Yurt dışında bulunan kişilerin Türkiye'deki hukuki iş ve işlemlerini yürütmek üzere vekaletname vermesi, Türk konsoloslukları veya bulunulan ülkedeki yerel noterler aracılığıyla gerçekleştirilir. Konsoloslukta düzenlenen vekaletnameler 1968 Londra Sözleşmesi kapsamında tasdik işleminden muaf tutulduğu için bu belgelerde Türkiye'de kullanım amacıyla ayrıca apostil şerhi aranmaz. Yabancı yerel noterliklerde hazırlanan vekaletnameler ise 1961 Lahey Apostil Sözleşmesi uyarınca ilgili yabancı yetkili makamca apostil şerhi tatbik edilerek konsolosluk onayına gerek kalmaksızın Türkiye'de geçerli sayılır. Lahey Sözleşmesi'ne taraf olmayan ülkelerde yerel noterlerce düzenlenen vekaletnameler için ise konsolosluk veya elçilik tasdiki aranabilir.
Bizzat Başvuru ve İmza Zorunluluğu
Yurt dışından vekaletname verilebilmesi için vekalet verecek kişinin konsolosluğa veya yerel notere bizzat başvurması ve imza atması zorunludur. Yalnızca posta yoluyla veya çevrimiçi başvuru yapılarak tek başına vekaletname çıkarma işlemi gerçekleştirilemez.
Yabancı Noterlerde Düzenlenen Vekaletnameler ve Apostil İşlemleri
Yabancı bir ülkede yerel notere başvurularak tanzim edilen vekaletnamelerin Türkiye'de hüküm ifade edebilmesi için belgenin düzenlendiği ülkenin yetkili makamınca apostil şerhi verilmesi gerekir. Yabancı noterde yabancı dille hazırlanan apostilli vekaletnamelerin Türkiye'deki resmi mercilerde işleme alınabilmesi adına Türkiye'de yeminli tercümesinin yapılması ve noterden onaylatılması zorunludur. Vekaletnamenin Türkçe olarak ya da çift dilli biçimde düzenlenmiş olması durumunda ise ayrıca ek tercüme aranmaz. Apostil anlaşmasına taraf olmayan bir ülkede düzenlenen belgeler için konsolosluk veya elçilikten tasdik alınması gerekebilir.
Düzenleme Şeklinde Yapılması Zorunlu Olan İşlemler
1512 sayılı Noterlik Kanunu m. 89 uyarınca niteliği bakımından tapuda işlem yapılmasını gerektiren sözleşme ve vekaletnameler ile gayrimenkul satış vaadi ve miras taksimi sözleşmesi gibi işlemlerin düzenleme şeklinde yapılması şarttır. Noterlik Kanunu gereğince düzenleme şeklinde yapılması şart koşulan gayrimenkul satış vaadi ve miras taksimi gibi işlemler için yabancı noter yerine konsoloslukta vekaletname düzenlenmesi gerekir.
1512 sayılı NOTERLİK KANUNU m. 89Kaynağı aç
Fotoğraf Şartı, Özel Yetkiler ve Taşınmaz Satışındaki Sınır
Vekaletnamenin konusu taşınmaz devri, araç satışı veya boşanma gibi işlemler olduğunda ilgilinin son altı ay içinde çekilmiş iki adet vesikalık fotoğraf bulundurması zorunludur. Boşanma ve benzeri aile hukuku davaları ile tanıma ve tenfiz davalarında temsil yetkisinin kullanılabilmesi için vekaletnamede avukata bu davaları açma, yürütme ve gerektiğinde anlaşma protokolü imzalama hususlarında açık ve özel yetki verilmesi ve belgede fotoğrafın yer alması aranır.
Taşınmaz satışına ilişkin vekaletnamelerde vekil ile alıcı aynı kişi olamaz. Vekil tayin edilen kişinin malı kendi üzerine satın alma yetkisi bulunsa dahi bu kurala aykırı düzenlenen vekaletnameler tapu müdürlüklerince işleme alınmaz.
Vekaletnamenin Süresi ve Elektronik Örnek Çıkarma İmkânı
Vekaletnameler, metninde açıkça bir süre veya tarih kısıtlaması öngörülmedikçe kural olarak süresiz geçerlidir. Vekalet verenin azli, taraflardan birinin vefatı veya tüzel kişilerde fesih durumu gerçekleşene kadar yürürlük devam eder. Konsoloslukta vekaletname düzenlenirken vekile Türkiye'deki herhangi bir noterlikten vekaletname örneği çıkarma yetkisi verilmişse, belgenin aslı fiziken intikal etmeden önce vekil elektronik sistem üzerinden Türkiye'deki bir notere başvurarak örneği temin edebilir ve işlemleri yürütebilir.
Yurt dışından posta veya internet aracılığıyla tek başına vekaletname verilebilir mi?
Yurt dışından vekaletname verilebilmesi için vekalet verenin konsolosluğa veya yerel notere bizzat başvurması ve imza atması zorunlu olup yalnızca posta veya çevrimiçi başvuru yoluyla vekalet verilemez.
Konsolosluktan verilen vekaletname için apostil şerhi gerekir mi?
Konsoloslukta düzenlenen vekaletnameler 1968 Londra Sözleşmesi kapsamında tasdikten muaf olduğundan Türkiye'de kullanılabilmesi için ayrıca apostil şerhi aranmaz.
Yurt dışından çıkarılan vekaletnameler süreli midir?
Vekaletnameler metninde açıkça bir süre sınırı öngörülmedikçe kural olarak süresizdir; vekalet verenin azli, vefat veya tüzel kişilerde fesih gibi durumlar gerçekleşene kadar geçerliliğini korur.
Taşınmaz satışı vekaletnamesiyle vekil taşınmazı bizzat kendi üzerine alabilir mi?
Taşınmaz satışına ilişkin vekaletnamelerde vekil ile alıcı aynı kişi olamaz; vekile malı kendi üzerine satın alma yetkisi tanınmış olsa dahi bu vekaletnameler tapu müdürlüklerince işleme alınmaz.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy