Fakülte ve Yüksekokul Mezunlarının Astsubaylığa Geçiş Şartları
3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun 15 inci maddesi uyarınca, kendi nam ve hesabına fakülte, yüksekokul veya meslek yüksekokulu bitiren uzman erbaşların astsubay çavuşluğa nasbedilmek üzere müracaat edebilmeleri için başvuru tarihinde 4 üncü hizmet yılını tamamlamış ve 8 inci hizmet yılını bitirmemiş olmaları kanuni şarttır.
3269 sayılı UZMAN ERBAŞ KANUNU m. 15Kaynağı aç
Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin 24 üncü maddesi doğrultusunda adayın, astsubaylık sınavına müracaat tarihinde uzman erbaşlığa alındığı tarihten itibaren en az dört yıl sicil almış olması ve mevcut sicil notlarının ortalamasının sicil tam notunun yüzde doksanı (%90) ve yukarısında bulunması zorunludur.
9439 sayılı UZMAN ERBAŞ YÖNETMELİĞİ m. 24Kaynağı aç
Astsubay Meslek Yüksekokulu Yoluyla Geçiş Koşulları
Lise ve dengi okul mezunu uzman erbaşların Astsubay Meslek Yüksekokulu aracılığıyla astsubaylığa geçiş yapabilmesi için uzman erbaş olarak en az bir yıl hizmet etmiş olmaları ve sözleşme süresi içinde müracaatta bulunmaları gerekir. Bunun yanı sıra adayın, astsubay meslek yüksekokulu giriş sınavına müracaat yapılan yılın ocak ayının ilk günü itibarıyla yirmi beş yaşını bitirmemiş olması gerekmektedir.
Astsubay Meslek Yüksekokulu giriş sınavına başvuran uzman erbaşların, uzman erbaşlığa alındığı tarihten itibaren almış oldukları mevcut sicil notlarının ortalamasının da sicil tam notunun yüzde doksanı (%90) ve üzerinde bulunması şarttır.
Nitelik Belgesi, Değerlendirme Esasları ve İlave Kontenjan
Astsubaylığa geçiş başvurusunda bulunan uzman erbaş hakkında, sıralı sicil üstlerince genel kültür, mesleki bilgi, karakter ve ahlak bakımından astsubaylığa layık olduğuna dair olumlu nitelik belgesi düzenlenmesi zorunludur.
Astsubaylığa geçirilecek adayların değerlendirmesi 100 tam puan üzerinden gerçekleştirilir. Yazılı sınavlar sonucu alınan notlara sicil notu ortalamasının yüzde yirmi beşi (%25), bedeni yeterlik notunun yüzde onu (%10) ve yapılması halinde mülakat notunun yüzde onu (%10) ile mükafat puanı eklenir, ceza puanı ise düşülür. Değerlendirme notlarının eşit olması halinde sınavlarda alınan notlar, bu notların da eşitliği durumunda ise hizmet süreleri veya uzman erbaşlıkta geçirilen süre esas alınır.
Ceza puanı hesabında ilgili kanunların disiplin çizelgelerinde bulunmayan ve taksirli suçlar hariç olmak üzere mahkeme kararıyla kesinleşen para cezaları 4 puan, diğer hapis cezaları ise 4,5 puan olarak 0,118 katsayısıyla işleme alınır. Cezanın tecil edilmiş bulunması, adli sicilden kaydının çıkarılması ya da hükmün açıklanmasının geri bırakılması puan indirimine engel oluşturmaz.
Özel Kuvvetler Komutanlığında görevli uzman erbaş adaylarına, değerlendirmede kontenjanın yüzde onunu (%10) aşmamak şartıyla Millî Savunma Bakanlığınca belirlenecek oranda ilave kontenjan verilebilir. Bu personelin puan barajı bakanlıkça tespit edilir ve başarılı olanlar kendi aralarında puan sırasına tabi tutulurken, genel esaslara göre başarı sağlayanlar ilave kontenjan hesabı dışında değerlendirilir.
Adli Durum Engelleri ve Ek Sınav Hakkı
3269 sayılı Kanun'un 15 inci maddesi ve Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin 24 üncü maddesi uyarınca uzman erbaş statüsünü sona erdirecek suçlardan gözetim altına alınanlar, tutuklananlar veya taksirli suçlar hariç olmak üzere haklarında kamu davası açılanlar bu durumları devam ettiği sürece sınava alınmazlar. Ancak hazırlık soruşturması neticesinde kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmesi veya yargılama sonucunda beraat kararı çıkması durumunda, diğer koşulları taşımak kaydıyla sınava kabul edilirler.
Astsubaylığa geçmek için gerekli şartları taşıdığı halde harekât veya yurt dışı operasyon görevleri sebebiyle 3269 sayılı Kanun'un 15 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki fakülte veya yüksekokul mezuniyeti yoluyla başvuruda bulunamayan ya da seçme sınavına katılamayan uzman erbaşlara, katılamadıkları sınav sayısı kadar ek sınav hakkı verilir.
Eğitim Sürecinde Özlük Hakları ve Göreve Devam Esasları
Astsubay adayı uzman erbaşların Astsubay Meslek Yüksekokullarında veya tâbi tutulacakları temel askerlik eğitimi sırasındaki öğrenimlerinde, özlük hakları yönünden uzman erbaşlık statüleri devam eder ve bu personele askeri öğrenci harçlığı ödenmez. Adaylarda evli ve nişanlı olmama ile öğrenime ara vermeme şartları aranmaz.
Kendi nam ve hesabına fakülte ve yüksekokul bitiren uzman erbaşlar en az üç aylık temel askerlik ve astsubaylık anlayışı kazandırma eğitimine tâbi tutulur. Ders ve eğitim gün sayısının üçte birine katılmayan adaylar başarısız sayılmakla birlikte, sağlık mazereti nedeniyle bu süreyi aşanlar başarısız sayılmayıp bir sonraki eğitim dönemine iştirak ettirilir.
Astsubay Meslek Yüksekokullarından veya temel askerlik ve astsubaylık anlayışı kazandırma eğitiminden başarısızlık sebebiyle veya kendi isteğiyle ayrılan uzman erbaşlardan, istekli olan ve uzman erbaş olmak için gerekli şartları kaybetmemiş bulunanlar görevlerine uzman erbaş olarak devam ettirilirler.
Statü Değişikliği, Mecburi Hizmet ve İptal Davası
Sınavları ve eğitim aşamalarını başarıyla tamamlayan uzman erbaşlar astsubay çavuş rütbesiyle muvazzaf statüye geçirilir ve bu aşamadan itibaren 926 sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri Personel Kanunu hükümlerine tâbi kılınırlar.
Uzman erbaşlıktan astsubaylığa nasbedilen personelin mecburi hizmet süresi, ilk sözleşmelerinin onaylandığı tarihten itibaren 15 yıldır. Bu personelin uzman erbaşlıkta geçen hizmet süreleri ise astsubaylık rütbe bekleme süresinden sayılmaz.
Uzman erbaşlıktan astsubaylığa geçiş sürecinde tesis edilen idari işlemlere karşı, tebligatın yapıldığı tarihten itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir.
Fakülte veya yüksekokul mezunu uzman erbaşlar kaçıncı hizmet yılında astsubaylığa başvurabilir?
Kendi nam ve hesabına fakülte, yüksekokul veya meslek yüksekokulu bitiren uzman erbaşların başvuru tarihinde 4 üncü hizmet yılını tamamlamış ve 8 inci hizmet yılını bitirmemiş olmaları zorunludur.
Astsubay Meslek Yüksekokulu üzerinden geçişte yaş sınırı nedir?
Lise ve dengi okul mezunlarının Astsubay Meslek Yüksekokulu sınavına başvurabilmesi için müracaat yapılan yılın ocak ayının ilk günü itibarıyla 25 yaşını bitirmemiş olmaları şarttır.
Astsubaylığa geçişte asgari sicil notu ortalaması ne kadardır?
Uzman Erbaş Yönetmeliği gereğince fakülte veya yüksekokul mezuniyeti ile Astsubay Meslek Yüksekokulu giriş başvurularında mevcut sicil notu ortalamasının sicil tam notunun en az yüzde doksanı (%90) olması şartı aranır.
Hakkında ceza davası devam eden uzman erbaş sınava girebilir mi?
Taksirli suçlar hariç olmak üzere haklarında kamu davası açılanlar bu durumları sürdükçe sınava kabul edilmez; beraat veya kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmesi halinde şartları taşıyanlar sınava alınır.
Astsubaylığa geçirilen uzman erbaşın mecburi hizmet süresi ne kadardır?
Mecburi hizmet süresi personelin ilk sözleşmesinin onaylandığı tarihten itibaren 15 yıl olup uzman erbaşlıkta geçen hizmet süreleri astsubaylık rütbe bekleme süresine dahil edilmez.
Astsubaylık eğitiminden ayrılan personel uzman erbaşlığa dönebilir mi?
Eğitimden kendi isteğiyle veya başarısızlık sebebiyle ayrılanlardan istekli olan ve uzman erbaşlık şartlarını taşımayı sürdüren adaylar görevlerine uzman erbaş olarak devam edebilirler.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

