İYUK 33 Kapsamında Kamu Görevlilerinin Davalarında Yetki

by Avukat Erdal Ersoy
İYUK 33 Kapsamında Kamu Görevlilerinin Davalarında Yetki

İdari Yargıda Kamu Görevlilerine İlişkin Yetki Düzeni

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca, göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla, bu Kanun'da veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması durumunda yetkili mahkeme, dava konusu idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir. Aynı maddede, Kanun'un uygulanmasında yetkinin kamu düzeninden olduğu belirtilmiştir.

2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU m. 32Kaynağı aç
Madde 32 – 1. Göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması halinde, yetkili idare mahkemesi, dava konusu olan idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir. 2. Bu Kanunun uygulanmasında yetki kamu düzenindendir. (Mülga ikinci cümle: 10/6/1994-4001/15 md.) (…) Kamu görevlileri ile ilgili davalarda yetki:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 33. maddesinde ise kamu görevlilerinin atanması, nakilleri, görevden uzaklaştırılmaları, görevlerine son verilmesi, emeklilik işlemleri, görevle ilişiğin kesilmesi sonucunu doğurmayan disiplin cezaları, intibak, sicil, ilerleme ve parasal hakları, mahalli idare organları ve üyelerinin geçici tedbirle uzaklaştırılmaları ile hâkim ve savcıların kanunda sayılan uyuşmazlıklarına yönelik özel yetki kuralları belirlenmiştir. Farklı yargı çevrelerindeki idare mahkemeleri arasında çıkan yetki uyuşmazlıkları ise 2577 sayılı Kanun'un 43. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince Danıştay tarafından incelenerek çözümlenir.

2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU m. 33Kaynağı aç
Madde 33 – 1. (Değişik: 5/4/1990-3622/12 md.) Kamu görevlilerinin atanması ve nakilleri ile ilgili davalarda yetkili mahkeme, kamu görevlilerinin yeni veya eski görev yeri idare mahkemesidir. 2. Kamu görevlilerinin görevlerine son verilmesi, emekli edilmeleri veya görevden uzaklaştırılmaları ile ilgili davalarda yetkili mahkeme, kamu görevlisinin son görev yaptığı yer idare mahkemesidir. 3. (Değişik: 5/4/1990-3622/12 md.) Kamu görevlilerinin görevle ilişkisinin kesilmesi sonucunu doğurmayan disiplin cezaları ile ilerleme, yükselme, sicil, intibak ve diğer özlük ve parasal hakları ve mahalli idarelerin organları ile bu organların üyelerinin geçici bir tedbir olarak görevden uzaklaştırılmalarıyla ilgili davalarda yetkili mahkeme ilgilinin görevli bulunduğu yer idare mahkemesidir. 4. (Ek: 2/7/2012-6352/60 md.) Özel kanunlardaki hükümler saklı kalmak kaydıyla, hâkim ve savcıların mali ve sosyal haklarına ve sicillerine ilişkin konularla, müfettiş hal kâğıtlarına karşı açacakları ve idare mahkemelerinin görevine giren davalarda yetkili mahkeme, hâkim veya savcının görev yaptığı yerin idari yargı yetkisi yönünden bağlı olduğu bölge idare mahkemesine en yakın bölge idare mahkemesinin bulunduğu yer idare mahkemesidir. Taşınmaz mallara ilişkin davalarda yetki:[27]
Danıştay 12. Daire, E. 2023/5587, K. 2023/7176Kaynağı aç
Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2023/5587 E.  ,  2023/7176 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONİKİNCİ DAİRE Esas No : 2023/5587 Karar No : 2023/7176 YETKİLİ YARGI YERİNİN BELİRLENMESİ KARARI … vekili Av. … tarafından Elazığ Valiliğine karşı açılan davada; Elazığ 1. İdare Mahkemesinin 26/07/2023 tarih ve E:2023/575, K:2023/838 sayılı kararı ile Ankara 28. İdare Mahkemesinin 03/08/2023 tarih ve E:2023/554, K:2023/1272 sayılı kararı üzerine çıkan yetki uyuşmazlığına ilişkin dosya, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 43. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca incelenerek işin gereği görüşüldü: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Kamu görevlileri ile ilgili davalarda yetki" başlıklı 33. maddesinin üçüncü fıkrasında; kamu görevlilerinin görevle ilişkisinin kesilmesi sonucunu doğurmayan disiplin cezaları ile ilerleme, yükselme, sicil, intibak ve diğer özlük ve parasal haklarıyla ilgili davalarda yetkili mahkemenin, ilgilinin görevli bulunduğu yer idare mahkemesi olduğu hükme bağlanmıştır. Dosyanın incelenmesinden; Elazığ Eğitim ve Araştırma Hastanesinde … teknikeri olarak görev yapmakta iken 679 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarılmakla birlikte, Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonuna yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemin Ankara 27. İdare Mahkemesinin 22/11/2022 tarih ve E:2021/319, K:2022/1696 sayılı kararı ile iptal edilmesi ve yoksun kaldığı özlük haklarının iadesine, parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi üzerine, göreve iade edilerek açıkta kaldığı döneme ilişkin maaşları ödenen davacının, deprem tazminatı ve Covid-19 ek hizmet ödemelerinin ödenmesi için yaptığı başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ile açıkta kaldığı dönemde yoksun kaldığı deprem tazminatı ve Covid-19 ek ödemelerinin hak ediş tarihlerinden itibaren yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle dava açıldığı anlaşılmaktadır. Bu durumda; kamu görevlisi olan davacının parasal haklarına ilişkin uyuşmazlığın görüm ve çözümünde, 2577 sayılı Kanun'un 33. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, davacının görev yaptığı yerdeki Elazığ İdare Mahkemesi yetkili bulunmaktadır. Açıklanan nedenlerle; davanın görüm ve çözümünde Elazığ İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna, dava dosyasının Elazığ 1. İdare Mahkemesine gönderilmesine, kararın Ankara 28. İdare Mahkemesine ve taraflara bildirilmesine, 27/12/2023 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi. (X) KARŞI OY: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun “İptal ve tam yargı davaları” başlıklı 12. maddesinde, “İlgililer haklarını ihlal eden bir idari işlem dolayısıyla Danıştaya ve idare ve vergi mahkemelerine doğrudan doğruya tam yargı davası veya iptal ve tam yargı davalarını birlikte açabilecekleri gibi, ilk önce iptal davası açarak bu davanın karara bağlanması üzerine, bu husustaki kararın veya kanun yollarına başvurulması halinde verilecek kararın tebliği veya bir işlemin icrası sebebiyle doğan zararlardan dolayı icra tarihinden itibaren dava süresi içinde tam yargı davası açabilirler." hükmü yer almaktadır. 2577 sayılı Kanun'un 36. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde ise; idari sözleşmelerden doğanlar dışında kalan tam yargı davalarında yetkili mahkemenin, zararı doğuran uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili yer idare mahkemesi olduğu kuralına yer verilmiştir. Dosyanın incelenmesinden; Elazığ Eğitim ve Araştırma Hastanesinde … teknikeri olarak görev yapmakta iken 679 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarılmakla birlikte, Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonuna yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemin Ankara 27. İdare Mahkemesinin 22/11/2022 tarih ve E:2021/319, K:2022/1696 sayılı kararı ile iptal edilmesi ve yoksun kaldığı özlük haklarının iadesine, parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi üzerine, göreve iade edilerek açıkta kaldığı döneme ilişkin maaşları ödenen davacının, deprem tazminatı ve Covid-19 ek hizmet ödemelerinin ödenmesi için yaptığı başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ile açıkta kaldığı dönemde yoksun kaldığı deprem tazminatı ve Covid-19 ek ödemelerinin hak ediş tarihlerinden itibaren yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle dava açıldığı anlaşılmaktadır. Bu durumda; iptal kararına dayalı olarak açıldığı ve iptal edilen işlemden kaynaklandığı sonucuna varılan işbu tam yargı davasına ilişkin uyuşmazlığın görüm ve çözümünde yetkili mahkemenin; 2577 sayılı Kanun'un 36. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtildiği üzere, zararı doğuran uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili idare mahkemesi olan Ankara İdare Mahkemesi olduğu görüşüyle karara katılmıyoruz.

Atama ve Nakil İşlemlerinde Yetkili İdare Mahkemesi

2577 sayılı Kanun'un 33. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, atama ve nakil işlemlerine karşı açılacak davalarda ilgililerin eski veya yeni görev yerindeki idare mahkemesi yetkili kılınmıştır. Bu doğrultuda görev yeri değiştirilen personel, tasarrufa karşı dava açarken eski görev merkezinin bağlı olduğu yargı çevresindeki idare mahkemesini veya atandığı yeni görev yerindeki mahkemeyi tercih edebilmektedir.

Kurumlar arası nakil suretiyle başka bir yere atanmaya muvafakat verilmemesi veya personel yerine başka bir kişinin atanması işlemlerine karşı açılan davalarda 2577 sayılı Kanun'un 33. maddesinin birinci fıkrası uyarınca personelin görev yaptığı yer idare mahkemesi yetkili kabul edilmiştir. Özelleştirme mevzuatı kapsamında nakil hakkı tanınan personel olarak belirlenme başvurusunun reddi uyuşmazlığında da çoğunluk kararıyla görev yeri mahkemesi yetkili görülmüş; buna karşın karşı oy gerekçesinde işlemin nakil veya atama niteliği taşımadığı belirtilerek işlemi tesis eden idarenin bulunduğu yer idare mahkemesinin yetkili olduğu savunulmuştur.

Atanma ve Nakil Talebinin Reddine Karşı Açılan Davalarda Yetki

Kamu görevlisinin bir kadroya naklen atanma talebiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin iptal davalarında nakil işlemleri kavramı geniş yorumlanarak ret işlemlerinin de bu kapsamda olduğu kabul edilmiş ve 2577 sayılı Kanun'un 33. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ilgilinin görev yaptığı yer idare mahkemesi yetkili görülmüştür.

Buna karşılık, vekâleten yürütülen göreve asaleten atanma başvurusunun reddine ilişkin işlemin atama işlemi sayılmayarak 2577 sayılı Kanun'un 33. maddesi kapsamı dışında tutulduğu ve genel yetki kuralı uyarınca işlemi tesis eden idarenin bulunduğu yer idare mahkemesinin yetkili görüldüğü kararlar da mevcuttur. Nitekim başka kuruma atanma isteminin reddinde de işlemin atama veya nakil niteliği taşımadığı ve genel yetki kuralına göre idarenin bulunduğu yer mahkemesinin yetkili kılınması gerektiği yönünde karşı oy gerekçesi ileri sürülmüştür.

Göreve Son Verme, Emeklilik ve Görevden Uzaklaştırma Davaları

2577 sayılı Kanun'un 33. maddesinin ikinci fıkrası kapsamında, kamu personelinin memuriyetle ilişiğinin kesilmesi, emekliye sevk edilmesi yahut görevden uzaklaştırılması tasarruflarına yönelik uyuşmazlıklarda, ilgilinin en son ifa ettiği görevin bulunduğu yerdeki idare mahkemesi yetkilidir. Düzenleme, personelin statüsünün askıya alındığı veya sona erdirildiği hallerde son görev merkezini yetki kriteri olarak kabul etmiştir.

Disiplin Cezaları ile Özlük ve Parasal Hak Uyuşmazlıkları

2577 sayılı Kanun'un 33. maddesinin üçüncü fıkrasına göre; personelin görevine son verilmesi neticesini doğurmayan disiplin cezaları, derece ilerlemesi, kademe yükselmesi, sicil ve intibak kayıtları ile diğer özlük ve parasal alacaklar ve mahalli idare organları ile üyelerinin tedbiren görevden uzaklaştırılmasına dair davalarda, ilgilinin vazife yaptığı yer idare mahkemesi yetkilidir. Bu çerçevede kamu personeline ödenen istihkak ve ikramiyelerin sonradan aylıktan kesilmesine ilişkin davalar da parasal hak kapsamında değerlendirilerek görev yeri mahkemesinde çözümlenmektedir.

İdari sözleşmelerden doğanlar haricindeki tam yargı davalarında ise 2577 sayılı Kanun'un 36. maddesindeki yetki sıralaması uygulanır; bu sıralamada ilk olarak zararı doğuran idari uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili mahkeme, zararın bayındırlık ve ulaştırma gibi bir hizmetten veya idarenin bir eyleminden kaynaklanması durumunda hizmetin görüldüğü veya eylemin yapıldığı yer mahkemesi, diğer hallerde ise davacının ikametgâhı idare mahkemesi yetkilidir. Kamu görevlilerinin iptal kararı sonrasında açtıkları parasal hak davalarında yetkili yer belirlenirken, 33. maddenin üçüncü fıkrası uyarınca görev yapılan yer mahkemesini yetkili sayan yaklaşımların yanında, 36. maddenin birinci fıkrasının (a) bendine dayanarak zararı doğuran işlemi karara bağlayan yer mahkemesini yetkili kabul eden kararlar da yer almaktadır.

2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU m. 36Kaynağı aç
Madde 36 – İdari sözleşmelerden doğanlar dışında kalan tam yargı davalarında yetkili mahkeme, sırasıyla: a) Zararı doğuran idari uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili, b) Zarar, bayındırlık ve ulaştırma gibi bir hizmetten veya idarenin herhangi bir eyleminden doğmuş ise, hizmetin görüldüğü veya eylemin yapıldığı yer, c) Diğer hallerde davacının ikametgahının bulunduğu yer. İdari mahkemesidir. Vergi uyuşmazlıklarında yetki:[28]
Danıştay 12. Daire, E. 2023/5641, K. 2023/7227Kaynağı aç
Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2023/5641 E.  ,  2023/7227 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONİKİNCİ DAİRE Esas No : 2023/5641 Karar No : 2023/7227 YETKİLİ YARGI YERİNİN BELİRLENMESİ KARARI … vekili Av…. tarafından Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğüne karşı açılan davada; Ankara 9. İdare Mahkemesinin 26/05/2023 tarih ve E:2023/783, K:2023/1164 sayılı kararı ile Gaziantep 1. İdare Mahkemesinin 18/10/2023 tarih ve E:2023/1176, K:2023/1974 sayılı kararı üzerine çıkan yetki uyuşmazlığına ilişkin dosya, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 43. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca incelenerek işin gereği görüşüldü: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Kamu görevlileri ile ilgili davalarda yetki" başlıklı 33. maddesinin üçüncü fıkrasında; kamu görevlilerinin görevle ilişkisinin kesilmesi sonucunu doğurmayan disiplin cezaları ile ilerleme, yükselme, sicil, intibak ve diğer özlük ve parasal haklarıyla ilgili davalarda yetkili mahkemenin, ilgilinin görevli bulunduğu yer idare mahkemesi olduğu hükme bağlanmıştır. Dosyanın incelenmesinden; Mardin İli, Savur İlçe Tapu Sicil Müdürlüğünde bilgisayar işletmeni olarak görev yapmakta iken 29/07/2019 tarihinde istifa eden, 08/04/2022 tarihinde memuriyete dönmek için yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemin Ankara 11. İdare Mahkemesinin 29/12/2016 tarih ve E:2022/1480, K:2022/3159 sayılı kararı ile iptal edilmesi üzerine görevine iade edilerek Gaziantep İli, Şehitkamil Tapu Müdürlüğüne ataması yapılan davacı tarafından, göreve dönmek için yaptığı başvuru tarihi 08/04/2022 ile fiilen göreve başladığı 13/03/2023 tarihleri arasında yoksun kaldığı mali hakları için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 40.000,00-TL ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istemiyle dava açıldığı anlaşılmaktadır. Bu durumda; kamu görevlisi olan davacının özlük ve parasal haklarına ilişkin uyuşmazlığın görüm ve çözümünde, 2577 sayılı Kanun'un 33. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, davacının görev yaptığı yer idare mahkemesi olan Gaziantep İdare Mahkemesi yetkili bulunmaktadır. Açıklanan nedenlerle; davanın görüm ve çözümünde Gaziantep İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna, dava dosyasının Gaziantep 1. İdare Mahkemesine gönderilmesine, kararın Ankara 9. İdare Mahkemesine ve taraflara bildirilmesine, 27/12/2023 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi. (X) KARŞI OY: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun “İptal ve tam yargı davaları” başlıklı 12. maddesinde, “İlgililer haklarını ihlal eden bir idari işlem dolayısıyla Danıştaya ve idare ve vergi mahkemelerine doğrudan doğruya tam yargı davası veya iptal ve tam yargı davalarını birlikte açabilecekleri gibi, ilk önce iptal davası açarak bu davanın karara bağlanması üzerine, bu husustaki kararın veya kanun yollarına başvurulması halinde verilecek kararın tebliği veya bir işlemin icrası sebebiyle doğan zararlardan dolayı icra tarihinden itibaren dava süresi içinde tam yargı davası açabilirler." hükmü yer almaktadır. 2577 sayılı Kanun'un 36. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde ise; idari sözleşmelerden doğanlar dışında kalan tam yargı davalarında yetkili mahkemenin, zararı doğuran uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili yer idare mahkemesi olduğu kuralına yer verilmiştir. Dosyanın incelenmesinden; Mardin İli, … İlçe Tapu Sicil Müdürlüğünde … işletmeni olarak görev yapmakta iken 29/07/2019 tarihinde istifa eden, 08/04/2022 tarihinde memuriyete dönmek için yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemin Ankara 11. İdare Mahkemesinin 29/12/2016 tarih ve E:2022/1480, K:2022/3159 sayılı kararı ile iptal edilmesi üzerine görevine iade edilerek Gaziantep İli, … Tapu Müdürlüğüne ataması yapılan davacı tarafından, göreve dönmek için yaptığı başvuru tarihi 08/04/2022 ile fiilen göreve başladığı 13/03/2023 tarihleri arasında yoksun kaldığı mali hakları için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 40.000,00-TL ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istemiyle dava açıldığı anlaşılmaktadır. Bu durumda; iptal kararına dayalı olarak açıldığı ve iptal edilen işlemden kaynaklandığı sonucuna varılan işbu tam yargı davasına ilişkin uyuşmazlığın görüm ve çözümünde yetkili mahkemenin; 2577 sayılı Kanun'un 36. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtildiği üzere, zararı doğuran uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili idare mahkemesi olan Ankara İdare Mahkemesi olduğu görüşüyle karara katılmıyoruz.
Danıştay 2. Daire, E. 2023/6848, K. 2023/6308Kaynağı aç
Danıştay 2. Daire Başkanlığı         2023/6848 E.  ,  2023/6308 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y İKİNCİ DAİRE Esas No : 2023/6848 Karar No : 2023/6308 YETKİLİ YARGI YERİNİN BELİRLENMESİ KARARI İstanbul Kadıköy Emniyet Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yapan davacı … vekili Av. … tarafından; müvekkilinin, İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun işlemi ile kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açtığı davada, İstanbul 5. İdare Mahkemesinin 19/12/2022 günlü, E:2022/989, K:2022/2580 sayılı kararıyla, dava konusu işlemin iptaline hükmedildiğinden bahisle, sonradan ödenen maaşları için yasal faiz işletilmesi ve alamadığı fazla çalışma ücretlerinin de tazmin edilmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların yasal faiziyle ödenmesi istemiyle İstanbul Valiliğine karşı açılan davada; İstanbul 2. İdare Mahkemesi Hakimince; uyuşmazlığın, kamu görevlisinin özlük ve parasal haklarına ilişkin olduğu dikkate alındığında, uyuşmazlığın çözümünde, 2577 sayılı Kanun'un 33. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, davacının görevli bulunduğu yer olan Siirt ilinin idari yargı çevresi bakımından bağlı olduğu Siirt İdare Mahkemesinin yetkili olduğu yolunda verilen 22/09/2023 günlü, E:2023/2048, K:2023/2029 sayılı karar ile Siirt İdare Mahkemesi Hakimince; tam yargı davası biçiminde ikame edilen davanın görüm ve çözümünde, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 36. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca, dava konusu edilen işlemi karara bağlayan yer idare mahkemesi olan İstanbul İdare Mahkemesinin yetkili olduğu yolunda verilen 13/11/2023 günlü, E:2023/843, K:2023/718 sayılı karar üzerine ortaya çıkan yetki uyuşmazlığına ilişkin dosya, 2577 sayılı Kanun'un 43/1-b maddesi uyarınca incelenerek gereği görüşüldü; 2577 sayılı Kanun'un 36. maddesinin 1/a fıkrasında, "İdari sözleşmelerden doğanlar dışında kalan tam yargı davalarında yetkili mahkeme, sırasıyla: a) Zararı doğuran idari uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili, … idare mahkemesidir." hükmü yer almaktadır. Somut olayda uyuşmazlığı çözmeye yetkili yargı yeri belirlenirken, 2577 sayılı Kanun'un 36. maddesinin (a) bendinde yer verilen hükmün dikkate alınması gerektiği, bu durumda zararı doğuran disiplin cezası işlemini karara bağlayan İstanbul İdare Mahkemesinin; disiplin cezası işleminin uygulanmasından kaynaklanan parasal hakların iadesine ilişkin tam yargı davasını da çözmeye yetkili olduğu sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, dava dosyasının, davanın görüm ve çözümünde yetkili olduğu belirlenen İstanbul 2. İdare Mahkemesine gönderilmesine, kararın Siirt İdare Mahkemesine ve taraflara bildirilmesine, 27/12/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

Merkezi ve Ülke Çapında Yapılan Sınav İşlemlerinde Yetki

Kamu görevlilerine yönelik yeterlik sınavlarında başarısız sayılma işlemlerine karşı açılan davalarda yetkili mahkemenin tespiti uyuşmazlığın niteliğine göre şekillenmektedir. Danıştay 5. Daire Başkanlığı'nın E. 2016/1547, K. 2016/924 sayılı kararında; doğrudan ilerleme ve yükselmeyle ilgili olmayıp kurum merkezinde ve ülke çapında gerçekleştirilen yeterlik sınavında başarısız sayılma işlemine karşı açılan davanın 2577 sayılı Kanun'un 33. maddesi kapsamında değerlendirilemeyeceği, 32. madde uyarınca sınavı gerçekleştiren idari merciin bulunduğu yer idare mahkemesinin yetkili olduğu kabul edilmiştir.

Danıştay Danıştay 5. Daire Başkanlığı, E. 2016/1547, K. 2016/924Kaynağı aç
Danıştay 5. Daire Başkanlığı         2016/1547 E.  ,  2016/924 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y BEŞİNCİ DAİRE Esas No : 2016/1547 Karar No : 2016/924 Temyiz İsteminde Bulunan (Davalı) : Vekili : Karşı Taraf (Davacı) : İsteğin Özeti : … 1. İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:… sayılı kararının, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir. Cevabın Özeti : Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır. Danıştay Tetkik Hâkimi : Düşüncesi :İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Hüküm veren Danıştay Beşinci Dairesince dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından davalı İdarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin işin gereği düşünüldü: Davacı tarafından; Vergi Denetim Kurulunca 23-26 Haziran 2014 tarihlerinde gerçekleştirilen Vergi Müfettişliği Yeterlilik Sınavında başarısız sayılmasına ilişkin 4.11.2014 tarihli ve 32033 sayılı işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır. … 1. İdare Mahkemesince verilen kararla; davacının, Vergi Müfettişliği Yeterlik Sınavının yazılı bölümünde başarısız sayılabilmesi için yeterlik sınavına ait tüm aşamaların eksiksiz olarak uygulanmasınının gerektiği; yeterlik sınavına ait nihai başarının, sözlü sınav yapılmaksızın tespit edilemeyeceği ve bu aşamada davacının başarısız sayılmasından söz edilmesinin hukuken mümkün olmayacağı; dolayısıyla, davacının vergi müfettişliği yeterlik sınavının yazılı bölümünden 53,13 puan alarak başarısız sayılmasına ilişkin dava konusu işlemde mevzuata ve hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline hükmedilmiştir. Davalı İdare tarafından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı öne sürülerek, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararının bozulması istenilmektedir. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunun, idari davalarda genel yetkiyi düzenleyen 32. maddesinin 1. fıkrasında, göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması halinde, yetkili idare mahkemesinin, dava konusu idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesi olduğu hükme bağlanmış, 2. fıkrasında ise, bu Kanunun uygulanmasında yetkinin kamu düzeninden olduğu vurgulanmıştır. Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 33. maddesinde kamu görevlileri ile ilgili davalarda yetki kuralı açıklanmış ve anılan maddenin 3. fıkrasında kamu görevlilerinin ilerlemeleri ve yükselmeleri ile ilgili davalarda ilgilinin görevli olduğu yer ilkesi esas alınmış ise de; dava konusu uyuşmazlığın doğrudan ilerleme ve yükselmeyle ilgili olmayıp sınava ilişkin bulunması ve bu sınavın da Vergi Denetim Kurulunun bulunduğu Ankara İli'nde ve ülke çapında gerçekleştirilen bir sınav olması nedeniyle bakılmakta olan bu davayı, 2577 sayılı Kanunun 33. maddesi kapsamında değerlendirmek olanaklı değildir. Bu bakımdan; davanın görüm ve çözümünde 2577 sayılı Kanunun 32. maddesi uyarınca sınavı gerçekleştiren Vergi Denetim Kurulunun bulunduğu yer olan Ankara İdare Mahkemesi yetkili bulunduğundan, davanın 2577 sayılı Kanunun 15. maddesinin 1/a bendi uyarınca yetki yönünden reddedilerek dosyanın yetkili Ankara İdare Mahkemesine gönderilmesi gerekirken, uyuşmazlığın … 1. İdare Mahkemesince karara bağlanmasında yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle, davalı İdarenin temyiz isteminin kabulüyle .. 1. İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:… sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 1/c fıkrası uyarınca bozulmasına, aynı maddenin 3622 sayılı Kanunla değişik 3. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen Mahkemeye gönderilmesine, 24.2.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

Buna karşın, ilköğretim müfettiş yardımcılığı sözlü sınavında başarısız sayılmaya ilişkin uyuşmazlıkta aktarılan önceki bir bozma gerekçesinde, davanın çözümünde 2577 sayılı Kanun'un 33. maddesi uyarınca personelin görev yaptığı yer idare mahkemesinin yetkili bulunduğu belirtilmiştir. İlgili uyuşmazlığın nihai kararında ise sözlü sınava ilişkin kayıtlar ve soru-cevap anahtarı üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılması gerektiği tespitine yer verilmiştir.

Danıştay Danıştay 2. Daire Başkanlığı, E. 2016/781, K. 2016/810Kaynağı aç
Danıştay 2. Daire Başkanlığı         2016/781 E.  ,  2016/810 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y İKİNCİ DAİRE Esas No : 2016/781 Karar No : 2016/810 Temyiz İsteminde Bulunan ( Davacı ) : Vekili : Karşı Taraf ( Davalı ) : Vekili : İsteğin Özeti : … 1. İdare Mahkemesi'nce verilen … günlü, … sayılı kararın; dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir. Cevabın Özeti : Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır. Düşüncesi : İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmüştür. TÜRK MİLLETİ ADINA Hüküm veren Danıştay İkinci Dairesi'nce dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden, yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin işin gereği düşünüldü: Dava, davacının, …ili, …ilçesi, Yatılı İlköğretim Bölge Okulunda Müdür Yardımcısı olarak görev yapmakta iken, 01/10/2009 tarihinde girmiş olduğu İlköğretim Müfettiş Yardımcılığı Sözlü Sınavında başarısız sayılmasına ilişkin işlem ile bu işleme karşı yaptığı itirazın reddine dair 12/11/2009 günlü, 88151 sayılı işlemin ve anılan işlemin dayanağı komisyon kararının iptali ile söz konusu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının iadesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır. …7. İdare Mahkemesi'nin …günlü, …sayılı kararıyla dava reddedilmiş; bu kararın, Danıştay İkinci Dairesi'nin 02/10/2014 günlü, E:2010/5684, K:2014/7724 sayılı kararıyla, "davanın görüm ve çözümünün 2577 sayılı Kanun'un 33. maddesi hükmü uyarınca davacının görevli olduğu yer olan …ilinin yargı çevresi içinde bulunduğu …İdare Mahkemesi'nde yapılması gerekirken, yetkisiz …İdare Mahkemesi'nce dava hakkında esastan bir karar verilmesinde hukuka uyarlık görülmediği" gerekçesiyle bozulması üzerine, …7. İdare Mahkemesi'nce verilen … günlü, … sayılı kararla, bozma kararına uyularak, dosyanın yetkili …İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir. …1. İdare Mahkemesi'nin …günlü, …sayılı kararıyla da; İlköğretim Müfettişleri Başkanlıkları Yönetmeliğinde belirlenen kurallara uygun olarak yapılan, kamera kaydına alınan sözlü sınavda kendisine yöneltilen sorulara cevap veremediği sabit olan davacının, sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlem ile bu işleme karşı yaptığı itirazın reddine dair işlemde ve anılan işlemin dayanağı komisyon kararında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle dava reddedilmiştir. Davacı; yazılı sınavda Türkiye üçüncüsü olmasına rağmen sözlü sınavda başarısız sayılmasının izaha ve ispata muhtaç olduğunu öne sürmekte ve İdare Mahkemesi kararının temyizen incelenerek bozulmasını istemektedir. Dava dosyasının incelenmesinden, davacının, …ili, …ilçesi, Yatılı İlköğretim Bölge Okulunda Müdür Yardımcısı olarak görev yapmakta iken, 27/06/2009 tarihinde yapılan İlköğretim Müfettiş Yardımcılığı Yazılı Sınavında 80,38 puan alarak başarılı olduğu, 01/10/2009 tarihinde girmiş olduğu Sözlü Sınavda ise tarafına 65,40 puan takdir edildiği ve başarısız sayıldığı, söz konusu sözlü puanına 22/10/2009 tarihli dilekçe ile yaptığı itirazın 12/11/2009 tarihli işlemle reddi üzerine de görülmekte olan davayı açtığı anlaşılmıştır. Olayda, uyuşmazlık konusu sınav tarihi itibarıyla yürürlükte olan mevzuat hükümlerinde, sözlü sınavlarda sesli ve görüntülü kayda yönelik bilgi ve belgenin istenilmesine engel olan herhangi bir düzenlenmenin bulunmadığı, belirtilen tarihteki yargı içtihatlarının da bahse konu kayıtların alınması gerektiği yönünde olduğu, dava konusu sözlü sınavla ilgili olarak açılan bir çok davada bilirkişi incelemesi yaptırıldığı hususları dikkate alındığında; davacıya ait soru cevap anahtarı ve sözlü sınava ilişkin yapılan görüntülü sesli kayıt üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak uyuşmazlık hakkında bir karar verilmesi gerekirken, bu yönde bir inceleme yapmaksızın davayı reddeden İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle, davacının temyiz isteminin kabulüyle, …1. İdare Mahkemesi'nce verilen …günlü, …sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize konu kararın verildiği tarih itibariyle yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca bozulmasına, aynı maddenin 3622 sayılı Kanun'la değişik 3. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen Mahkeme'ye gönderilmesine, kullanılmayan … TL yürütmeyi durdurma harcı ile artan posta ücretinin davacıya iadesine, tebliğ tarihini izleyen onbeş gün içinde Danıştay'a kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 18/02/2016 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi. KARŞI OY ( X ) İdare Mahkemesince verilen karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olduğundan, anılan kararın onanması gerektiği oyuyla çoğunluk kararına katılmıyoruz.

Hâkim ve Savcıların Davalarında Özel Yetki Kuralı

2577 sayılı Kanun'un 33. maddesinin dördüncü fıkrasında hâkim ve savcılar bakımından özel bir yetki kuralı sevk edilmiştir. Buna göre, özel kanunlardaki hükümler saklı kalmak kaydıyla, hâkim ve savcıların mali ve sosyal haklarına, sicillerine ve müfettiş hal kâğıtlarına ilişkin olarak idare mahkemelerinin görevine giren davalarda yetkili mahkeme, görev yaptıkları yerin idari yargı yetkisi yönünden bağlı bulunduğu bölge idare mahkemesine en yakın bölge idare mahkemesinin yargı alanındaki idare mahkemesidir.

Kamu görevlisinin naklen atanmasında yetkili mahkeme neresidir?

Kamu görevlilerinin atama ve nakil işlemlerine karşı açılan davalarda yetkili yargı yeri, ilgililerin eski görev merkezinin veya nakledildikleri yeni görev yerinin bulunduğu idare mahkemesidir.

Göreve son verme veya emeklilik davalarında hangi mahkeme yetkilidir?

Kamu görevlilerinin görevlerine son verilmesi, emekli edilmeleri veya görevden uzaklaştırılmaları ile ilgili davalarda yetkili mahkeme, 2577 sayılı Kanun'un 33. maddesinin 2. fıkrası gereğince ilgilinin son görev yaptığı yer idare mahkemesidir.

İlişik kesmeyen disiplin cezaları ve parasal hak davalarında yetkili yer neresidir?

Görevle ilişiğin kesilmesi sonucunu doğurmayan disiplin cezaları ile özlük ve parasal haklara ilişkin davalarda yetkili mahkeme, 2577 sayılı Kanun'un 33. maddesinin 3. fıkrası uyarınca personelin görevli bulunduğu yer idare mahkemesidir.

Hâkim ve savcıların mali ve sosyal hak davalarında yetkili mahkeme nasıl belirlenir?

Özel kanun hükümleri saklı kalmak kaydıyla, hâkim ve savcıların mali ve sosyal hakları, sicilleri ve müfettiş hal kâğıtlarına dair idare mahkemesinin görev alanına giren davalarda yetkili mahkeme; ilgilinin görev yaptığı yerin idari yargı yetkisi yönünden bağlı olduğu bölge idare mahkemesine en yakın bölge idare mahkemesinin bulunduğu yer idare mahkemesidir.

Atanma veya nakil talebinin reddine karşı açılan davada hangi mahkeme yetkilidir?

Nakil kavramını naklen atanma taleplerinin reddini de içerecek şekilde geniş yorumlayarak ilgilinin görev yerindeki idare mahkemesini yetkili sayan yargı kararlarının yanında, atanma talebinin reddini atama işlemi saymayarak genel yetki kuralı uyarınca işlemi yapan idarenin bulunduğu yer mahkemesini yetkili kabul eden veya bu yönde karşı oy içeren değerlendirmeler bulunmaktadır.

Sınavlarda başarısız sayılma işlemlerine karşı davada yetkili mahkeme neresidir?

Ülke çapında kurum merkezinde yapılan yeterlik sınavında başarısız sayılma işlemine karşı açılan davada işlemi gerçekleştiren idari merciin bulunduğu yer mahkemesi yetkili kabul edilmiş; buna karşın sözlü sınava ilişkin bir uyuşmazlığın önceki bozma gerekçesinde ise personelin görev yaptığı yer mahkemesine işaret edilmiştir.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

Avukat Erdal Ersoyİletişim ve randevu