Trafik kazası sonucu bedensel zarara uğrayan ve başkasının bakımına ihtiyaç duyduğu tıbbi bilirkişi raporuyla tespit edilen kişi, iyileşme süresince doğan bakıcı giderini zarar sorumlularından talep edebilir. Bu tazminat kalemi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesinde ölüm ve sakatlık teminatından ayrı olarak tedavi giderleri klozu kapsamında kabul edilmekte; trafik sigortacısı da poliçe limitleri dahilinde bu kalemden sorumlu tutulmaktadır.
Bakıcı Giderinin Sigorta Poliçesindeki Hukuki Niteliği
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları uyarınca bakıcı giderleri, sigorta poliçesindeki ölüm ve sakatlık klozundan bağımsız olarak tedavi ve sağlık giderleri klozu kapsamında değerlendirilir. Bu nitelendirme doğrultusunda trafik sigortacısı, bakıcı giderlerinden poliçede belirlenen tedavi gideri limitleri ile sınırlı biçimde sorumludur.
6111 sayılı Kanun'un yürürlüğe girmesiyle birlikte belirli tedavi giderleri yasa kapsamı dışında kalmıştır. Ancak bu düzenleme kapsamı dışında kalan bakıcı gideri ile tedaviye bağlı diğer masraflar yönünden sigorta şirketinin poliçe teminatı dahilindeki sorumluluğunun sürdüğü ve işleten ile sürücü gibi haksız fiil sorumlularının yükümlülüğünün de devam ettiği Yargıtay 17. Hukuk Dairesi kararlarına yansımıştır. Öte yandan bu düzenleme haksız fiil sorumluları yönünden herhangi bir ayrıksı hüküm getirmediğinden, işleten ve sürücü gibi kişiler bakımından tedavi giderlerine ilişkin sorumluluk devam etmektedir.
Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, E. 2013/8337, K. 2014/9153Kaynağı aç
Geçici işgöremezlik ve tedavi yol gideri de bakıcı gideriyle birlikte 2918 sayılı Kanun kapsamındaki tedavi giderleri arasında değil, ZMSS poliçesi teminatı kapsamında sigortacının sorumluluğunda kalmaya devam eden kalemler arasında sayılmaktadır.
Bakıcı Gideri Talebinin Koşulları
Bakıcı giderine hükmedilebilmesi için kazada yaralanan kişinin başkasının bakım ve yardımına ihtiyaç duyduğunun bilirkişi raporu aracılığıyla belirlenmesi gerekir. Bu koşulun sağlanması halinde, iyileşme süresince ortaya çıkan bakım masraflarının zarar sorumlularından talep edilebileceği Yargıtay içtihadına yansımaktadır.
Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, E. 2013/6362, K. 2014/8448Kaynağı aç
Tazminat talebinin miktarının belirlenmesinde uzman doktor bilirkişi aracılığıyla inceleme yaptırılması gerekir; uzmanlığı bulunmayan bir bilirkişinin raporuna dayanılarak hüküm kurulması usule aykırı kabul edilmektedir.
Müteselsil Sorumluluk ve Dava Açma Hakkının Kapsamı
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 88 uyarınca bir motorlu aracın karıştığı kazada üçüncü kişinin uğradığı zarardan birden fazla kişi tazminatla yükümlü ise bu kişiler müteselsilen sorumlu tutulur. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 163 gereğince müteselsil sorumlulukta alacaklı, borcun tamamının veya bir kısmının ifasını dilerse borçluların hepsinden, dilerse yalnız birinden isteyebilir; borçluların sorumluluğu borcun tamamı ödeninceye kadar devam eder.
Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, E. 2013/7373, K. 2014/7012Kaynağı aç
6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU m. 163Kaynağı aç
Birden fazla kişinin aynı zarara birlikte yol açtığı durumlarda sorumlular, aralarındaki kusur paylaşımına bakılmaksızın müteselsilen yükümlüdür. Sorumlular arasındaki kusur oranları yalnızca kendi aralarındaki rücu ilişkisinde belirleyici olur. Birden fazla sorumlu arasındaki iç ilişkide zarar, olayın tüm koşulları değerlendirilerek paylaştırılır; işletenler ve araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahipleri, özel durumlar farklı bir paylaşımı haklı göstermedikçe kusurları oranında zarara katlanır.
2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU m. 88Kaynağı aç
Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin E. 2013/7373, K. 2014/7012 sayılı kararında sürekli işgöremezlik ve bakıcı gideri zararının tamamı için müteselsil sorumluluk esasının uygulanması gerektiği vurgulanmış; kusur oranına göre indirim yapılarak yalnızca belirli bir orana isabet eden miktarla sınırlı karar verilmesinin hatalı olduğu sonucuna varılmıştır. Sigorta şirketleri bu müteselsil sorumlulukta poliçe limitleriyle sınırlı olarak yer alır.
Trafik sigortacısının iflası nedeniyle Güvence Hesabı'na yöneltilen husumet söz konusu olduğunda, aynı kararda Güvence Hesabı'nın sorumluluğunun kaza tarihindeki genel limitlerden değil poliçede belirtilen limitten belirlenmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Güvence Hesabının Sorumluluğu
Plakası tespit edilemeyen bir aracın kazaya karışması hâlinde Güvence Hesabı'nın sorumlu tutulabilmesi için o aracın sürücüsünün kazada kusurlu olması ön koşul olarak aranmaktadır; sürücünün kusursuz olduğu hâlde Güvence Hesabı sorumlu tutulamaz. Güvence Hesabı, ancak meçhul aracın işleteninin kusuru oranına isabet eden ve teminat limitleri içinde kalan zarardan sorumlu tutulabilir.
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2021/18160, K. 2021/8906Kaynağı aç
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, E. 2013/23723, K. 2014/22760Kaynağı aç
Yetkili Mahkemenin Belirlenmesi
Bakıcı gideri alacağına ilişkin davalar haksız fiil davası niteliği taşıdığından yetkili mahkeme 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 16 çerçevesinde belirlenir. Bu hükme göre dava; haksız fiilin işlendiği yer, zararın meydana geldiği veya gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir.
Bakıcı gideri trafik sigortasından hangi kloz kapsamında talep edilir?
Bakıcı gideri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesinde ölüm ve sakatlık teminatından ayrı olarak tedavi giderleri klozu kapsamında değerlendirilir. Trafik sigortacısı bu tazminat kaleminden poliçede belirlenen tedavi gideri limitleriyle sınırlı olarak sorumludur.
Bakıcı gideri davasında kimler sorumlu tutulabilir?
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 88 gereği, kazadan birden fazla kişinin sorumlu olduğu durumlarda tüm sorumlular müteselsilen yükümlüdür. Zarar gören, sorumluların tamamından veya yalnızca birinden zararının tamamını talep edebilir. Sigorta şirketleri bu sorumlulukta poliçe limitleriyle sınırlı olarak yer alır; 6111 sayılı Kanun kapsamı dışında kalan bakıcı gideri yönünden sigorta şirketinin sorumluluğu ile işleten ve sürücü gibi haksız fiil sorumlularının yükümlülüğü devam eder.
Bakıcı gideri tazminatı için ne ispat edilmesi gerekir?
Kazazedenin başkasının bakım ve yardımına ihtiyaç duyduğunun bilirkişi raporu ile belirlenmesi gerekir. Bu koşulun sağlandığı hallerde iyileşme süreci boyunca doğan bakım masrafları zarar sorumlularından talep edilebilir. Tazminat miktarının tespiti ise uzman doktor bilirkişi aracılığıyla yapılmalıdır.
Bakıcı gideri davası hangi mahkemede açılır?
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 16 uyarınca haksız fiilin işlendiği yer, zararın meydana geldiği ya da gelme ihtimalinin bulunduğu yer veya zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir.
Güvence Hesabı bakıcı giderinden sorumlu tutulabilir mi?
Plakası tespit edilemeyen meçhul aracın sürücüsünün kazada kusurlu olduğunun belirlenmesi, Güvence Hesabı'nın sorumlu tutulabilmesinin ön koşuludur; sürücünün kusursuz olduğu hâlde Güvence Hesabı sorumlu tutulamaz. Güvence Hesabı, ancak meçhul aracın işleteninin kusuru oranına isabet eden ve teminat limitleri içinde kalan zarardan sorumlu olabilir. Öte yandan trafik sigortacısının iflas etmesi nedeniyle Güvence Hesabı'na yöneltilen husumette ise sorumluluk kaza tarihindeki genel limitlerden değil poliçede belirtilen limit üzerinden belirlenir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

