Vekaletname Nasıl Çıkartılır ve Hukuki Şartları Nelerdir?

by Avukat Erdal Ersoy
Vekaletname Nasıl Çıkartılır ve Hukuki Şartları Nelerdir?

Vekaletname Nedir ve Hukuki Niteliği Nasıldır?

Vekaletname, bir kişinin hukuki işlemlerini gerçekleştirmesi amacıyla başka bir kişiyi yetkilendirdiğini gösteren resmi bir belgedir. Vekil olarak atanan kişi, vekalet veren kişinin adına ve hesabına işlem tesis edebilir.

Noterden Vekaletname Çıkarma İşlemleri

Türkiye'de vekaletname tanzimi için belirli bir noterin seçilmesi zorunlu değildir. Noterlerin tamamı vekaletname işlemlerini aynı şekilde yerine getirir.

Türkiye'de yaşayan kişilerin notere resmi kimlik belgesi ile vekalet verilecek kişinin adı, soyadı, T.C. kimlik numarası ve açık adresi gibi bilgilerle başvurması gerekir. Noter, ilgilinin talebine uygun bir vekaletname taslağı hazırlayarak vekalet veren kişiye okur. Taslağın onaylanıp imzalanmasının ardından vekaletname kayda alınır ve vekile teslim edilir.

Şirketler Adına Vekaletname Çıkarılması

Şirket adına düzenlenecek vekaletnamelerde imza sirkülerinin notere veya konsolosluğa ibraz edilmesi zorunludur. İmza sirküleri şirket yetkililerinin kimler olduğunu ve hangi işlemleri yapabileceklerini gösterir. Şirket yetkilisi hem şirketi temsilen hem de kendi şahsı adına asaleten vekalet verebilir.

Yurt Dışından Vekaletname Düzenlenmesi ve Apostil Şerhi

Yurt dışında yaşayan kişiler vekaletname işlemlerini Türk konsoloslukları aracılığıyla gerçekleştirebilirler. Başvuru esnasında resmi kimlik belgesi ve vekalet verilecek kişinin bilgilerinin sunulması gerekir. Görevli memur taslağı hazırlayıp vekalet verene okur; ilgilinin onaylayıp imzalamasıyla işlem tamamlanır.

Yurt dışında düzenlenen vekaletnamelerin Türkiye'de geçerli olabilmesi için Lahey Sözleşmesi uyarınca Apostil şerhi konulması şarttır. Bu onay işlemi konsolosluklarca veya konsolosluğun bulunmadığı yerlerde ilgili ülkenin yetkili makamlarınca tatbik edilir.

Avukatlık Vekaletnamesi ve Mahkemeye İbraz Zorunluluğu

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 76/1 uyarınca dava ve iş yürüten vekillerin, noterlikçe tanzim veya tasdik edilmiş vekâletname aslını yahut aslına uygunluğunu onayladıkları örneği dava ve takip dosyasına ibraz etmeleri yasal bir zorunluluktur.

6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 76Kaynağı aç
MADDE 76- (1) Avukat, açtığı veya takip ettiği dava ve işlerde, noter tarafından onaylanan ya da düzenlenen vekâletname aslını veya avukat tarafından onaylanmış aslına uygun örneğini, dava yahut takip dosyasına konulmak üzere ibraz etmek zorundadır. (2) Kamu kurum ve kuruluşlarının avukatlarına, yetkili amirleri tarafından usulüne uygun olarak düzenlenip verilmiş olan temsil belgeleri de geçerli olup, ayrıca noterce onaylanmasına gerek yoktur. Vekâletnamesiz dava açılması ve işlem yapılması
Yargıtay 15. Hukuk Dairesi, E. 2018/5575, K. 2019/911Kaynağı aç
15. Hukuk Dairesi         2018/5575 E.  ,  2019/911 K. "İçtihat Metni" Mahkemesi :Asliye Hukuk Mahkemesi Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü: – K A R A R – Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan zararların tahsili amacıyla …'da açılan dava sonucu verilen kararın tenfizi talebinden ibarettir. Davacı vekili; davalı şirketin müvekkilini zarara uğrattığından … Cumhuriyeti … ili Genelinde Belediyelerarası Ekonomik İhtisas Mahkemesi'nde dava açtığını, mahkemenin 2-23/2014 dava nosuyla gördüğü davada 29.01.2014 tarihinde müvekkilinin davasının kısmen kabulüne, 25.000.000 Tenge tutarında kaydedilen kâr niteliğinde zarar ve 750.000 Tenge tutarında harç masrafı olmak üzere toplamda 25.750.000 Tenge'nin müvekkiline ödenmesine karar verildiğini, kararı davalı tarafın itiraz ettiğini, … Cumhuriyeti … İl Mahkemesi Hukuki ve İdari Davalar İstinaf Kurulu'nun 2-a-1025 numaralı ve 29.04.2014 tarihli kararıyla onandığını ve icra gücü kazanarak icra emri düzenlendiğini, davalının bu kararı da temyiz ettiğini, … ili Temyiz Kurulu Mahkemesi'nin 18.11.2014 tarih ve 2k-755 numaralı kararıyla temyiz itirazlarının reddedildiğini, kararın onandığını böylece kararın 29.01.2014 tarihinde kesinleşmiş olduğunu, ayrıca yerel mahkemenin müvekkilinin başvurusu üzerine durumu daha açık hale getirmek için, kararın kesinleştiğine ve … Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti arasında yapılan hukuki konularda Adli Yardımlaşma Anlaşması'nın 25. maddesi gereğince kesinleşmiş kararın Türkiye'de tenfiz edilebilir nitelikte olduğuna ilişkin 4/03/4648 nolu 12.03.2015 tarihli kararın verildiğini iddia ederek; … Cumhuriyeti … ili Genelinde Belediyelerarası Ekonomik İhtisas Mahkemesi'nin 2-23/2014 nolu dosyasında verdiği 29.01.2014 tarihli kararının tenfizine ve söz konusu karar gereği; davalı şirketten, 25.000.000 Tenge tutarında kaybedilen kâr niteliğinde zarar ve 750.000 Tenge tutarında harç masrafı olmak üzere toplamda 25.750.000 Tenge'nin alınarak müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili; davacının … Mahkemelerinden alınmış bir söz konusu olay hakkında farklı türdeki mahkemelerin vermiş olduğu birçok karar olduğunu, kararların hiçbirinin kesinleşmediğini, kesinleşmeyen bu kararların Türkiye'de tanınmasının mümkün olmadığını, … iç hukuk yollarının tüketilmediğini, müvekkilinin en son olarak … Cumhuriyeti Yüksek Mahkemesi nezdinde hukuka aykırı kararların itirazen temyizini yaptığı da aşikar olmasına karşı davacı bu süreci beklemeden tenfiz talebinde bulunduğunu, ayrıca dava konusu olayın müvekkili firmanın gecikmesinden kaynaklanmadığını, hammadde bulamamasından kaynaklandığını, müvekkilinin üzerine düşen mesuliyeti yerine getirmediğini, davacının işin konusu sıvı paketleme makinesi olduğundan şişe ve hammaddeleri tedarik edilmemesi kaynaklı olduğunu beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece davanın kabulüne dair verilen karar, davalı vekili tarafından yasal süresi içerisinde temyiz edilmiştir. Dava açılırken davacı vekili 14.10.2014 tarihli vekâletnameyi sunarak dava açmış olup, bu vekâletnamenin süreli olduğu ve 14.10.2014 tarihinden itibaren 1 yıllık geçerlilik süresi bulunduğu anlaşılmaktadır. 6100 sayılı HMK'nın 76. maddesinde “(1) Avukat, açtığı veya takip ettiği dava ve işlerde, noter tarafından onaylanan ya da düzenlenen vekâletname aslını veya avukat tarafından onaylanmış aslına uygun örneğini, dava yahut takip dosyasına konulmak üzere ibraz etmek zorundadır.” hükmü bulunmakta ve yine aynı kanunun dava şartlarını düzenleyen 114/1 f maddesinde “Vekil aracılığıyla takip edilen davalarda, vekilin davaya vekâlet ehliyetine sahip olması ve usulüne uygun düzenlenmiş bir vekâletnamesinin bulunması.” hükmü bulunmaktadır. Bu hükümlere göre dava açılırken ve davanın tüm aşamalarında vekil ile takip edilen davalar yönünden vekilin usulüne uygun düzenlenmiş vekâletnamesinin bulunması gerekmektedir. Bu anlatımlar ışığında somut olaya gelince; dava açılırken davacı vekili tarafından dosya sunulan 14.10.2014 tarihli vekâletname süreli olup, 14.10.2014 tarihinden itibaren 1 yıllık geçerlilik süresini 14.10.2015 tarihinde dolduğu anlaşılmaktadır. Dava şartı olan usulüne uygun vekâletname bulunması zorunluluğu hükmün kesinleşmesine kadar geçerli vekâletnameyi bulundurmayı gerektirdiği halde süresi sona ermiş vekâletname ile davaya devam edilip hüküm kurulması doğru olmamış, hükmün bozulması gerekmiştir. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine, karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine 04.03.2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 76/2 uyarınca, kamu kurum ve kuruluşlarının avukatlarına yetkili amirlerince usulüne uygun olarak verilmiş temsil belgeleri geçerlidir ve bu belgelerin ayrıca noter tarafından onaylanması gerekmez.

Vekaletnamede Ahzu Kabz Yetkisi

Avukatın dosyaya yatırılan parayı çekebilmesi için vekaletnamede ahzu kabz yetkisinin bulunması gerekir. Bu yetkinin yer almaması durumunda avukatın dosyaya yatırılan parayı çekmesi mümkün değildir.

Vekalet ilişkisinde avukat müvekkiline hesap verme borcu altındadır. Yargıtay 13. Hukuk Dairesi'nin 2015/39613 Esas ve 2018/3714 Karar sayılı ilamında belirtildiği üzere, vekilin ahzu kabz yetkisiyle çektiği parayı müvekkile ödememesi halinde hesap verme borcu paranın çekildiği an muaccel hale gelir ve temerrüt için ayrıca ihtarname tebliğine gerek olmaksızın faiz başlangıcı olarak paranın çekildiği tarih esas alınır.

Yargıtay 13. Hukuk Dairesi, E. 2015/39613, K. 2018/3714Kaynağı aç
13. Hukuk Dairesi         2015/39613 E.  ,  2018/3714 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacılar ile davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü. K A R A R Davacılar, davalı ile dava dışı Metin İnan'ı 13.02.2008 tarihli vekaletname ile vekil tayin ettiklerini, o tarihte … ın davalının yanında sigortalı çalıştığını, davalının bu vekaletname ile kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil davasında vekilleri olduğunu, davanın sonuçlandığını ve 258.049,52 TL'nin yarı yarıya kendilerine ödenmesine karar verildiğini, dava dışı …. 'ın ahzu kabz yetkisine dayanarak hükmedilen meblağı 30.09.2009 tarihinde tahsil ettiğini, ancak kendilerine ödeme yapmadığını, bu bedelin tahsili amacı ile davalı hakkında 258.049,51 TL asıl alacak ve 69.100,71 TL işlemiş faiz üzerinden başlattıkları takibin davalının haksız itirazı ile durduğunu ileri sürerek, itirazın iptaline ve inkar tazminatına karar verilmesini istemiştir. Davalı, dava dışı avukat Metin İnan ile kendisi arasında işçi işveren ilişkisi bulunmadığını, birbirlerinden bağımsız çalıştıklarını ve …. 'ın o dönemde topluluk sigortası üyesi olduğunu, vekaletnamede yer alan sigortalı çalışan ibaresinin sehven noter tarafından yazıldığını, dolayısıyla Metin İnan'ın yaptığı işlemden sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını savunarak davanın reddini dilemiştir. Mahkemece, davalının … 8. İcra Müdürlüğü'nün 2012/11702 Sayılı dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptali ile 258.049,51 TL asıl alacak ve 699,92 TL işlemiş faiz olmak üzere 258.749,43 TL üzerinden ve asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz işletilmek sureti ile takibin devamına, % 20 itibarı ile 51.609,90 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazla isteğin reddine karar verilmiş; hüküm taraflarca temyiz edilmiştir. 1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının temyiz itirazlarının reddi gerekir. 2-Davacılar, davalı ile davalının yanında sigortalı çalışan dava dışı Metin İnan'a vekalet verdiklerini, Metin İnan'ın ahzu kabz yetkisine dayanarak tahsil ettiği kamulaştırma bedelini kendilerine ödemediğinden başlattıkları icra takibine vaki itirazın iptali ile eldeki davayı açmışlardır. Davalı, davanın reddini dilemiş; Mahkemece itirazın kısmen iptali ile 258.049,51 TL asıl alacak ve 699,92 TL işlemiş faiz olmak üzere 258.749,43 TL üzerinden ve asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz işletilmek sureti ile takibin devamına karar verilmiştir. Gerekçede, müteselsil borçlulardan birinin temerrüte düşmesi halinde diğer borçluların onun temerrütünden etkilenmeyeceği, borçluların her birinin temerrütünden kaynaklanan borçların şahsi olduğu gerekçesi ile faiz başlangıç tarihi olarak paranın çekildiği tarih değil, davalı avukata gönderilen ihtarnamenin tebliğ tarihinin esas alındığı belirtilmiştir. Hemen belirtilmelidir ki, davacılar ile davalı avukat arasında sözleşme ilişkisi bulunmakta olup, davalı avukat müvekkili davacılara hesap verme borcu altındadır. Davacılar, müvekkil olarak kendileri adına çekilen paranın çekildiği tarihi bilme imkanına sahip olmadıklarından, davalının temerrüte düşmesi için ayrıca ihtarname tebliğine gerek yoktur. Zira avukatın hesap verme borcu paranın çekildiği tarih itibari ile muaccel olmaktadır. O halde Mahkemece, faiz başlangıç tarihi olarak paranın çekildiği tarihin esas alınması gerekirken, aksi düşünce ile yazılı şekilde ihtarnamenin tebliğ tarihinin esas alınması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir. SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte yazılı nedenlerle davalının temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle temyiz edilen hükmün davacılar yararına BOZULMASINA, aşağıda dökümü yazılı 13.255,47 TL kalan harcın davalıdan alınmasına, peşin alınan 27,70 TL harcın istek halinde davacılara iadesine, HUMK’nun 440/I maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 29/03/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.

Vekaletnamenin Süresi ve Sona Erme Halleri

Vekaletname kural olarak süresizdir ve vekil azledilmediği müddetçe temsil yetkisi devam eder. Bununla birlikte vekaletname süreyle sınırlandırılabilir; süre sınırı öngörülmüşse sürenin dolmasıyla vekaletname hükmünü yitirir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 114/1-f hükmüne göre usulüne uygun düzenlenmiş bir vekâletnamenin bulunması dava şartıdır. Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 2018/5575 Esas ve 2019/911 Karar sayılı ilamı gereğince bu zorunluluk hükmün kesinleşmesine kadar geçerli bir vekâletnameyi gerektirdiğinden, süresi sona ermiş vekâletnameyle davaya devam edilerek hüküm kurulamaz.

Vekâlet verenin ölümü durumunda temsil yetkisi ve vekâletname hükümleri sona erer. Takip edilen hukuki iş ve işlemlerin yürütülebilmesi için mirasçıların yeni bir vekâletname düzenlemesi zorunludur.

Vekaletname çıkarmak için belirli bir notere gitmek zorunlu mudur?

Hayır, belirli bir noterin seçilmesine gerek yoktur; bütün noterler vekaletname düzenleme işlemlerini aynı şekilde yerine getirir.

Yurt dışında düzenlenen vekaletnameler Türkiye'de nasıl geçerli olur?

Yabancı ülkelerde düzenlenen vekaletnamelerin Türkiye'de geçerli sayılması için Lahey Sözleşmesi kapsamında Apostil şerhi taşıması zorunludur.

Avukatın dosyaya yatırılan parayı çekebilmesi için hangi yetki gerekir?

Avukatların dosyaya yatırılan parayı çekebilmesi için vekaletnamede ahzu kabz yetkisinin bulunması gerekir.

Vekaletnamelerin geçerlilik süresi ne kadardır?

Vekaletname kural olarak süresizdir; ancak bir süre sınırı konulmuşsa sürenin dolmasıyla vekaletname hükmünü yitirir.

Vekalet veren öldüğünde mevcut vekaletname ne olur?

Vekalet verenin vefatıyla birlikte vekalet yetkisi son bulur; hukuki süreçlerin yürütülebilmesi adına mirasçılar tarafından yeni bir vekaletname çıkarılması gerekir.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

Avukat Erdal Ersoyİletişim ve randevu