Trafik Kazalarında Kusur Oranları ve Sınıflandırma
Trafik kazalarında tarafların sorumluluk dereceleri belirli yüzdeler üzerinden sınıflandırılır. Kazalarda kusur oranları %0, %25, %50, %75 ve %100 olarak belirlenmektedir. Kazaya karışan tarafların eşit derecede kusurlu kabul edildiği durumlarda %50 kusur oranı uygulanır ve meydana gelen hasar masraflarının yarısı karşı tarafın zorunlu trafik sigortasından karşılanır.
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu Kapsamında Asli Kusur Halleri
Trafik kazasının meydana gelmesinde ana hata kapsamındaki hareketler asli kusur olarak nitelendirilir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 84. maddesi uyarınca; kırmızı ışıklı trafik işaretinde veya yetkili memurun dur işaretinde geçmek, taşıt giremez trafik işareti bulunan karayoluna ya da bölünmüş karayolunda karşı yönden gelen trafiğin kullandığı şerit, rampa ve bağlantı yollarına girmek asli kusurdur. İkiden fazla şeritli taşıt yollarında karşı yönden gelen trafiğin kullandığı şerit veya yol bölümüne girmek ile öndeki araca arkadan çarpmak da asli kusur halleri arasındadır.
2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU m. 84Kaynağı aç
Geçme yasağı olan yerlerde araç geçmek, doğrultu değiştirme manevralarını yanlış yapmak, şeride tecavüz etmek, kavşaklarda ve kaplamanın dar olduğu yerlerde geçiş önceliğine uymamak ile manevraları düzenleyen genel şartlara riayet etmemek 2918 sayılı Kanun'un 84. maddesi kapsamında asli kusur sayılır. Yerleşim birimleri dışındaki karayolunun taşıt yolu üzerinde zorunlu haller dışında duraklama veya park etme ve her durumda gerekli tedbirleri almama fiilleri ile park için ayrılmış yerlerde veya taşıt yolu dışında kurallara uygun olarak park edilmiş araçlara çarpmak da asli kusur teşkil eder. Asli kusur kabul edilen hareketlerden birinin birden fazla sürücü tarafından gerçekleştirilmesi ya da kazanın bu fiiller haricindeki kural, yasaklama, kısıtlama ve talimatlara uyulmamasından doğması halinde kusur oranı yönetmelikte belirtilen esaslara göre belirlenir.
Trafik Kazalarında Tali Kusur Halleri
Tali kusur, bir trafik kazasında sürücünün ikinci dereceden etkili olan kusurunu ifade eder ve kazada kusur oranının belirlenmesinde ikincildir. Hız sınırlarının %10, %30 veya %50 oranlarında aşılması, kavşaklara, yaya geçitlerine ve virajlara yaklaşırken hızın azaltılmaması ile aracın hızının yol ve trafik durumuna göre ayarlanmaması tali kusur halleri kapsamında yer alır.
Aracın fiziki durumunu göz önünde bulundurarak öndeki araçla yeterli takip mesafesini bırakmamak, konvoy halinde seyrederken gerekli mesafeyi muhafaza etmemek, başka bir araç tarafından geçilirken geçilme kurallarına uymamak ve trafik işaret ile levhalarına riayet etmemek tali kusur kabul edilir. Bununla birlikte aracın gerekli ışıkları çalışmadan trafiğe çıkılması, zorunlu gereçlerin bulundurulmaması, kaza anında araç içindekiler için tehlike oluşturabilecek aksesuar kullanılması, yolcu ve yük indirme-bindirme kurallarına aykırı davranılması, bisiklet sürücülerinin kuralları ihlal etmesi, trafiği ve yol kullanıcılarını tehlikeye düşürecek biçimde araç kullanılması, yerleşim yerleri dışında binek hayvanla seyredilmesi veya başıboş hayvan bırakma yasağına uyulmayarak kazaya sebebiyet verilmesi de tali kusur kapsamındadır.
Kaza Tespit Süreci ve TRAMER Değerlendirmesi
Maddi hasarlı trafik kazalarında kazaya karışan tarafların sigorta şirketleri, kendilerine ulaştırılan kaza dosyasını bir gün içinde açarak Trafik Sigortaları Bilgi Merkezi'ne iletmek zorundadır. TRAMER, kendisine ulaşan belgeleri 3 iş günü içinde değerlendirir ve kusur oranlarını sigorta şirketlerine bildirir. Tüm sigorta şirketlerinin kusur oranı konusunda aynı verilere ulaşması halinde dosya kapanır. Taraflar veya sigorta şirketleri 5 gün içinde itiraz etmezse kusur oranları kabul edilmiş sayılır.
Kaza Tespit Tutanağına İtiraz Yolları
Trafik kazasında kusur oranlarının gereğinden fazla belirlendiğini düşünen ilgililer, kaza tespit tutanaklarına itiraz etme hakkına sahiptir. Kaza tespit tutanağına yönelik itirazlar sulh ceza hâkimliğine yapılır. İlgililer ayrıca bilirkişi raporuna dayanan kaza tespit tutanaklarının iptali istemiyle de başvuruda bulunabilirler.
Kusur Oranının Sigorta Sorumluluğuna Etkisi
Trafik kazasında %100 kusurlu olan sürücünün kendi aracındaki hasarlar zorunlu trafik sigortasından karşılanamaz. Zorunlu trafik sigortası karşı tarafın zararlarını tazmin eder. Kazada tam kusurlu bulunan sürücünün kendi hasarları ise poliçenin kapsam ve şartlarına göre varsa kasko sigortası üzerinden talep edilebilir.
Trafik kazasında %100 kusurlu olan sürücü hasarını trafik sigortasından alabilir mi?
Hayır, kazada %100 kusurlu bulunan sürücünün kendi aracındaki hasarlar trafik sigortasından karşılanamaz; trafik sigortası karşı tarafın zararını tazmin eder ve kusurlu sürücünün kendi zararı ancak varsa kasko poliçesinden talep edilebilir.
TRAMER tarafından belirlenen kusur oranına kaç gün içinde itiraz edilmelidir?
TRAMER değerlendirmesi sonrasında belirlenen kusur oranlarına karşı taraflar veya sigorta şirketleri 5 gün içinde itiraz etmelidir; bu süre zarfında itiraz edilmediği takdirde kusur oranları kabul edilmiş sayılır.
Hangi ihlaller trafik kazasında asli kusur sayılır?
Kırmızı ışıkta veya yetkili memurun dur işaretinde geçmek, arkadan çarpmak, geçme yasağı olan yerlerde geçmek, şeride tecavüz etmek, karşı şeride girmek ve geçiş önceliğine uymamak gibi 2918 sayılı Kanun'un 84. maddesinde sayılan fiiller asli kusurdur.
Hız sınırını aşmak veya takip mesafesini korumamak asli kusur mudur?
Hayır, hız sınırlarının aşılması ve öndeki araçla yeterli takip mesafesinin bırakılmaması kazanın meydana gelmesinde ikinci dereceden etkili olan tali kusur halleri arasında yer alır.
Kaza tespit tutanağına karşı hangi merciye itiraz edilir?
Kusur oranının gereğinden fazla belirlendiğini düşünen ilgililer kaza tespit tutanağına itiraz ve bilirkişi raporuna dayanan tutanakların iptali talebiyle sulh ceza hâkimliğine başvurabilir.
Kazada her iki taraf %50 eşit kusurlu bulunursa hasar nasıl karşılanır?
Kazada tarafların eşit oranda kusurlu bulunması halinde oluşan hasar masraflarının yarısı karşı tarafın zorunlu trafik sigortasından karşılanır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy