Vekaletname Nedir ve Hukuki Niteliği Nasıldır?
Vekaletname, bir kişinin hukuki işlemlerini gerçekleştirmesi amacıyla başka bir kişiyi yetkilendirdiğini gösteren resmi bir belgedir. Vekil olarak atanan kişi, vekalet veren kişinin adına ve hesabına işlem tesis edebilir.
Noterden Vekaletname Çıkarma İşlemleri
Türkiye'de vekaletname tanzimi için belirli bir noterin seçilmesi zorunlu değildir. Noterlerin tamamı vekaletname işlemlerini aynı şekilde yerine getirir.
Türkiye'de yaşayan kişilerin notere resmi kimlik belgesi ile vekalet verilecek kişinin adı, soyadı, T.C. kimlik numarası ve açık adresi gibi bilgilerle başvurması gerekir. Noter, ilgilinin talebine uygun bir vekaletname taslağı hazırlayarak vekalet veren kişiye okur. Taslağın onaylanıp imzalanmasının ardından vekaletname kayda alınır ve vekile teslim edilir.
Şirketler Adına Vekaletname Çıkarılması
Şirket adına düzenlenecek vekaletnamelerde imza sirkülerinin notere veya konsolosluğa ibraz edilmesi zorunludur. İmza sirküleri şirket yetkililerinin kimler olduğunu ve hangi işlemleri yapabileceklerini gösterir. Şirket yetkilisi hem şirketi temsilen hem de kendi şahsı adına asaleten vekalet verebilir.
Yurt Dışından Vekaletname Düzenlenmesi ve Apostil Şerhi
Yurt dışında yaşayan kişiler vekaletname işlemlerini Türk konsoloslukları aracılığıyla gerçekleştirebilirler. Başvuru esnasında resmi kimlik belgesi ve vekalet verilecek kişinin bilgilerinin sunulması gerekir. Görevli memur taslağı hazırlayıp vekalet verene okur; ilgilinin onaylayıp imzalamasıyla işlem tamamlanır.
Yurt dışında düzenlenen vekaletnamelerin Türkiye'de geçerli olabilmesi için Lahey Sözleşmesi uyarınca Apostil şerhi konulması şarttır. Bu onay işlemi konsolosluklarca veya konsolosluğun bulunmadığı yerlerde ilgili ülkenin yetkili makamlarınca tatbik edilir.
Avukatlık Vekaletnamesi ve Mahkemeye İbraz Zorunluluğu
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 76/1 uyarınca dava ve iş yürüten vekillerin, noterlikçe tanzim veya tasdik edilmiş vekâletname aslını yahut aslına uygunluğunu onayladıkları örneği dava ve takip dosyasına ibraz etmeleri yasal bir zorunluluktur.
6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 76Kaynağı aç
Yargıtay 15. Hukuk Dairesi, E. 2018/5575, K. 2019/911Kaynağı aç
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 76/2 uyarınca, kamu kurum ve kuruluşlarının avukatlarına yetkili amirlerince usulüne uygun olarak verilmiş temsil belgeleri geçerlidir ve bu belgelerin ayrıca noter tarafından onaylanması gerekmez.
Vekaletnamede Ahzu Kabz Yetkisi
Avukatın dosyaya yatırılan parayı çekebilmesi için vekaletnamede ahzu kabz yetkisinin bulunması gerekir. Bu yetkinin yer almaması durumunda avukatın dosyaya yatırılan parayı çekmesi mümkün değildir.
Vekalet ilişkisinde avukat müvekkiline hesap verme borcu altındadır. Yargıtay 13. Hukuk Dairesi'nin 2015/39613 Esas ve 2018/3714 Karar sayılı ilamında belirtildiği üzere, vekilin ahzu kabz yetkisiyle çektiği parayı müvekkile ödememesi halinde hesap verme borcu paranın çekildiği an muaccel hale gelir ve temerrüt için ayrıca ihtarname tebliğine gerek olmaksızın faiz başlangıcı olarak paranın çekildiği tarih esas alınır.
Yargıtay 13. Hukuk Dairesi, E. 2015/39613, K. 2018/3714Kaynağı aç
Vekaletnamenin Süresi ve Sona Erme Halleri
Vekaletname kural olarak süresizdir ve vekil azledilmediği müddetçe temsil yetkisi devam eder. Bununla birlikte vekaletname süreyle sınırlandırılabilir; süre sınırı öngörülmüşse sürenin dolmasıyla vekaletname hükmünü yitirir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 114/1-f hükmüne göre usulüne uygun düzenlenmiş bir vekâletnamenin bulunması dava şartıdır. Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 2018/5575 Esas ve 2019/911 Karar sayılı ilamı gereğince bu zorunluluk hükmün kesinleşmesine kadar geçerli bir vekâletnameyi gerektirdiğinden, süresi sona ermiş vekâletnameyle davaya devam edilerek hüküm kurulamaz.
Vekâlet verenin ölümü durumunda temsil yetkisi ve vekâletname hükümleri sona erer. Takip edilen hukuki iş ve işlemlerin yürütülebilmesi için mirasçıların yeni bir vekâletname düzenlemesi zorunludur.
Vekaletname çıkarmak için belirli bir notere gitmek zorunlu mudur?
Hayır, belirli bir noterin seçilmesine gerek yoktur; bütün noterler vekaletname düzenleme işlemlerini aynı şekilde yerine getirir.
Yurt dışında düzenlenen vekaletnameler Türkiye'de nasıl geçerli olur?
Yabancı ülkelerde düzenlenen vekaletnamelerin Türkiye'de geçerli sayılması için Lahey Sözleşmesi kapsamında Apostil şerhi taşıması zorunludur.
Avukatın dosyaya yatırılan parayı çekebilmesi için hangi yetki gerekir?
Avukatların dosyaya yatırılan parayı çekebilmesi için vekaletnamede ahzu kabz yetkisinin bulunması gerekir.
Vekaletnamelerin geçerlilik süresi ne kadardır?
Vekaletname kural olarak süresizdir; ancak bir süre sınırı konulmuşsa sürenin dolmasıyla vekaletname hükmünü yitirir.
Vekalet veren öldüğünde mevcut vekaletname ne olur?
Vekalet verenin vefatıyla birlikte vekalet yetkisi son bulur; hukuki süreçlerin yürütülebilmesi adına mirasçılar tarafından yeni bir vekaletname çıkarılması gerekir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

