Elektronik Verilerin HMK Kapsamında Belge Niteliği ve İspat Usulü
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 199. maddesi kapsamında, uyuşmazlık konusu vakıaları ispata elverişli elektronik ortamdaki veriler ile bunlara benzer bilgi taşıyıcıları belge niteliğindedir. Çekişmeli vakıaların kanıtlanmasına elverişli nitelik taşıyan WhatsApp mesajlaşmaları da bu yasal çerçevede belge niteliğiyle değerlendirilir.
6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 199Kaynağı aç
Senetle ispat mecburiyetinin bulunduğu hallerde delil başlangıcı mevcutsa tanık dinlenmesi mümkündür. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 202. maddesi gereğince delil başlangıcı, iddia konusu hukuki işlemi bütünüyle kanıtlamaya kâfi gelmemekle birlikte işlemi muhtemel gösteren ve aleyhine ileri sürülen kimse veya temsilcisi tarafından verilmiş veya gönderilmiş belgedir. Yargı kararlarında, aleyhine ileri sürülen tarafça kendisinden sadır olmadığı inkâr edilmeyen veya muhatabınca gönderildiğinde tereddüt bulunmayan yazışmaların delil başlangıcı mahiyetinde değerlendirilerek tanık dinlenmesine dayanak oluşturabildiği kabul edilmektedir.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E. 2021/2427, K. 2022/7925Kaynağı aç
6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 202Kaynağı aç
WhatsApp yazışmalarının delil başlangıcı kabul edilip tanık dinlenebilmesi bakımından mesajların muhatap tarafından gönderildiği hususunda tereddüt bulunmaması aranır. Cihaz üzerinde yapılan bilirkişi incelemesinde mesajların bulunmadığı, silindiği beyan edilen ve karşı tarafça gönderilip gönderilmediği tespit edilemeyen yazışma çıktıları delil başlangıcı kabul edilmez ve bu çıktılar doğrultusunda tanık beyanlarına itibar edilmez.
Hukuk Davalarında Hukuka Aykırı Delil Yasağı ve Delil Denetimi
6100 sayılı Kanun'un 189. maddesi uyarınca taraflar, kanunda belirtilen süre ve usule uygun olarak ispat hakkına sahiptir. Kanunun belirli delillerle ispatını emrettiği hususlar başka delillerle ispat olunamaz ve bir vakıanın ispatı için gösterilen delilin caiz olup olmadığına mahkemece karar verilir. Aynı maddenin 2. fıkrası gereğince hukuka aykırı olarak elde edilmiş olan deliller, mahkeme tarafından bir vakıanın ispatında dikkate alınamaz.
6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 189Kaynağı aç
Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin E. 2023/5012, K. 2024/1780 sayılı kararına konu somut olayda, eşin WhatsApp Web oturumu üzerinden elde edilen görüşme kayıtlarının hukuka aykırı delil niteliği taşıdığı ve 6100 sayılı Kanun'un 189. maddesinin 2. fıkrası gereğince boşanma davasında kusur belirlemesinde dikkate alınamayacağı sonucuna varılmıştır.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2023/5012, K. 2024/1780Kaynağı aç
Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin E. 2022/2910, K. 2022/5235 sayılı kararında incelenen somut boşanma davasında, delil olarak dayanılan mesajın tarafların kusurları affettiği kabul edilen konaklama tarihinden önce mi sonra mı gönderildiğinin bilirkişi incelemesine de başvurulmak suretiyle açıklığa kavuşturulması gerektiği belirtilmiştir.
İş ve Ticaret Hukukunda WhatsApp Kayıtlarının İncelenmesi
İşçilerin kendi aralarında kurdukları WhatsApp sistemi üçüncü kişilere kapalı olup kişisel veri niteliğindedir. Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 2018/10718 Esas ve 2019/559 Karar sayılı ilamında; iş akışını bozmadığı ve çalışmaları etkilemediği sürece işçilerin grup kurarak iletişimde bulunmalarının yasak olmadığı, gizlilik içeren bu konuşmaların salt nasıl temin edildiği anlaşılamayan içeriğine dayanılarak iş sözleşmesinin feshedilmesinin haksız olduğu belirtilmiştir.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2018/10718, K. 2019/559Kaynağı aç
Yargıtay 22. Hukuk Dairesinin 2018/524 Esas ve 2018/5611 Karar sayılı kararına konu dosyada, işverence sunulan mesajlaşma dökümüne karşı gerçeğe aykırılık itirazı bulunmasına karşın yazışmalara nasıl ulaşıldığı ve gerçeğe uygun olup olmadığı yönünden hukuka uygunluk denetimine elverişli delil bulunmaksızın hüküm kurulması eksik inceleme sayılmıştır. Kararda bozma gerekçesi yalnız WhatsApp dökümüne bağlanmamış; ticari defter ve kayıtlar ile tadilat masrafı belgelerinin incelenmemesi de bozma sebepleri arasında gösterilmiştir.
Yargıtay 22. Hukuk Dairesi, E. 2018/524, K. 2018/5611Kaynağı aç
Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin E. 2023/4666, K. 2024/6256 sayılı kararına konu ticari uyuşmazlıkta, şirket yetkilisiyle yapılan yazışmada üründeki sorunun aktarılması ve lot fotoğrafının iletilmesi ayıp ihbarı olarak kabul edilmiştir. Dairenin 2021/2427 Esas ve 2022/7925 Karar sayılı kararında ise mesajların davacıdan sadır olmadığının iddia edilmediği somut durumda WhatsApp yazışmaları delil başlangıcı mahiyetinde kabul edilmiş, yazışma dökümünün yer aldığı bilirkişi raporu ve ekstre içerikleri birlikte incelenmiştir.
Ceza Yargılamasında Delil Toplama Usulü ve CMK m. 134
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 217. maddesinin 1. fıkrası uyarınca hâkim kararını ancak duruşmaya getirilmiş ve huzurunda tartışılmış delillere dayandırabilir; bu deliller hâkimin vicdani kanaatiyle serbestçe takdir edilir. Maddenin 2. fıkrasına göre ise yüklenen suç ancak hukuka uygun bir şekilde elde edilmiş her türlü delille ispat edilebilir.
Yargıtay 10. Ceza Dairesi, E. 2021/2849, K. 2021/5922Kaynağı aç
5271 sayılı CEZA MUHAKEMESİ KANUNU m. 217Kaynağı aç
5271 sayılı Kanun'un 134. maddesinin 1. fıkrası uyarınca şüphelinin kullandığı bilgisayar, program ve kütüklerinde arama yapılması, kopyalanması ve metin haline getirilmesi somut delillere dayanan kuvvetli şüphe ve başka surette delil elde etme imkânının bulunmaması halinde hâkim veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısı kararıyla yapılır. Savcı kararı yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulur; hâkim en geç yirmi dört saat içinde karar verir ve onanmaması halinde çıkarılan kayıtlar derhâl imha edilir. Nitekim Yargıtay 10. Ceza Dairesinin E. 2023/15758, K. 2024/18787 sayılı kararında, kanuni karar veya yazılı emir bulunmaksızın sanığa ait telefondaki WhatsApp mesajlarına ilişkin düzenlenen ön inceleme tutanağının, sanığın rızası bulunsa dahi hukuka aykırı olduğu ve hükme esas alınamayacağı ifade edilmiştir.
5271 sayılı CEZA MUHAKEMESİ KANUNU m. 134Kaynağı aç
Yargıtay 10. Ceza Dairesi, E. 2023/15758, K. 2024/18787Kaynağı aç
Yargıtay 10. Ceza Dairesinin 2021/2849 Esas ve 2021/5922 Karar sayılı ilamına konu somut dosyada, ifade tutanağına özet halinde geçirilen WhatsApp mesajlaşma kayıtlarının CMK'nın 134. maddesi kapsamında görüşme tarih ve saatleri belirtilerek, ayrıntılı diyaloglar ve ekran görüntüleri içerecek şekilde denetime elverişli tutanağa bağlanması, aslı veya onaylı suretinin dosyaya eklenerek duruşmada sanığa okunup diyeceklerinin sorulması gerektiğine işaret edilmiştir.
Yargıtay 9. Ceza Dairesinin 2021/12229 Esas ve 2023/1515 Karar sayılı kararında, sanık ile mağdur arasındaki WhatsApp yazışmalarının mağdur beyanlarıyla tutarlı olduğu ve aidiyetinde uyuşmazlık bulunmadığı tespit edilerek ilk derece hükmünün bozulmasına karar verilmiştir. Dairenin E. 2024/4261, K. 2025/929 sayılı başka bir dosyasında ise mesajların WhatsApp Web üzerinden QR kod okutularak başkası tarafından gönderildiği savunulduğunda; yazışmaların kim tarafından, hangi konum, cihaz ve IP adresinden yapıldığının araştırılması gerektiği belirtilmiştir. Yargıtay 2. Ceza Dairesinin E. 2023/23426, K. 2024/5911 sayılı dosyasında da rızaen sunulan kayıtlardaki ses kayıtlarının çözümü yapılmadığında, geriye dönük tespitin mümkün olup olmadığının uzmanından sorularak bilirkişi raporu aldırılması lüzumu ifade edilmiştir.
Yargıtay 9. Ceza Dairesi, E. 2021/12229, K. 2023/1515Kaynağı aç
Yargıtay 9. Ceza Dairesi, E. 2024/4261, K. 2025/929Kaynağı aç
Yargıtay 2. Ceza Dairesi, E. 2023/23426, K. 2024/5911Kaynağı aç
WhatsApp yazışmaları HMK uyarınca ne tür bir delildir?
WhatsApp yazışmaları, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 199. maddesi uyarınca uyuşmazlık konusu vakıaları ispata elverişli olduğu ölçüde elektronik ortamdaki veri niteliğinde olup belge sayılır.
Silinmiş WhatsApp mesaj dökümleri delil başlangıcı sayılır mı?
Yargıtay uygulamasında, telefonda bulunmayan, silindiği beyan edilen ve karşı tarafça gönderildiği tespit edilemeyen WhatsApp yazışma çıktılarının delil başlangıcı kabul edilmeyeceği ve bu çıktılara dayalı tanık beyanlarına itibar edilemeyeceği kabul edilmiştir.
Eşin WhatsApp Web oturumundan alınan kayıtlar boşanma davasında kullanılır mı?
Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin incelediği somut uyuşmazlıkta, eşin WhatsApp Web oturumu üzerinden elde edilen kayıtlar hukuka aykırı delil kabul edilmiş ve 6100 sayılı Kanun'un 189. maddesinin 2. fıkrası gereğince kusur belirlemesinde dikkate alınamayacağı belirtilmiştir.
İşçilerin kendi aralarındaki WhatsApp yazışmaları fesih gerekçesi yapılabilir mi?
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi kararına göre, iş akışını bozmadığı ve çalışmaları etkilemediği sürece işçilerin grup kurması yasak değildir; gizlilik içeren ve temin ediliş biçimi anlaşılamayan bu yazışmalara dayanılarak yapılan fesih somut olayda haksız kabul edilmiştir.
Ceza soruşturmasında hâkim kararı olmadan telefondaki WhatsApp mesajları incelenebilir mi?
CMK'nın 134. maddesi uyarınca bilgisayar kütüklerinde inceleme hâkim veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde savcı kararıyla yapılır. Yargıtay kararlarında, usulüne uygun karar bulunmaksızın şüphelinin rızasına dayanılarak telefondaki mesajlara dair düzenlenen tutanağın hukuka aykırı olduğu ve hükme esas alınamayacağı belirtilmiştir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

