olan sigorta sözleşmelerinden doğan hasarların yönetimi ve tasfiyesi de yürütülür.
Kanundaki büro kurma yetkisinin sınırı
5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 24. maddesi, Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliğine büro kurma yetkisi verir. Birlik, Müsteşarlığın uygun görüşünü alarak ve Kanun hükümleri içinde kalarak, sigortacılık ile bireysel emeklilik tasarruf ve yatırım sistemine ilişkin, tüzel kişiliği bulunan büro, şirket veya vakıf kurabilir; kurulu bir şirkete iştirak de edebilir. Fıkra, Türkiye Motorlu Taşıt Bürosunu, yeşil kartı veya yabancı plakalı aracın verdiği zararı adıyla düzenlemez. Talep formunun şekli, belge listesi ve dosyanın uluslararası sistemde yürütülmesi bu fıkrada yazılı değildir.
5684 sayılı SİGORTACILIK KANUNU m. 24Kaynağı aç
Talep formu ve belgeler
İstem, zarar gören aracın sahibinin doldurduğu talep formuyla açılır. Formun imzalı olması zorunludur. Eksik bırakılan veya imza taşımayan başvuru işleme konulmaz. Gönderim elektronik posta ya da kargo ile yapılabilir.
Aracın bulunduğu servis adresinin açıkça yazılması özellikle önemlidir. Eksper, bu adrese göre yönlendirilir.
İşlemin başlayabilmesi için temel belgeler imzalı talep formu, trafik polisi tutanağı veya anlaşmalı kaza tespit tutanağı, zarar gören aracın ruhsat fotokopisi, yabancı araca ait yeşil kart bilgisi ya da kopyası ve elde varsa fotoğraf, plaka bilgisi ile diğer belgelerdir. Trafik polisi tutanağı ile anlaşmalı kaza tespit tutanağı, bu listede veya bağlacıyla yer alır. Araç olay yerinden uzaklaşmış olsa da plaka, kamera kaydı veya kolluk tutanağı bulunuyorsa süreç işlemeye devam eder.
Yeşil kart bilgisinin dosyada bulunması, sonuçlanmayı ciddi biçimde kısaltır. Büro bunun yanında evrakın tam olup olmadığına bakar, yabancı araçta geçerli yeşil kart sigortası bulunup bulunmadığını araştırır ve gerekirse ilgili ülke sigorta bürolarıyla resmî yazışma yapar.
Dosyanın açılması ve inceleme
Dosyanın kalacağı yer, yabancı sigorta şirketinin Türkiye'de atanmış bir temsilcisinin olup olmamasına göre ayrılır. Temsilci varsa dosya ona bırakılır. Temsilci yoksa hasar dosyası büronun bünyesinde açılır ve işlem Türkiye'den yürür. Bu aşamada eksper atanır; tespitin konusu araç hasarıdır.
Hasar dosyası açıldıktan sonra belirleyici nokta, yeşil kart sigortasının geçerli olup olmadığının teyididir. Ödemeye geçilebilmesi, yabancı sigortacının poliçeyi kabul etmesine bağlıdır.
İncelemede yabancı sigorta şirketinden yeşil kartın geçerliliğine ilişkin onay istenir. Kusur durumu değerlendirilir, eksper raporu gözden geçirilir. Eksik evrak varsa tamamlanması istenir. Sigorta kapsamına giren zararlar bakımından ödeme süreci başlatılır.
Bildirimler, talep formunda gösterilen elektronik posta adresine yapılır. Dosyada gelişme oldukça zarar görene haber verilir.
İstenebilecek zararlar
Maddi ve bedeni zararlar, büronun yabancı ülkedeki sigorta şirketi adına izlediği tazminat istemine girer. Araç hasarı, bina zararı ve diğer maddi kayıplar; doğru tutanak, doğru başvuru ve büro üzerinden yürüyen süreçle sigorta sistemi içinde istenebilir. Ödemenin yapılabilmesi, yabancı sigortacının poliçeyi kabul etmesine bağlıdır.
Sigortacıya doğrudan talep, süre ve garanti fonu
Ek I madde 6 kapsamında zarar görenin sigortacıya karşı doğrudan talep hakkı vardır. Ek I madde 8 kapsamında bu hak olaydan itibaren iki yıl içinde kullanılmalıdır ve yazılı talep zamanaşımını durdurur; süre iç hukukta farklı düzenlenmiş olsa da sözleşme çerçevesi iki yıldır.
Sigortanın bulunmaması, failin belirlenememesi ve muafiyet hâllerinde zarar görenlere tazminat sağlamak için garanti fonu kurulması gerekir. Bu yükümlülük, Güvence Hesabı sisteminin sözleşmesel temelidir.
Sık sorulan sorular
Yabancı plakalı araç kaçtıysa hak kaybı olur mu?
Hayır. Aracın kaçması, sürücünün bulunamaması veya Türkiye dışına çıkması hukuki korumayı sona erdirmez. Esas alınan, sürücünün ülkede kalması değil sigorta sorumluluğudur. Plaka, kamera kaydı veya kolluk tutanağı varsa işlem sürer; ödeme ise poliçenin kabulüne bağlıdır.
Başvuru sigorta şirketine mi yapılır?
Hayır. Yabancı plakalı aracın neden olduğu kazada başvuru Türkiye Motorlu Taşıt Bürosuna yapılır. Büro, aracın ülkesindeki yeşil kart sigortacısıyla temas kurup dosyayı uluslararası sistem içinde izler.
İmzalı form olmadan başvuru işleme alınır mı?
Hayır. Talep formunun imzalı olması zorunludur. Eksik veya imzasız başvuru işleme alınmaz. İletim elektronik posta veya kargo ile olabilir.
Yeşil kart bilgisi neden önemlidir?
Yeşil kart bilgisi veya kopyası, işlemin başlaması için sayılan temel belgeler arasındadır ve bulunması sonuçlanma süresini ciddi biçimde kısaltır. Büro, geçerli yeşil kart sigortasının bulunup bulunmadığını ayrıca araştırır; gerekirse ilgili ülke sigorta bürolarıyla resmî yazışma yapar.
Araç Türkiye dışına çıktıysa sorumluluk biter mi?
Hayır. Taşıt ülkeyi terk etse bile yeşil kart sigortasına bağlı uluslararası sorumluluk sürer. Kazanın resmî tutanakla belgelenmesi ve başvurunun doğru yere yapılması önem taşır.
Servis adresi neden yazılır?
Aracın durduğu servisin adresinin açık belirtilmesi özellikle önemlidir. Eksper yönlendirmesi bu bilgiye göre yapılır.
Türkiye'de sigorta yoksa hak düşer mi?
Hayır. Kazaya neden olan aracın Türkiye'de sigortasının olmaması veya sürücünün yabancı olması hak kaybı yaratmaz.
Bina zararı da istenebilir mi?
Evet. Araç hasarının yanında bina zararı ve diğer maddi kayıplar da doğru tutanak, doğru başvuru ve büro süreciyle sigorta sistemi içinde istenebilir. Ödeme, yabancı sigortacının poliçeyi kabul etmesine bağlıdır.
Sigortacıya doğrudan talepte süre nedir?
Sözleşme çerçevesi olaydan itibaren iki yıldır ve yazılı talep zamanaşımını durdurur; sürenin iç hukukta farklı düzenlenmiş olması da mümkündür.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

