Uzman erbaşların devlet memurluğuna geçişi, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 92. maddesi ile 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun 5. maddesinin birlikte uygulanmasıyla mümkün olmaktadır. Bu düzenlemeye göre uzman erbaşlar belirli koşulları taşıdıklarında kamu kurumlarındaki memur kadrolarına atanmak için başvurabilir; ancak başvurunun kabul edilip edilmeyeceği, kurumun ihtiyaç durumuna ve boş kadro varlığına bağlı takdir yetkisi kapsamındadır.
Yasal Çerçeve ve Temel Koşullar
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 92. maddesi, bu Kanun kapsamı dışındaki personelden kendi isteğiyle görevinden çekilmiş olanların, boş kadro bulunmak ve gireceği sınıfın niteliklerini taşımak kaydıyla devlet memuriyetine atanabileceğini düzenlemektedir. Uzman erbaşlar açısından ise 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun 5. maddesine 6663 sayılı Kanun'un 14. maddesiyle eklenen fıkra, bu genel düzenlemeye ek bir koşul getirmektedir: söz konusu 92. madde hükmünden yararlanabilmek için en az yedi hizmet yılının tamamlanmış olması zorunludur.
3269 sayılı UZMAN ERBAŞ KANUNU m. 5Kaynağı aç
Bu çerçevede geçiş için aranacak koşullar arasında en az yedi yıllık hizmet süresi, boş kadronun varlığı ve atanılacak sınıfın öngördüğü niteliklerin taşınması sayılmaktadır. Ayrılış biçiminin önemi ve sağlık sebebiyle fesih gibi sınır durumlar aşağıda ayrıca ele alınmaktadır. KPSS sınavı bu yol için zorunlu değildir; bununla birlikte atanılmak istenen kurumun belirlediği özel nitelik şartlarının karşılanması gerekmektedir.
Yedi Yıllık Hizmet Koşulu
3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun 5. maddesine 6663 sayılı Kanun'un 14. maddesiyle eklenen fıkra (Resmî Gazete: 10.02.2016, S: 29620) uyarınca, uzman erbaşların 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 92. maddesinden yararlanabilmeleri için en az yedi hizmet yılını tamamlamış olmaları gerekmektedir. Yedi yılı tamamlamayan uzman erbaşlar bu imkândan yararlanamaz.
Görevden Ayrılış Biçiminin Önemi
657 sayılı Kanun'un 92. maddesi bu geçiş imkânını kendi isteğiyle görevinden çekilmiş olanlar için öngörmektedir. Görevine son verilerek, başka bir deyişle askeriyeden atılarak ayrılanların bu yoldan memurluğa atanması mümkün değildir. Öte yandan sağlık sebebiyle sözleşmesi feshedilenlerin aynı imkândan yararlanıp yararlanamayacağı ise daha karmaşık bir tablodur: ikincil değerlendirmeler bu hâli kapsamda saymaktadır, ancak 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun 5. maddesinin birincil metni, sağlık sebebiyle feshe özgü açık bir hüküm içermemekte olup bu konuda kesin bir sonuca ulaşmak mümkün değildir.
Atanılabilecek Kadrolar
Uzman erbaşlar, kurumların kendi mevzuatında bu düzeyde belirlediği kadrolara, örneğin koruma ve güvenlik görevlisi kadrolarına atanabilmektedir. Hangi kadroların uygun sayılacağı kuruma ve o kurumun ilgili mevzuatına göre değişmektedir.
Belediye bünyesindeki zabıta memurluğu ve itfaiye eri kadroları bu genel yoldan doğrudan elde edilemez. Uzman erbaşın önce genel memur kadrosuna atanması, ardından ilgili yönetmeliklerde öngörülen koşulları ayrıca karşılaması gerekmektedir. Belediye Zabıta Yönetmeliği'nin 16. maddesi 35 yaşını aşmama ve sınavda başarılı olma koşullarını öngörmektedir. Belediye İtfaiye Yönetmeliği'nin 18. maddesi de itfaiye eri kadrosuna geçmek isteyen memur kadrosu çalışanları için aynı şekilde 35 yaşını aşmama ve sınavda başarılı olma koşullarını aramaktadır.
Kurumun Takdir Yetkisi ve Açıktan Atama
Uzman erbaşın koşulları taşıması, ilgili kurumun onu atama yükümlülüğünü doğurmaz. Kamu kurumları, atamayı ihtiyaç durumuna ve açık kadro varlığına göre gerçekleştirir; başvurunun kabul edilmesi kurumun takdir yetkisi kapsamındadır. Açıktan atama yapılabilmesi için kurumun önce yetkili makamlardan izin alması gerektiği bilinmekle birlikte, bu izin sürecinde başvurulacak makamların güncel listesi, teşkilat değişiklikleri nedeniyle ayrıca doğrulanmalıdır.
Memurluğa Geçişte Kademe ve İntibak
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu kapsamı dışında görev yapmış olup memuriyete bu Kanun'un 36. maddesindeki giriş derecesinin üzerinde bir dereceyle başlayanlar hakkında, ilgili kanun hükümleri belirleyici olmaktadır. Bu hükümlere göre, giriş derecelerinin üzerinde bir dereceyle göreve başlanmış olması halinde, iki giriş derecesi arasındaki süreye karşılık gelen ek bir bekleme süresi ilk ilerleme ve yükselmelere eklenir. Uzman erbaş olarak geçen hizmet süresinin yeni kurumdaki intibak hesabında dikkate alınması gerektiğine ilişkin yargı kararları da bu hukuki çerçeveyi destekler niteliktedir. Uyuşmazlığa konu olan bir davada, ilk derece mahkemesinin intibak işlemini hukuka uygun bulan kararı istinaf aşamasında kaldırılmış ve dava konusu işlem iptal edilmiştir; söz konusu davada öğrenim durumuna göre yeni kurumdaki memuriyete giriş derece ve kademesi üzerinden intibak yapılması gerektiği vurgulanmıştır.
İdari İşlemlere Karşı Dava Açma Süresi
Memurluğa geçiş başvurusuna ilişkin idari işlemlere karşı açılacak davalarda, özel kanunlarda farklı bir süre öngörülmemişse 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesi uygulanır. Bu hükme göre idare mahkemelerinde dava açma süresi altmış gündür; süre, yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren işlemeye başlar.
2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU m. 7Kaynağı aç
Sık Sorulan Sorular
Uzman erbaştan memurluğa geçmek için KPSS şart mı?
Hayır. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 92. maddesi kapsamındaki bu yoldan KPSS sınavına girmeksizin memur kadrolarına atanmak mümkündür. Bununla birlikte, atanılmak istenen kurumun ilgili mevzuatında öngörülen özel nitelik koşullarının karşılanması zorunludur.
Kaç yıl uzman erbaş hizmeti gerekiyor?
3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun 5. maddesine 6663 sayılı Kanun'un 14. maddesiyle eklenen fıkra uyarınca, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 92. maddesinden yararlanabilmek için en az yedi yıl hizmet tamamlanmış olmalıdır.
Askeriyeden atılan uzman erbaş memur olabilir mi?
657 sayılı Kanun'un 92. maddesi bu imkânı kendi isteğiyle görevinden çekilmiş olan personele tanımaktadır. Görevine son verilerek, yani askeriyeden atılarak ayrılanların bu yoldan memurluğa atanması mümkün değildir.
Sağlık sebebiyle sözleşmesi feshedilenler memurluğa geçebilir mi?
Bu konuda birincil mevzuat metni kesin bir yanıt vermemektedir. 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun 5. maddesi yalnızca yedi hizmet yılı koşulunu düzenlemekte; sağlık sebebiyle fesih hâlini kapsama alan ya da dışlayan açık bir hüküm içermemektedir. Bu nedenle söz konusu durumda 657 sayılı Kanun'un 92. maddesinden yararlanılıp yararlanılamayacağı, mevcut kanun hükmü üzerinden kesin olarak belirlenememektedir.
Uzman erbaşlar doğrudan zabıta memuru olabilir mi?
Hayır. Belediye zabıta memurluğuna doğrudan atanmak mümkün değildir. Önce genel memur kadrosuna atanmak, ardından Belediye Zabıta Yönetmeliği'nin 16. maddesindeki yaş, sağlık ve sınav koşullarını sağlamak gerekmektedir.
Başvurum reddedilirse ne yapabilirim?
Memurluğa geçiş başvurusuna ilişkin bir idari işleme karşı dava açılmak isteniyorsa, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesi uyarınca idare mahkemelerinde dava açma süresi altmış gündür; bu süre yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar.
Sözleşmem yenilenmezse memurluğa başvurabilir miyim?
657 sayılı Kanun'un 92. maddesi bu imkânı kendi isteğiyle görevinden çekilmiş olanlar için tanımaktadır. Yargıya taşınan bir uyuşmazlıkta, sözleşmesinin yenilenmemesi nedeniyle görevinden ayrılan bir kişinin memur kadrosuna atandığı ve bu atamanın ardından çıkan intibak sorununun mahkemece çözüme kavuşturulduğu görülmektedir; ancak söz konusu kararda sözleşmenin yenilenmemesinin DMK'nın 92. maddesindeki kendi isteğiyle çekilme koşulunu karşılayıp karşılamadığı açıkça ele alınmamıştır. Bu nedenle ayrılış biçiminin hukuki sonucu somut koşullara göre değişebilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy