6413 Sayılı TSK Disiplin Kanunu: Cezalar, Usuller ve Yargı Denetimi

MADDE 11 – (1) Subay, astsubay (…)(4) ve uzman erbaşlar ile sözleşmeli erbaş ve erler hakkında verilebilecek disiplin cezaları ağırlık derecesine göre aşağıda belirtilmiştir:(4) a) Uyarma b) Kınama c) Hizmete kısmi süreli devam ç) Aylıktan kesme d) Hizmet yerini terk etmeme e) Oda hapsi f) Silahlı Kuvvetlerden ayırma (2) Uyarma, kınama, hizmete kısmi süreli devam ve aylıktan kesme cezaları disiplin amirleri tarafından; hizmet yerini terk etmeme ve oda hapsi cezaları disiplin kurulları ve disiplin amirleri tarafından; Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası yüksek disiplin kurulları tarafından verilir. Disiplin cezalarının yerine getirilme şekilleri

MADDE 12 – (1) Uyarma cezası; personele, görevinin icrasında veya hâl ve hareketlerinde daha dikkatli olması gerektiğinin yazı ile bildirilmesidir. (2) Kınama cezası; personele, görevinin icrasında veya hâl ve hareketlerinde kusurlu olduğunun yazı ile bildirilmesidir. (3) Hizmete kısmi süreli devam cezası; disiplin cezası verilen personele mesai sonrasında günde üç saati ve her hâlde saat 24.00’ü geçmeyecek şekilde, kadro görevinde veya kadro görevi dışında statüsüne uygun askeri hizmetlerin yaptırılmasıdır. Ceza, tatil günleri dışında yerine getirilir ve cezanın yerine getirilmesi esnasında personel hizmette sayılır. Cezanın yerine getirilme şekline ilişkin hususlar, cezayı veren disiplin amiri tarafından ilgiliye tebliğ edilir. (4) Aylıktan kesme cezası; disiplin cezası verilen personelin, sosyal güvenlik mevzuatına göre hesaplanan prime esas kazanç tutarından ekli (1) sayılı çizelgede belirtilen oranlarda kesinti yapılmasıdır. Ceza, aylığı tahakkuk ettiren birimce personelin aylığından kesilmek suretiyle yerine getirilir. Aylıktan kesme tam lira üzerinden yapılır ve kuruşlar dikkate alınmaz. (5) Hizmet yerini terk etmeme cezası; personelin mesai bitiminden sonra görev yaptığı yerden ayrılmayıp resmî daire, kışla, eğitim alanları ile sair yerlerdeki hizmetine devam etmesidir. Bu ceza disiplin amirleri tarafından ekli (1) sayılı çizelgeye göre; disiplin kurulları tarafından dört ila on güne kadar verilebilir. Ceza verilen personel için uygun bir yatma yeri tahsis edilir. Tatil günlerinde cezanın yerine getirilmesine ara verilir. Cezanın yerine getirilmesi sırasında, hizmete ilişkin hâller hariç, günde toplam bir saati geçmemek üzere ziyaretçi kabul edilebilir. (6) Oda hapsi cezası; bu amaçla tahsis edilecek hapis odasında yerine getirilir. Hapis odalarının kapısında nöbetçi bulundurulur. Oda hapsi cezası alan personel, cezanın yerine getirilmesi süresince emir veremez ve genel hizmet yapamaz. Ceza; a) Seferberlik ve savaş zamanında; 1) Bu Kanunda belirlenmiş tüm disiplinsizlik hâllerinde disiplin amirleri tarafından ekli (1) sayılı çizelgeye göre verilebilir. 2) Bu Kanuna göre hizmet yerini terk etmeme cezası ile cezalandırılmayı gerektiren disiplinsizlik hâllerinde, disiplin kurulları tarafından on günden otuz güne kadar verilebilir. b) Barış zamanında; Türk karasuları dışında bulunan gemilerde görev yapan personele, sadece buralarda bulunduğu süre içinde işledikleri ve hizmet yerini terk etmeme cezası ile cezalandırılmayı gerektiren disiplinsizlikler için gemi komutanı tarafından, 14 üncü maddede belirlenmiş esaslar çerçevesinde verilebilir. Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası

MADDE 8 – (1) Disiplinsizliği tespit edilen personele disiplin amiri tarafından bu Kanundaki esaslara uygun olarak disiplin cezası verilir. (2) Bu Kanunda belirlenmiş olan disiplinsizliklere nitelik ve ağırlıkları itibarıyla benzer eylemlerde bulunanlara, eylemleri adli veya askeri suç teşkil etse dahi aynı neviden disiplin cezaları verilebilir. (3) Disiplin amiri olabilmek için; a) Amir konumunda olunması, b) Disiplin cezası verilecek personelden rütbe veya kıdemce büyük olunması, c) Disiplin cezası verilecek kişinin subay, astsubay (…)[3] ve uzman erbaş statüsünde olması hâlinde, ilgili mevzuata göre bu personele sicil verme yetkisinin bulunması,(3) gerekir. (4) Disiplin amirlerinin verebilecekleri cezalar ekli (1) sayılı çizelgede gösterilmiştir. (5) Daha üst rütbeli bir kadroya vekâleten atanan veya görevlendirilenler, vekâlet ettikleri kadroda gösterilen rütbenin sahip olduğu disiplin cezasına ilişkin yetkileri kullanır. (6) Disiplin cezasının tebliğinden önce disiplinsizlik yapan personelin disiplin amiri değişmiş ise, disiplin cezası verme yetki ve sorumluluğu yeni disiplin amirine geçer. (7) Disiplin cezası verme yetkisi bulunmayan amirler, kendilerine bağlı personelin disiplinsizlikleri hakkında disiplin amirine başvurabilir. (8) (Ek: 22/1/2015-6586/100 md.) Amir değişikliğini meydana getiren; bir aydan fazla süreli kurs ile bir aydan fazla üç aydan az süreli geçici görevlendirmelerde disiplin amiri olabilmek için üçüncü fıkranın (c) bendinde düzenlenen sicil verme yetkisinin bulunması şartı aranmaz. (9) (Ek: 3/10/2016-KHK-676/73 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7070/59 md.) 31/7/1970 tarihli ve 1325 sayılı Millî Savunma Bakanlığı Görev ve Teşkilâtı Hakkında Kanunun 1 inci maddesinde sayılan makamlara atananlardan; anılan maddenin dokuzuncu fıkrasındakiler rütbe karşılıkları, Özel Kalem Müdürü, Basın ve Halkla İlişkiler Müşaviri ile taşra teşkilatındaki makam sahipleri albaylar, şube müdürleri ise yarbaylar gibi, bu Kanuna tabi personele disiplin veya üst disiplin amiri olarak ek-1 sayılı çizelgede gösterilen cezaları verebilirler. Üst disiplin amirlerinin disiplin cezası verebileceği hâller

MADDE 7 – (1) Maiyetinden birinin disiplinsizlik teşkil edebilecek bir fiilini veya mesleğe aykırı tutum ve davranışını herhangi bir şekilde öğrenen disiplin amirleri, olayın araştırılması gerektiğine kanaat getirirse, yazılı olarak görevlendireceği soruşturmacılar vasıtasıyla ya da şahsen disiplin soruşturması yapar. (2) Disiplin soruşturmacısı olarak tek bir kişi görevlendirilebileceği gibi en az üç kişiden oluşan bir heyet de görevlendirilebilir. (3) (Mülga:16/7/2020-7250/16 md.) (4) (Ek: 2/1/2017-KHK-681/88 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7073/87 md.) Milli Savunma Bakanınca gerek görülmesi halinde Bakanlık Teftiş Kurulu Başkanlığınca da disiplin soruşturması yürütülebilir.[2] (5) Heyet başkanı hariç olmak üzere gerek görülmesi hâlinde, hakkında disiplin soruşturması yapılacak kişiden rütbe veya kıdemce daha aşağıda heyet üyeleri görevlendirilebilir. (6) Disiplin soruşturmacıları ve heyeti, kendilerini görevlendiren disiplin amiri adına; disiplin soruşturmasıyla ilgili bilgi ve belgeleri toplama, savunma alma, tanık dinleme, bilirkişi görevlendirme, keşif yapma, hâkim veya savcı kararı gerektirmeyen durumlarda kriminal inceleme yaptırma da dâhil olmak üzere her türlü inceleme yapma ve ilgili makamlarla yazışma yetkisini haizdir. Disiplin amirinin disiplin cezası verme yetkisi

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2019/7500 E.  ,  2023/7101 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONİKİNCİ DAİRE Esas No : 2019/7500 Karar No : 2023/7101 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … VEKİLİ : Av. … KARŞI TARAF (DAVALI) : … Bakanlığı VEKİLİ : Av. … İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Çanakkale ili, Gökçeada ilçesi, … Kolordu Komutanlığında astsubay olarak görev yapan davacının, Kıbrıs Türk Barış Kuvvetleri Komutanlığında kantin sorumlusu olarak görev yaptığı dönemde işlediği fiilleri nedeniyle 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu'nun 11. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi, 13. maddesi, 20. maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentleri ile Türk Silahlı Kuvvetleri Yüksek Disiplin Kurulları Yönetmeliği'nin 9. maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentleri uyarınca silahlı kuvvetlerden ayırma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacıya isnat edilen fiillerden olan "değişik zamanlarda, 2 ayrı casinoya, toplam 23 defa gitmek" fiilinin ve bu sebeple "ahlaki zayıflık" ya da "hizmete engel davranışlarda bulunmak" disiplinsizliklerini işlediğinin, her türlü şüpheden uzak, açık ve net bir şekilde somut olarak ortaya konulamadığı; ancak, askeri kantinde yapılan sayım ve tartılardan sonra elde edilen bilgileri muhasebeleştirmesi gerekirken, gerçeğe aykırı olarak aylık sayım tartı ve çizelgelerinde bazı malların fiyat ve miktarlarını değiştirerek muhasebeleştirdiği, buna bağlı olarak kantin sermayesinde değişikliğe sebep olduğu, 2013 yılında Yalı Aile Kantininde satılmak üzere alınmış olan mallardan, bir çok parçadan oluşan hediyeli ve tek barkodlu malların bir kısmının satış öncesi birbirlerinden ayrılarak, barkodu olmayanlara barkod üretilerek satış yapılmasını sağladığı ve bu konuda reyonlarda görevli askerlere talimat verdiği, Merkez Kantin Başkanlığına satış yapan firma yetkililerinden açıkların kapanmasına yönelik komisyon istediği hususlarının; davacı hakkında yapılan adli tahkikat ve bu kapsamda alınan bilirkişi raporu, düzenlenen soruşturma raporu ile eki bilgi ve belgeler, soruşturma kapsamında alınan ifadeler ve davacı savunması ile beyanlarının incelenmesi sonucunda sabit olduğu anlaşıldığından, anılan eylemlerin "ahlaki zayıflık ve "hizmete engel davranışlarda bulunmak" disiplinsizliklerini oluşturduğu, davacının sahip olduğu rütbe ve makam dikkate alındığında, Türk Silahlı Kuvvetlerinin itibarını sarsacak nitelikte yüz kızartıcı, utanç verici ve toplumun genel ahlak yapısına aykırı tutum, davranış ve fillerde bulunduğu ve bu eylemleri nedeniyle "ahlaki zayıflık" ve "hizmete engel davranışlarda bulunmak" disiplinsizliklerini işlediği kanaatine varıldığından, tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı hakkında sübuta eren herhangi bir eylemi bulunmadığı, hakkındaki ceza yargılamasının devam ettiği, kovuşturma aşamasında yapılan değerlendirilmeler, elde edilen deliller ve teknik bilirkişi raporları ilei atfedilen eylemlerin olsa olsa görevi kötüye kullanma ya da ihmal suretiyle görevi kötüye kullanma suçunu oluşturabileceği nedeniyle ek savunmasının alındığı belirtilerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : … DÜŞÜNCESİ:Temyiz isteminin kabulü ile Bölge Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Çanakkale ili, Gökçeada ilçesi, … Kolordu Komutanlığında astsubay olarak görev yapan davacının, Kıbrıs Türk Barış Kuvvetleri Komutanlığında kantin sorumlusu olarak görev yaptığı dönemde işlediği fiillerin "ahlaki zayıflık" ve "hizmete engel davranışlarda bulunmak" disiplinsizliğini oluşturduğundan bahisle, 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu'nun 11. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi, 13. maddesi, 20. maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentleri ile Türk Silahlı Kuvvetleri Yüksek Disiplin Kurulları Yönetmeliği'nin 9. maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentleri uyarınca silahlı kuvvetlerden ayırma cezası ile cezalandırılması üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 6413 sayılı TSK Disiplin Kanununun "Disiplin cezaları" başlıklı 11. maddesinde, "(1) Subay, astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaşlar ile sözleşmeli erbaş ve erler hakkında verilebilecek disiplin cezaları ağırlık derecesine göre belirtilmiş ve (f) bendinde, "Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası" bunlar arasında sayılmış; "Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası" başlıklı 13. maddesinde, "(1) Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası, personelin tabi olduğu mevzuat hükümlerine göre Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiğinin kesilmesi veya durumuna göre sözleşmesinin feshedilmesi sonucunu doğurur. Bu cezayı alanlar, seferberlik ve savaş hâlleri haricinde Türk Silahlı Kuvvetlerinde herhangi bir şekilde görev alamazlar. (2) Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası; kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığında oluşturulacak yüksek disiplin kurulları tarafından verilir ve ilgili kuvvet komutanı, Jandarma Genel Komutanı veya Sahil Güvenlik Komutanının onayı ile yerine getirilir. General ve amiraller hakkında ise Genelkurmay Başkanlığında teşkil edilecek yüksek disiplin kurulu tarafından verilir ve yerine getirilir." hükmü; "Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezasını gerektiren disiplinsizlikler" başlıklı 20. maddesinde, "(1) Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezasını gerektiren disiplinsizlikler; a) Aşırı borçlanmak ve borçlarını ödeyememek: … b) Ahlaki zayıflık: Görevine, sosyal ve aile yaşantısına zarar verecek derecede menfaatine, içkiye, kumara düşkün olmak veya Türk Silahlı Kuvvetlerinin itibarını sarsacak şekilde yüz kızartıcı, utanç verici veya toplumun genel ahlak yapısına aykırı fiillerde bulunmak, c) Hizmete engel davranışlarda bulunmak: Devletin ve Türk Silahlı Kuvvetlerinin itibarına zarar verecek nitelikte tutum ve davranışlarda veya ağır suç veya disiplinsizlik teşkil eden fiillerde bulunmaktır… " hükmüne yer verilmiştir. Türk Silahlı Kuvvetleri Yüksek Disiplin Kurulları Yönetmeliği'nin 9. maddesinde, "(1) Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezasını gerektiren disiplinsizlikler; … b) Ahlaki zayıflık: Görevine, sosyal ve aile yaşantısına zarar verecek derecede menfaatine, içkiye, kumara düşkün olmak veya Türk Silâhlı Kuvvetlerinin itibarını sarsacak şekilde yüz kızartıcı, utanç verici veya toplumun genel ahlak yapısına aykırı fiillerde bulunmaktır. c) Hizmete engel davranışlarda bulunmak: Devletin ve Türk Silahlı kuvvetlerinin itibarına zarar verecek nitelikte tutum ve davranışlarda veya ağır suç veya disiplinsizlik teşkil eden fiillerde bulunmaktır. …" kuralı yer almaktadır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Disiplin cezasının sebebini oluşturan eylem ve davranışlar, aynı zamanda ceza kanununda da suç sayılabilir. Bu durumda, disiplin cezası yaptırımı ile birlikte ceza yaptırımı da uygulanabilir. Bu iki yaptırım türünün hukuki dayanağı, amaç ve sonuçları birbirlerinden farklıdır. Ceza yargılamasında suçun niteliği ve delillerin takdirinde uygulanan ilke ve kurallar ile disiplin hukuku açısından uygulanan ilke ve kurallar birbirinden farklı olduğundan, idarenin, kamu görevlisi hakkında disiplin cezası vermemesi, ceza mahkemelerince ceza verilmesine hukuki engel oluşturmayacağı gibi, aynı şekilde, ceza yargılaması sonucu hükmün açıklanmasının geri bırakılması veya beraat kararı verilmiş olmasının da, kuramsal olarak, disiplin cezası verilmesine engel teşkil etmeyeceği açıktır. Ancak; ceza yargılaması neticesinde suçun unsurlarının oluşmadığı ya da suçun o kişi tarafından işlenmediği gerekçesiyle verilen beraat kararının, disiplin cezası yönünden de da sadece aynı suç nev'i bakımından bağlayıcı olacağı; bir başka ifadeyle, ceza yargılamasının (beraat kararının) konusunu teşkil eden suç, disiplin hukuku yönünden de aynı suç kapsamında değerlendirilerek disiplin cezası verilemeyeceği kuşkusuzdur. Öte yandan, ceza yargılaması neticesinde suçun unsurlarının oluşmadığı gerekçesiyle beraat eden kamu görevlisinin eylem, tutum ve davranışlarının bir başka disiplin suçunun kapsamına girmesi halinde, disiplin hukuku yönünden başka bir disiplin cezası ile cezalandırılmasına, delil yetersizliğinden dolayı beraat eden memurun eyleminin de disiplin hukuku yönünden değerlendirilerek aynı veya farklı cezayla cezalandırılmasında hukuki bir engel bulunmamaktadır. Bir kamu görevlisine isnat olunan disiplin cezasına konu fiillerin, Türk Ceza Kanunu hükümlerine göre cezalandırılmasının gerekli olması durumunda, disiplin cezası hakkında karar verilmesi için mevcut deliller yeterli görülmeyerek ceza mahkemesi kararına ihtiyaç duyulduğu kanaati hasıl olmuş ise, disiplin cezasına konu fiilin hukuki denetiminden önce ceza mahkemesi kararının kesinleşmesinin beklenilmesi gerekmektedir. Bakılan olayda, 2014 yılı Ocak ayında Kıbrıs Türk Barış Kuvvetleri (KTBK) Komutanlığı Merkez Kantin Başkanlığının açık verdiğinin anlaşılması üzerine görevlendirilen idari tahkikat heyetinin, tespit edilen açığın 2013 yılında görev yapan kantin heyetinden kaynaklandığı kanaatine varması sonucunda, konu ile ilgili soruşturma yapmak üzere KTBK Komutanlığı Askeri Savcılığının görevlendirildiği, Askeri Savcılığın şüpheli/tanık ifadelerini aldıktan ve bilirkişi raporu hazırlattıktan sonra … tarih ve E:…, K:… sayılı iddianameyi düzenlediği, anılan iddianamenin Kıbrıs Türk Barış Kuvvetleri Komutanlığı … Askeri Mahkemesinin 07/08/2014 tarihli kararıyla iade edilmesi üzerine Askeri Savcılık tarafından … tarih ve E:…, K:… sayılı iddianame düzenlenerek davacı ve diğer ilgili personel hakkında iştirak halinde ihtilasen zimmet suçunu işlediklerinden bahisle kamu davası açıldığı, kamu davası açılması sonrasında davacının, iddianamede bahsi geçen eylemi nedeniyle "ahlaki zayıflık" ve "hizmete engel davranışlarda bulunmak" disiplinsizliklerini işlediğinden bahisle yüksek disiplin kuruluna sevk edildiği, yüksek disiplin kurulunca askeri savcılık tarafından yapılan soruşturma dosyasındaki bilgi ve belgeler değerlendirilerek, davacının kantin sorumlusu ve mubayaa olarak görev yaptığı dönemde gerçekleştirdiği ya da iştirak ettiği eylemlerin TSK'nın itibarının sarsılmasına neden olacağı değerlendirilerek "ahlaki zayıflık" ve "hizmete engel davranışlarda bulunmak" disiplinsizliklerini işlediğinden bahisle silahlı kuvvetlerden ayırma cezası ile cezalandırıldığı anlaşılmaktadır. Bakılan davanın temyiz aşamasında UYAP sistemi üzerinde yapılan inceleme sonucunda; açılan kamu davasına ilişkin dosyanın, askeri mahkemelerin kapatılması üzerine … Asliye Ceza Mahkemesine gönderildiği, yürütülen yargılama sonucunda anılan Mahkemenin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile davacının görevi kötüye kullanmak suçundan neticeten 4.000,00-TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği; mahkumiyet kararına karşı istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, … Bölge Adliye Mahkemesi … Ceza Dairesinin E:… sayılı dosyasında yargılamanın devam ettiği ve mahkumiyet kararının henüz kesinleşmediği görülmektedir. Bu durumda, davacının işlediği iddia edilen fiiller sebebiyle yargılandığı ceza davasının sonucunun araştırılması ve ceza yargılaması sonuçlandıktan sonra yeniden bir değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerekirken, bu husus gözetilmeksizin verilen Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne, 2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak 26/12/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

MADDE 13 – (1) Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası, personelin tabi olduğu mevzuat hükümlerine göre Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiğinin kesilmesi veya durumuna göre sözleşmesinin feshedilmesi sonucunu doğurur. Bu cezayı alanlar, seferberlik ve savaş hâlleri haricinde Türk Silahlı Kuvvetlerinde herhangi bir şekilde görev alamazlar. (Ek cümle: 1/2/2018-7073/90 md.) Yükümlülük veya sözleşme süresi sona ermeden Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası alan personel, kalan yükümlülük veya sözleşme süresince Milli Savunma Bakanlığı ve/veya Türk Silahlı Kuvvetleri nam ve hesabına verilen eğitimler, kurslar ve seminerler sonucunda elde ettikleri diploma, sertifika, uzmanlık belgesi, kurs bitirme belgesini kullanamazlar ve bunlara bağlı olarak herhangi bir meslek icra edemezler. (2) (Değişik: 2/1/2017-KHK-681/91 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7073/90 md.) Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası; Milli Savunma Bakanlığı ve kuvvet komutanlıklarında oluşturulacak yüksek disiplin kurulları tarafından verilir. Kararlar, ilgisine göre Milli Savunma Bakanı veya ilgili kuvvet komutanı onayı ile yerine getirilir. General ve amiraller hakkında ise Milli Savunma Bakanlığı yüksek disiplin kurulu tarafından verilir ve bu kararlar Cumhurbaşkanının onayı ile yerine getirilir.[5] (3) Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası; disiplin amirlerinden en az ikisinin teklifi üzerine yüksek disiplin kurulları tarafından verilebileceği gibi, eldeki bilgi ve belgelere göre yüksek disiplin kurulları tarafından resen de verilebilir. (…)[6] Milli Savunma Bakanının eldeki bilgi ve belgelere ya da gerekli görmesi üzerine yaptırdığı disiplin soruşturması sonucuna göre hakkında bu cezanın verilmesine kanaat getirdiği personelin dosyaları bir karar verilmek üzere doğrudan yetkili yüksek disiplin kuruluna sevk edilir.[7] (4) (Değişik: 2/1/2017-KHK-681/91 md.; Değiştirilerek kabul: 1/2/2018-7073/90 md.) (Değişik cümleler:16/7/2020-7250/17 md.) Kuvvet komutanlıklarında teşkil edilecek yüksek disiplin kurulları; kurmay başkanının başkanlığında personel, istihbarat, harekât, lojistik ve savunma planlama ve proje yönetim başkanları, tayin dairesi başkanı, hukuk hizmetleri başkanı ile yüksek disiplin kurulu işlemlerinin yürütülmesinden sorumlu şube müdüründen oluşur. Milli Savunma Bakanlığı merkez ve taşra teşkilatında görevli personel hakkında karar vermek üzere teşkil edilecek Milli Savunma Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu; Bakan Yardımcısının başkanlığında, Personel Genel Müdürü, Hukuk Hizmetleri Genel Müdürü, Personel Genel Müdür Yardımcısı ve Hukuk Hizmetleri Genel Müdür Yardımcısından oluşur. General ve amiraller hakkında karar vermek üzere Milli Savunma Bakanlığında teşkil edilecek Yüksek Disiplin Kurulu; Milli Savunma Bakanının başkanlığında, Genelkurmay Başkanı, ilgili Kuvvet Komutanı, Bakan Yardımcısı, Genelkurmay Personel Başkanı, Hukuk Hizmetleri Genel Müdürü ile Personel Genel Müdüründen oluşur. Yüksek disiplin kurullarında kararlar oy çokluğu ile alınır. Oylar dağılırsa, hakkında tahkikat yapılanın en çok aleyhinde olan oy, çoğunluk elde edilinceye kadar kendisine daha yakın olan oya tabi olur. (5) Yüksek disiplin kurulları; gerekli gördükleri takdirde, ilgilinin özlük dosyasını ve her nevi evrakı incelemeye, ilgili birlik, kurum ve karargâhlardan bilgi almaya, hâkim veya savcı kararı gerektirmeyen durumlarda kriminal inceleme yaptırma da dâhil olmak üzere her türlü inceleme yaptırmaya, tanık ve bilirkişi dinlemeye, keşif yapmaya veya yaptırmaya yetkilidirler. (6) Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezasının verilmesine ilişkin sürecin; disiplin amirlerinin teklifi ile başlatılması hâlinde süreci başlatan disiplin amiri tarafından, diğer durumlarda ise yetkili komutanlıklar vasıtası ile yüksek disiplin kurulları tarafından hakkında karar verilecek personelin savunması alınır. Yazılı savunma haricinde, yüksek disiplin kurulu tarafından gerek görülmesi veya personelin talepte bulunması hâlinde personel sözlü olarak da ifade vermeye çağrılabilir. Firar ve izin tecavüzü gibi ilgilinin bulunamaması nedeniyle savunma almayı imkânsız hâle getiren zorunlu hâller (…)[8] gereğince verilecek Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezasında savunma alınmaz.(8) (7) Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası alan yedek subaylar ve yedek astsubaylar, ilgili kanunlara göre belirlenen kalan askerlik hizmetlerini er rütbesi ile tamamlarlar.[9] (8) Türk Silahlı Kuvvetlerinde sözleşmeli statü ile görev yapan personelin sözleşmelerinin feshine ilişkin özel kanunlarındaki hükümler ile Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayırma ve çıkarmaya ilişkin diğer kanunlarda düzenlenmiş hükümler saklıdır. (9) (Ek:16/7/2020-7250/17 md.) Türk Silahlı Kuvvetlerinden çeşitli nedenlerle ilişiği kesilmiş olanlar hakkında, ilişikleri kesilmeden önce Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası verilmesini gerektiren bir disiplinsizliği işlemeleri nedeniyle 39 uncu maddedeki zamanaşımı süresi dolmadan önce, Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası verilir. Cezanın ağırlaştırılması ve disiplin amirlerinin takdir hakkı

MADDE 40 – (1) Bu Kanunun 13 üncü maddesinin altıncı fıkrasında düzenlenen istisna haricinde disiplin amirleri veya disiplin kurulları tarafından savunma alınmadan disiplin cezası verilemez. (2) (Değişik: 22/1/2015-6586/105 md.) İsnat olunan hususlar ile savunma için verilen süre açıkça ve yazılı olarak ilgiliye bildirilir. Yüksek disiplin kurulunun görevine giren disiplinsizliklerde verilecek savunma süresi üç iş gününden, diğer disiplinsizliklerde ise iki iş gününden az ve her hâlde beş iş gününden fazla olamaz. Savunması istenen kişinin talebi hâlinde ilave savunma süresi verilebilir. Ancak, ilk verilen savunma süresi ile ilave verilen savunma süresinin toplamı beş iş gününü geçemez. Verilen süre içinde savunmasını yapmayan personel savunma hakkından vazgeçmiş sayılır. Disiplin amirleri tarafından verilen cezalara itiraz ve cezanın kesinleşmesi[21]

MADDE 21 – (1) (Değişik: 1/2/2017-KHK-681/92 md; Değiştirilerek kabul: 1/2/2018-7073/91 md.) Aşağıda belirtilen durumlar disiplinsizliği alışkanlık hâline getirme olarak kabul edilir ve bu durumlarda sözleşmeli subay ve astsubaylar hariç subaylar ve astsubaylar hakkında ayırma cezası verilebilir. a) En son alınan disiplin cezasının kesinleştiği tarihten geriye doğru son bir yıl içinde onsekiz disiplin cezası puanı veya en az iki farklı disiplin amirinden toplam oniki defa veya daha fazla disiplin cezası almak. b) En son alınan disiplin cezasının kesinleştiği tarihten geriye doğru son beş yıl içinde otuzbeş disiplin cezası puanı veya en az iki farklı disiplin amirinden toplam yirmibeş defa veya daha fazla disiplin cezası almak. (2) Birinci fıkra kapsamında ceza puanlarının hesaplanması ekli (2) sayılı çizelgeye göre yapılır. (3) (Ek: 2/1/2017-KHK-681/92 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7073/91 md.) Disiplin ceza puanına bağlı olarak ayırma cezası verilmesi istemiyle gelen dosyaların incelenmesi sonucunda yüksek disiplin kurulunca, cezaların usulüne uygun verilmediğine veya ceza tayininde objektiflikten uzaklaşıldığına kanaat getirilirse verilen cezaların tamamının veya bir kısmının kaldırılmasına yahut personelin görev yerinin değiştirilmesine ve durumunun bir yıllık deneme süresi sonunda yeniden incelenmesine karar verilir. BEŞİNCİ BÖLÜM Askeri Öğrenciler Hakkında Uygulanacak Cezalar ve Cezalandırmayı Gerektiren Disiplinsizlikler Askeri öğrenciler hakkında verilebilecek cezalar

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2020/2892 E.  ,  2024/1048 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONİKİNCİ DAİRE Esas No : 2020/2892 Karar No : 2024/1048 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … VEKİLİ: Av. … KARŞI TARAF (DAVALI) : … Bakanlığı VEKİLİ: Av. … İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istem: Edirne ili, Keşan ilçesi, … Mekanize … Komutanlığında astsubay başçavuş olarak görev yapan davacının, disiplinsizliği alışkanlık haline getirdiğinden bahisle 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu’nun 11. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi, 13. maddesi, 20. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi ve Türk Silahlı Kuvvetleri Yüksek Disiplin Kurulları Yönetmeliği’nin 9. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca silahlı kuvvetlerden ayırma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin 09/09/2015 tarihli işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük haklarının işlem tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacının meslek hayatı boyunca 2001-2015 yılları arasında 16 kez disiplin cezası aldığı (bunlardan son dördü ayırma işleminin tesis edildiği 2015 yılında olmak üzere), Askeri Mahkemece 10/09/2012 tarihinde "üste hakaret" suçundan mahkumiyet ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, Askeri Savcılık tarafından 17/03/2014 tarihinde "resmi evrakta sahtecilik yapmak" suçundan soruşturma yapılıp, sahteciliğin ikna ve iğfal kabiliyeti bulunmadığı gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, internet ortamında dini değerlere karşı inançlı kişileri rencide edebilecek paylaşımlarda bulunduğu anlaşılmış olup, bütün bu hususların birlikte değerlendirilmesi sonucunda, davacının durumunun, 6413 sayılı Kanun'un 20. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde belirtilen "Disiplinsizliği alışkanlık hâline getirmek" disiplin suçu kapsamında olduğu, bu nedenle dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince; her ne kadar İdare Mahkemesi kararının gerekçesinde, davacı hakkında beraat, hükmün açıklanmasının geri bırakılması ve kovuşturmaya yer olmadığı ile sonuçlanan muhtelif durumlara da yer verildiği görülmekte ise de, kararda da belirtildiği üzere davacı hakkında verilen çok fazla sayıda disiplin cezasının olduğu, salt mahkeme kararında bu cezalar dışında beraat, hükmün açıklanmasının geri bırakılması ve kovuşturmaya yer olmadığı ile sonuçlanan bazı durumlara yer verilmesinin, dava konusu işlemi ve mahkeme kararının esasını kusurlandıracak bir durum içermediği şeklindeki açıklama eklenmek suretiyle istinaf isteminin açıklamalı olarak reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : İşlemin birçok yönden hukuka aykırı olduğu, disiplin cezası dahi sayılmayan 3 ikazın ve sonucunda beraat, kovuşturmaya yer olmadığı ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği yargılama ve soruşturmaların işleme dayanak alındığı, Mahkemece salt idarenin beyanlarıyla yetinilerek tek taraflı bir değerlendirme ile karar verildiği, işlemin ve Mahkeme kararının hukuka aykırı olduğu belirtilerek, bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : .. DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Edirne ili, Keşan ilçesi, 4. Mekanize Piyade Komutanlığında astsubay başçavuş olarak görev yapan davacının, 2001 yılından 2015 yılına kadar aldığı disiplin cezaları değerlendirilmek suretiyle disiplinsizliği alışkanlık haline getirdiğinden bahisle 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu’nun 11. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi, 13. maddesi, 20. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi ve Türk Silahlı Kuvvetleri Yüksek Disiplin Kurulları Yönetmeliği’nin 9. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca silahlı kuvvetlerden ayırma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük haklarının işlem tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu'nun "Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezasını gerektiren disiplinsizlikler" başlıklı 20. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde, "Disiplinsizliği alışkanlık haline getirmek" fiili, "Disiplinsizliği alışkanlık hâline getirmek: Disiplini bozucu tavır ve davranışlarda bulunmayı alışkanlık hâline getirmek veya aldığı disiplin cezalarına rağmen ıslah olmamaktır." şeklinde tanımlanarak silahlı kuvvetlerden ayırma cezası gerektiren eylemler arasında sayılmıştır. Anılan Kanun'un "Disiplin ceza puanına bağlı olarak ayırma cezası verilmesi" başlıklı 21. maddesinde ise, "(1) Aşağıda belirtilen durumlar disiplinsizliği alışkanlık hâline getirme olarak kabul edilir ve sözleşmeli subay ve astsubaylar hariç subaylar, astsubaylar ve uzman jandarmalar hakkında ayırma cezası verilir. a) En son alınan disiplin cezasının kesinleştiği tarihten geriye doğru son bir yıl içinde on sekiz disiplin cezası puanı veya en az iki farklı disiplin amirinden toplam on iki defa veya daha fazla disiplin cezası almak. b) En son alınan disiplin cezasının kesinleştiği tarihten geriye doğru son beş yıl içinde otuz beş disiplin cezası puanı veya en az iki farklı disiplin amirinden toplam yirmi beş defa veya daha fazla disiplin cezası almak. (2) Birinci fıkra kapsamında ceza puanlarının hesaplanması ekli (2) sayılı çizelgeye göre yapılır." hükmüne yer verilmiştir. Aynı Kanun'un eki (2) sayılı Cetvel'de uyarma cezası karşılığı "1"; kınama cezası karşılığı "1,5"; Hizmete kısmi süreli devam cezası karşılığı "2"; aylıktan kesme cezası karşılığı "3"; hizmet yerini terk etmeme cezası (disiplin amiri tarafından verilen) karşılığı "3,5"; hizmet yerini terk etmeme cezası (disiplin kurulu tarafından verilen) karşılığı "4,5"; oda hapsi cezası (disiplin amiri tarafından verilen) karşılığı "4"; oda hapsi cezası (disiplin kurulu tarafından verilen) karşılığı "4,5" ceza puanı olarak belirlenmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: "Disiplinsizliği alışkanlık haline getirmek" eylemi 6413 sayılı Kanun'un 20. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde "Disiplini bozucu tavır ve davranışlarda bulunmayı alışkanlık haline getirmek veya aldığı disiplin cezalarına rağmen ıslah olmamaktadır." şeklinde tanımlanarak, silahlı kuvvetlerden ayırma cezası gerektiren eylemler arasında sayılmıştır. Kanun'daki tanımın soyut ve subjektif niteliğinden dolayı aynı Kanun'un 21. maddesinin birinci fıkrasında, "disiplinsizliği alışkanlık haline getirmek" eyleminin varlığı, "a) En son alınan disiplin cezasının kesinleştiği tarihten geriye doğru son bir yıl içinde on sekiz disiplin cezası puanı veya en az iki farklı disiplin amirinden toplam on iki defa veya daha fazla disiplin cezası almak, b) En son alınan disiplin cezasının kesinleştiği tarihten geriye doğru son beş yıl içinde otuz beş disiplin cezası puanı veya en az iki farklı disiplin amirinden toplam yirmi beş veya daha fazla disiplin cezası almak." şeklinde objektif şart ve kriterlere bağlanmış; ikinci fıkrasında ise, hangi disiplin cezasının kaç ceza puanına tekabül ettiğine ilişkin Ek (2) sayılı Cetvel düzenlenmiştir. Dolayısıyla bir silahlı kuvvetler mensubunun "disiplinsizliği alışkanlık haline getirmek" fiilini işlediğinden bahsedebilmek için, aldığı disiplin cezalarının, Kanun'un eki olan (2) sayılı Cetvel'e göre hesaplanması sonucu 21. maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerindeki disiplin ceza puanına ulaşması gerekmektedir. Dava konusu işlemin, disiplinsizliği alışkanlık haline getirdiğinden bahisle 2001-2015 yılları arasında davacı hakkında tesis edilen disiplin cezaları ile hakkındaki bazı iddialar nedeniyle yürütülen ceza soruşturma ve kovuşturmaları sonunda verilen kovuşturmaya yer olmadığı, beraat ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararları esas alınarak tesis edildiği anlaşılmakta olup, davacının disiplin cezalarının, Ek (2) sayılı Cetvel'e göre disiplinsizliği alışkanlık haline getirmek eylemi oluşturacak ceza puanına ulaşıp ulaşmadığı hususunda bir belirleme yapılmaksızın, eksik inceleme ve araştırma sonucu, salt disiplin ceza sayısının fazlalığı esas alınarak verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuku isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne, 2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun açıklamalı olarak reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak, 05/03/2024 tarihinde, oyçokluğuyla karar verildi. (X) KARŞI OY: Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun açıklamalı olarak reddi yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… temyize konu kararı usul ve yasaya uygun olduğundan, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın onanması gerektiği görüşüyle, karara katılmıyoruz.

Danıştay 2. Daire Başkanlığı         2021/16599 E.  ,  2025/4258 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y İKİNCİ DAİRE Esas No : 2021/16599 Karar No : 2025/4258 TEMYİZ EDEN (DAVACI) :… VEKİLİ : Av. … KARŞI TARAF (DAVALI) : … Komutanlığı VEKİLİ : Av…. İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen… günlü, E:…, K:… sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir. YARGILAMA SÜRECİ: Dava Konusu İstem : Dava; Bursa ili, İmralı Jandarma Komando Ada Güvenlik Komutanlığı emrinde jandarma uzman onbaşı olarak görev yapan davacının, en son aldığı disiplin cezasının kesinleştiği tarihten geriye doğru son bir yıl içinde toplam yirmi beş disiplin cezası puanı aldığından bahisle 7068 sayılı Kanun'un 12/1-a maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezasıyla tecziyesine ilişkin Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun … günlü, …sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : … İdare Mahkemesini… günlü, E:… K… sayılı kararıyla; davacının 26/04/2018 tarihinde kınama cezası karşılığı iki (2) puan, 01/08/2018 tarihinde uyarma cezası karşılığı bir (1) puan, 20/09/2018 tarihinde üç gün aylıktan kesme cezası karşılığı üç (3) puan, 21/09/2018 tarihinde üç gün aylıktan kesme cezası karşılığı üç (3) puan, 21/09/2018 tarihinde üç gün aylıktan kesme cezası karşılığı üç (3) puan, 27/09/2018 tarihinde kınama cezası karşılığı iki (2) puan, 07/11/2018 tarihinde üç gün aylıktan kesme cezası karşılığı üç (3) puan, 10/11/2018 tarihinde on gün aylıktan kesme cezası karşılığı üç (3) puan, 10/11/2018 tarihinde on gün aylıktan kesme cezası karşılığı üç (3) puan, 17/11/2018 tarihinde kınama cezası karşılığı iki (2) puan olmak üzere, toplam son disiplin cezası tarihi olan 17/11/2018 tarihinden geriye doğru son bir yıl içinde yirmi beş (25) disiplin cezası puanı aldığı, davacı tarafından disiplin cezalarına karşı herhangi bir dava açılmadığı yahut itirazda bulunulmadığı, kesinleşen disiplin cezaları karşılığı ceza puanları hesap edildiğinde 7068 sayılı Kanun'un 12/1-a maddesi uyarınca davacının disiplinsizliği alışkanlık haline getirmiş olduğu anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine hükmedilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; istinaf başvurusuna konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, dava konusu işleme konu edilen ve son bir yıl içerisinde aldığı on disiplin cezasından altısının hukuka aykırı olduğu, ikisinin ise orantılı ve hakkaniyetli olmadığı, bu disiplin cezalarına ilişkin savunmasının alındığı, ancak disiplin soruşturması yapılıp yapılmadığını bilmediği, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir KARŞI TARAFIN CEVABI : Temyiz istemin reddi gerektiği yolundadır. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: … DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY: Jandarma Komando Ada Güvenlik Komutanlığı emrinde jandarma uzman onbaşı olarak görev yapan davacının, en son aldığı disiplin cezasının kesinleştiği 17/11/2018 tarihinden geriye doğru son bir yıl içinde disiplin amiri tarafından; – … günlü,… sayılı kararla verilen "kınama" cezası karşılığı (2) puanının, – 24/07/2018 günlü kararla verilen "uyarma" cezası karşılığı (1) puanının, – … günlü,… sayılı kararla verilen "3 gün aylıktan kesme" cezası karşılığı (3) puanının, -… günlü,… sayılı kararla verilen "3 gün aylıktan kesme" cezası karşılığı (3) puanın, – … günlü, … sayılı kararla verilen "3 gün aylıktan kesme" cezası karşılığı (3) puanın, – … günlü, …sayılı kararla verilen "kınama" cezası karşılığı (2) puanın, – … günlü, … sayılı kararla verilen "3 gün aylıktan kesme" cezası karşılığı (3) puanın, – 10.11.2018 günlü kararla verilen "10 gün aylıktan kesme" cezası karşılığı (3) puanının, – 10.11.2018 günlü kararla verilen "10 gün aylıktan kesme" cezası karşılığı (3) puanının, – … günlü, …sayılı kararla verilen "kınama" cezası karşılığı (2) puanının, değerlendirmeye alınması suretiyle, toplamda 25 disiplin ceza puanı aldığından bahisle, 7068 sayılı Kanun'un 12/1-(a) maddesi uyarınca, disiplin ceza puanına bağlı olarak meslekten çıkarma cezasıyla tecziye edilmesi üzerine, temyizen bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. İLGİLİ MEVZUAT: 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un "Disiplin ceza puanına bağlı olarak meslekten çıkarma cezası verilmesi" başlıklı 12. maddesinde; "(1) Aşağıda belirtilen durumlar disiplinsizliği alışkanlık haline getirme olarak kabul edilir ve personel hakkında meslekten çıkarma cezası yetkili disiplin kurullarınca verilir: a) En son alınan disiplin cezasının kesinleştiği tarihten geriye doğru son bir yıl içinde yirmi disiplin cezası puanı veya en az iki farklı disiplin amirinden toplam oniki defa veya daha fazla disiplin cezası almak. b) En son alınan disiplin cezasının kesinleştiği tarihten geriye doğru son beş yıl içinde kırk disiplin cezası puanı veya en az iki farklı disiplin amirinden toplam yirmibeş defa veya daha fazla disiplin cezası almak. (2) Aynı disiplin dosyası kapsamında birden fazla disiplin cezası verilmesi halinde en yüksek olanın puanı değerlendirmeye esas alınır. (3) Birinci fıkra kapsamında ceza puanlarının hesaplanması usulü Emniyet Genel Müdürlüğü personeli için ekli (1) sayılı çizelgede, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı personeli için ekli (2) sayılı çizelgede gösterilmiştir. (4) Sözleşmeli personelin sözleşmelerinin feshine ilişkin özel kanunlardaki hükümler saklıdır." hükümlerine yer verilmiş; Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı personelinin ceza puanlarının hesaplanması usulünün belirlendiği (II) sayılı çizelgeye göre, disiplin cezalarının karşılığı olarak uyarmanın 1, kınamanın 2, aylıktan kesmenin 3, kısa süreli durdurmanın 5 ve uzun süreli durdurmanın ise 6 ceza puanı gerektirdiği kurala bağlanmıştır. Aynı Kanun'un "Soruşturma sonucu verilecek karar" başlıklı 27. maddesinin 3. fıkrasında, disiplin kurulu kararlarının gerekçeli olarak yazılacağı, ceza verilmesi halinde, gerekçede disiplinsizlik unsurları ile ceza miktarının tayininde esas alınan hususların gösterileceği ifade edilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 7068 sayılı Kanun’un 12. maddesinde, Kanun kapsamındaki kolluk personeline disiplin ceza puanına bağlı olarak meslekten çıkarma cezası verilmesine ilişkin usul ve esaslar düzenlenmiştir. Buna göre disiplin cezasına konu eylemi nedeniyle uyarma, kınama, aylıktan kesme, kısa süreli durdurma veya uzun süreli durdurma cezası uygulanan personelin aldığı cezaya karşılık gelen ceza puanı özlük dosyasına işlenmekte ve puanlar toplamının en son alınan disiplin cezasının kesinleştiği tarihten geriye doğru son bir yıl içinde -en son alınan disiplin cezası puanı da dikkate alınarak- yirmiye ulaşması durumunda, personelin disiplinsizliği alışkanlık haline getirdiği kabul edilerek hakkında meslekten çıkarma cezası uygulanmaktadır. Anılan maddenin Kanun gerekçesinde; madde ile disiplinsizliği alışkanlık haline getiren veya aldığı disiplin cezalarına rağmen ıslah olmayan personelin meslekten çıkarılması hususunun düzenlendiği, buna göre, her disiplin cezası için disiplin puanlarının öngörüldüğü, belirlenen süreler içinde belirlenen kadar puan alanların meslekten çıkarılacağının hükme bağlandığı, personelin ıslah olmaması halinde daha ağır bir şekilde cezalandırılması düzenlenerek, herhangi bir disiplin cezası alan personelin mesleki disiplini bozucu fiil ve davranışlarını sürdürmesinin engellenmesinin hedeflendiği belirtilmiştir. Ceza puanına dayalı olarak Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezasının düzenlendiği 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu'nun bir kısım maddelerinin iptali istemiyle açılan ve 27/03/2014 günlü, 28954 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 28/11/2013 günlü, E:2013/46, K:2013/140 sayılı kararında, belli bir disiplin puanına ulaşma hâlinde verilecek Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezasının, Kanun'da sayılan diğer disiplin cezalarından ayrı bir ceza olarak öngörüldüğü ve daha önce verilen disiplin cezalarının toplanmasından ibaret otomatik bir karar olmadığı, ayrı bir ceza olarak öngörülen bu ayırma cezasının, diğer disiplin cezalarından farklı bir makam tarafından ayrı bir usule göre karara bağlandığı, kurulların mevzuatta yer alan koşulların oluşup oluşmadığı konusunda değerlendirme yapma yetkilerinin bulunduğu hususlarına yer verildiği görülmektedir. Somut uyuşmazlıkta; Jandarma Genel Komutanlığı personeli olan jandarma uzman onbaşı davacının, en son aldığı disiplin cezasının kesinleştiği 17/11/2018 tarihten geriye doğru son bir yıl içerisinde almış olduğu on adet disiplin cezasına ait puanların toplamının 25 ceza puanına ulaştığı, ceza puanı hesabına dahil edilen disiplin cezalarına karşı davacı tarafından dava veya itiraz yoluna gidilmemesi nedeniyle anılan kararların kesinleştiği anlaşılmakla birlikte, ceza puanı hesabına dahil edilen disiplin cezalarına ilişkin kararlarda, disiplin cezalarının türü belirtilmesine rağmen bu cezaların karşılığı olan ceza puanlarının gösterilmediği veya bu ceza puanlarının özlük dosyasına işlendiğine yönelik davacıya herhangi bir bildirimde bulunulmadığı görülmektedir. 7068 sayılı Kanun'un 27. maddesinin 3. fıkrasında de belirtildiği üzere, disiplin kurulu kararlarının gerekçeli olarak yazılması gerekmektedir. Gerekçeden anlaşılması gerekenin ise kural olarak, ilgili hakkındaki iddiaları, bu iddiaların dayandığı delilleri, isnat edilen fiil veya hallerin hukuki nitelendirmesini, verilecek cezanın düzenlendiği açık mevzuat bilgisini, tereddüte mahal vermeyecek şekilde ceza veya ceza miktarlarını, bu cezaların (uyarma, kınama, aylıktan kesme, kısa veya uzun süreli durdurma) karşılığı ceza puanlarının, itiraz ve/veya kanun yollarının açıkça gösterilmesi olduğu açıktır. Diğer taraftan, personelin mesleki disiplini bozucu fiil ve davranışlarını sürdürmesinin engellenmesini ve personelin ıslah olmasını amaçlayan ceza puanına dayalı meslekten çıkarma cezasının; diğer disiplin cezalarının karşılığı puanların toplanmasından ibaret otomatik bir karar olmaması nedeniyle, ceza puanı bilgisinin, disiplin cezalarına ilişkin karar metinlerinde yer alması veya ayrıca bildirilmesi hukuki güvenlik ve belirlilik ilkelerinin de gereğidir. Zira bu yönde yapılacak bildirim, ilgilinin bu puanların toplamının yirmi puanı bulması halinde meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılacağını öngörebilmesini, bu hususa ilişkin olarak da her bir ceza puanına karşı savunma, itiraz veya dava açma hakkını etkin bir şekilde kullanmasını sağlayacaktır. Bu itibarla, dava konusu işleme esas alınan ve ceza puanı hesabına dahil edilen disiplin cezalarına ilişkin kararlarda, disiplin cezasının karşılığı ceza puanlarına yer verilmemesi veya ceza puanlarının özlük dosyasına işlendiğinin ayrıca davacıya bildirilmemesi karşısında, bu ceza puanlarına yönelik savunma, itiraz veya dava açma hakkının etkin bir şekilde kullandırılmaması nedeniyle, disiplin ceza puanına bağlı olarak davacının meslekten çıkarma cezasıyla tecziyesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık; davanın reddi yolunda verilen Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında da hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE, 2. … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen… günlü, E:……, K:… sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA, 3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 07/10/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi. (X) KARŞI OY : Uyuşmazlık; Bursa ili, İmralı Jandarma Komando Ada Güvenlik Komutanlığı emrinde jandarma uzman onbaşı olarak görev yapan davacının, en son aldığı disiplin cezasının kesinleştiği tarihten geriye doğru son bir yıl içinde aldığı ceza puanları toplamının yirmi disiplin ceza puanına ulaştığından bahisle, 7068 sayılı Kanun'un 12/1-(a) maddesi gereğince "meslekten çıkarma" cezasıyla tecziyesine ilişkin işlemin iptali isteminden kaynaklanmaktadır. 7068 sayılı Kanun'un "Disiplin ceza puanına bağlı olarak meslekten çıkarma cezası verilmesi" başlıklı 12. maddesinde "(1) Aşağıda belirtilen durumlar disiplinsizliği alışkanlık haline getirme olarak kabul edilir ve personel hakkında meslekten çıkarma cezası yetkili disiplin kurullarınca verilir: a) En son alınan disiplin cezasının kesinleştiği tarihten geriye doğru son bir yıl içinde yirmi disiplin cezası puanı veya en az iki farklı disiplin amirinden toplam oniki defa veya daha fazla disiplin cezası almak. … (3) Birinci fıkra kapsamında ceza puanlarının hesaplanması usulü Emniyet Genel Müdürlüğü personeli için ekli (1) sayılı çizelgede, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı personeli için ekli (2) sayılı çizelgede gösterilmiştir. …" hükmüne yer verilmiştir. Aynı Kanun'un, Jandarma Genel Komutanlığı personeli için ekli (2) sayılı çizelgesinde; disiplin cezalarından uyarma için 1, kınama için 2, aylıktan kesme için 3, kısa süreli durdurma için 5 ve uzun süreli durdurma disiplin cezası için 6 ceza puanı belirlenmiştir. Yukarıda aktarılan 7068 sayılı Kanun’un 12. maddesinde, Kanun kapsamındaki kolluk personelinin aldığı her disiplin cezasının karşılığı olan ceza puanları belirlenmiş olup, sözü edilen ceza puanlarının verilmesi ya da ceza puanının miktarı konusunda davalı idareye herhangi bir takdir yetkisi tanınmamıştır. Bir başka ifadeyle; ceza puanları, ayrı bir disiplin cezası olmayıp, alınan disiplin cezalarının belirli bir yoğunluğa ulaşması halinde "disiplinsizliğin alışkanlık haline getirildiği"nin kabulü ile meslekten çıkarma cezası verilmesine dayanak oluşturmaktadır. Dolayısıyla; her disiplin cezasının karşılığı olan ve disiplin cezası verilmekle, ceza puanı hesabına dahil edilme zorunluluğu bulunan puanların disiplin kurulu kararlarında ayrıca belirtilme zorunluluğu bulunmadığı gibi, Kanunla belirlenmiş olması nedeniyle, ilgililere ayrıca tebliğini gerektiren bir durumun da bulunmadığı açıktır. Bu itibarla, davacının disiplin ceza puanına dayalı olarak meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davanın esasının incelenmesi suretiyle temyiz isteminin karara bağlanması gerektiği görüşüyle, dava konusu işlemin şekil yönünden hukuka aykırılığına ilişkin bozma kararına katılmıyoruz.

MADDE 39 – (1) Disiplin amirleri tarafından, disiplinsizliğin kendileri tarafından öğrenilmesinden itibaren bir ay ve her hâlde disiplin cezasını gerektiren fiil ve hâllerin işlendiği tarihten itibaren iki yıl geçtikten sonra disiplin cezası verilemez. Fiil, inceleme ve araştırma yapmayı gerektirmiş ise, bir ay içerisinde inceleme ve araştırmaya başlanmış olmak ve altı ayı geçmemek kaydıyla, inceleme ve araştırma için geçen süre bir aylık süreye dâhil edilmez. (2) Disiplin kurullarında yapılan tahkikatlarda, fiilin disiplin amiri tarafından öğrenilmesinden itibaren altı ay ve her hâlde disiplin cezasını gerektiren fiil ve hâllerin işlendiği tarihten itibaren iki yıl geçtikten sonra disiplin cezası verilemez. (3) Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezasını gerektirecek durumun oluştuğunun disiplin amirleri tarafından tespit edilmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde disiplin cezasını gerektiren fiil ve hâllerin işlendiği tarihten itibaren 20 nci maddenin birinci fıkrasının (h) bendindeki disiplinsizlikler için yirmi yıl, diğer bentlerde yer alan disiplinsizlikler için beş yıl geçtikten sonra aynı sebeple yüksek disiplin kurulu tarafından ceza verilemez.[20] (4) Fiilin disiplin cezasını gerektirdiği savcılık, mahkeme, disiplin kurulu tarafından anlaşılırsa, yukarıdaki fıkralarda belirtilen zamanaşımı süreleri, bu konu ile ilgili karar veya hükmün kesinleşerek evrakın yetkili makama iade edildiği tarihten itibaren başlar. (5) Fiilin hatalı olarak vasıflandırıldığı veya düzeltilebilir bir şekil noksanlığı bulunduğu gerekçeleriyle disiplin cezasının mahkeme tarafından iptal edilmesi durumunda, kararın kesinleştiği tarihteki yetkili disiplin kurulu veya disiplin amiri, kararın tebliğinden itibaren ceza verme yetki ve sorumluluğu kapsamında yeniden değerlendirme yapar. Savunma hakkı

MADDE 41 – (1) Disiplin amirleri tarafından verilen disiplin cezalarına karşı, cezanın tebliğ edilmesinden itibaren  iki iş günü içinde itiraz edilebilir. İtiraz, bir üst disiplin amirine yazılı olarak yapılır. Süresi içinde itiraz edilmez ise ceza kesinleşir.(20) (2) Cezanın tebellüğünden kasıtlı olarak imtina edilmesi hâlinde bu durum en az iki imzalı bir tutanakla tespit edilir. Tutanağın tutulduğu tarih tebliğ tarihi sayılır. (3) İtiraz, yetkili üst disiplin amiri tarafından üç iş günü içinde karara bağlanır. İlave inceleme yapılmasının gerekli olduğu durumlarda bu süre bir katına kadar uzatılabilir.(20) (4) İtiraz haklı görülürse, itirazı inceleyen üst disiplin amiri verilen cezayı hafifletebilir veya tamamen kaldırabilir. İtiraz haklı görülmez ise ret olunur. Karar itiraz edene tebliğ edilerek kesinleşir. Disiplin kurulu kararlarına karşı itiraz ve cezanın kesinleşmesi

MADDE 43 – (1) (Değişik:12/6/2024-7517/53 md.)  Askerî öğrenciler ile erbaş ve erler hakkında verilen disiplin cezaları ile subay, astsubay, uzman erbaş ile sözleşmeli erbaş ve erler hakkında verilen uyarma, kınama ve hizmete kısmi süreli devam cezaları hariç bu Kanunda yer alan disiplin cezalarına karşı iptal davası açılabilir. Subay, astsubay, uzman erbaş ve sözleşmeli erbaş ve erler hakkında disiplin ceza sayısı veya puanı nedeniyle tesis edilen Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiğin kesilmesi sonucunu doğuran işlemlere karşı açılan davalarda yargı yolu kapalı olan disiplin cezalarının hukuka uygunluğu mahkemelerce denetlenebilir. Seferberlik ve savaş zamanında ise yüksek disiplin kurulları tarafından verilen Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası hariç bu Kanunda yer alan diğer disiplin cezaları yargı denetimi dışındadır. (2) Dava açma süresi, cezanın kesinleşmesinden itibaren başlar. Ancak Türk karasuları dışındaki gemilerde verilen cezalarda, dava açma süresi geminin bağlı bulunduğu üsse/limana dönmesiyle başlar.[23] Cezanın yerine getirilme zamanı