7589 sayılı Kanunun 19. maddesiyle HMK m.107, 31 Temmuz 2026’da yürürlükten kaldırılmıştır. Bu tarihten önce açılan davalarda eski m.107 uygulanmaya devam eder; aşağıdaki belirsiz alacak açıklamaları bu eski dosyalarla sınırlıdır. Yeni davalarda kaldırılmış m.107’ye dayanılarak belirsiz alacak davası açılamaz. HMK m.109/4 kapsamında kısmi davada talep, aynı davada bir defaya mahsus, tahkikat sona erinceye kadar iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmadan artırılabilir; bu durumda artırılan kısımda zamanaşımı dava tarihinden kesilmiş sayılır. Ayrı ek dava ve yalnızca fazlaya ilişkin hakların saklı tutulması bu artırım sonucu ile aynı değildir.
7589 sayılı Kanun, Madde 19Kaynağı aç
Kazanın Niteliğine Göre İlk Adımlar
Trafik kazasında yapılması gerekenler, öncelikle kazanın ölümlü, yaralanmalı ya da yalnızca maddi hasarlı olup olmadığına göre ayrışır. Ölüm veya yaralanma varsa yetkililere bildirim zorunludur. Yalnızca maddi hasar söz konusuysa taraflar kaza tespit tutanağını kendileri düzenler.
Kazadan sonra sigorta şirketinize bildirim yapmanız gerekmektedir. Trafik Sigortası Genel Şartları'nda ihbar süresine ilişkin olarak hem on gün hem de beş iş günü şeklinde iki farklı süre yer almakta; bu iki süre arasındaki fark kaynakta çözüme kavuşturulmamaktadır. Hangi sürenin uygulanacağını belirlemek için poliçenizin ilgili maddesini incelemeniz gerekir.
Zorunlu Trafik Sigortası: Yükümlülük ve Kapsam
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91. maddesinin birinci fıkrasına göre araç işletenleri, aynı Kanun'un 85. maddesinin birinci fıkrasından doğan sorumluluklarını karşılamak amacıyla zorunlu mali sorumluluk sigortası yaptırmakla yükümlüdür. Geçerli teminat tutarları üzerinden bu sigortayı yaptırmamış araçlar KTK m. 91/5 uyarınca trafikten men edilir.
2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU m. 91Kaynağı aç
Zorunlu trafik sigortası primleri kural olarak peşin ödenir. KTK m. 91/2, yetkili Bakanlığın primlerin taksitli tahsiline ilişkin düzenleme yapma yetkisini saklı tutmaktadır.
Zorunlu trafik sigortası, her yıl belirlenen teminat limitleri dahilinde karşı tarafın zararını karşılar. Bu limitler yıldan yıla değişebildiğinden güncel tutarların ilgili Bakanlık tebliğlerinden öğrenilmesi gerekir.
Trafik Sigortası Genel Şartları uyarınca ehliyetsiz araç kullanılması halinde teminat kapsamı dışında kalınır. Genel Şartlar'ın ilgili madde numarası ve tam metni bu verilerde yer almadığından bu kuralın kapsamı ve alkollü araç kullanımı gibi diğer teminat dışı hallerin tam listesi için poliçe ve ilgili mevzuat ayrıca incelenmelidir.
Kasko Sigortası: Kapsam ve Kloz Farkı
Kasko poliçeleri, kazada kusurlu olsanız dahi aracınızın hasarını karşılar. Buna karşılık zorunlu trafik sigortası, kusur oranınız nispetinde karşı tarafın zararını öder. Ehliyetsizlik gibi teminat dışı haller bu genel ayrımın istisnasını oluşturur; ancak bu istisnaların tam kapsamı poliçeye ve Genel Şartlar'a göre değişir.
Kasko poliçesinde zorunlu ihtiyari mesuliyet sigortası klozu bulunması halinde, zorunlu trafik sigortası limitlerinin aşıldığı durumlarda üçüncü kişilerin zararları da kasko kapsamında karşılanabilir. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, E. 2015/3758, K. 2015/12003 sayılı kararında hem ZMSS hem de kasko sigortacısı olan şirketin, ZMSS limiti dışında kalan tazminattan İMMS limiti kapsamında ayrıca sorumlu tutulabileceği hususunu incelemiştir. Bu klozu her kasko poliçesi içermez; poliçenizin özel şartlarını kontrol etmeniz gerekir.
Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, E. 2015/3758, K. 2015/12003Kaynağı aç
Kasko Sigortacısının Rücu Hakkı
Kasko sigortacısının, sigortalısına ödediği hasar bedeline ilişkin rücu talebinin kime yöneltileceği meselesi, davanın somut koşullarına göre farklılık göstermektedir. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, E. 2018/872, K. 2018/9365 sayılı davada sigorta şirketi tarafından sigortalısına ödenen tazminatın haksız fiile sebebiyet veren davalıdan rücuen tahsiline ilişkin bir talep incelenmiş; aynı kazaya dair farklı dosyalarda hükme esas alınan bilirkişi raporları arasında taraflara yüklenen kusur oranları bakımından çelişki bulunduğu saptanarak hüküm bozulmuştur. Bu karar, rücu hakkının varlığını karara bağlamamıştır.
Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, E. 2018/872, K. 2018/9365Kaynağı aç
Rücu talebi hesaplanırken, kusurlu tarafın zorunlu trafik sigortacısının davacıya daha önce yaptığı ödemenin tespiti önem taşır. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, E. 2016/1994, K. 2016/5735 sayılı bozma kararında mahkemenin, zorunlu trafik sigortasından davacıya ödenen miktarı belgeyle tespit ettirmeden ve bu tutarı bilirkişi raporundaki alacaktan düşmeden hüküm kurmasını hatalı bulmuştur.
Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, E. 2016/1994, K. 2016/5735Kaynağı aç
Araç Değer Kaybı Tazminatı
Araç değer kaybı, Türk hukukunda tazmin edilebilen bir zarar kalemi olarak tanınmaktadır. Kazada karşı taraftan daha az kusurlu olan ya da kusursuz bulunan taraf değer kaybı tazminatı talep edebilir. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, E. 2015/3758, K. 2015/12003 sayılı kararında değer kaybı tazminatının gerçek zarar kapsamında ve zorunlu mali sorumluluk sigortası teminatı içinde değerlendirilebileceği hususunu incelemiştir.
Değer kaybı hesabında aracın markası, modeli, özellikleri, hasarın niteliği, yapılan onarım işlemleri, kilometresi ve olay tarihindeki yaşı birlikte değerlendirilir. Hesaplama, aracın kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza sonrasında tamir edilmiş haldeki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka dayanır. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, E. 2015/5943, K. 2015/13188 sayılı bozma kararında bu değerlendirmenin tüm bu unsurları kapsayan, ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli bir bilirkişi raporuyla yapılması gerektiği vurgulanmıştır.
Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, E. 2015/5943, K. 2015/13188Kaynağı aç
31 Temmuz 2026’dan önce açılan ve eski HMK m.107’nin uygulanmasına devam edilen davalar bakımından: Değer kaybı talebi belirsiz alacak davası yoluyla da ileri sürülebilir.
Sigorta Ödemesi Yetersiz veya Gecikirse
Pert araç durumunda kasko sigortanız varsa sigorta şirketi size aracınızın ikinci el emsal değerini teklif eder. Teklifi düşük bulursanız dava yoluna başvurabilirsiniz. Ekspertiz raporundaki rakamlar üzerinde uzlaşı sağlanamaması halinde yargı yoluna gitmek gerekir.
Sigorta şirketinin eksik veya gerçek değerin altında ödeme yapması ya da ödemeyi olağandışı biçimde geciktirmesi halinde hukuki süreç başlatılabilir.
Sigortasız Araçla Kaza
Kendi aracınızda zorunlu trafik sigortası bulunmasa dahi, kazada karşı tarafın sigortasına başvurulması gündeme gelebilir. Bu imkânın tam koşulları ile sigortasız araç sahibinin hukuki sorumluluğuna ilişkin ayrıntılar mevcut verilerde yeterince yer almamaktadır; somut durumda hukuki destek alınması yararlı olacaktır.
Maddi hasarlı kazada ne yapılmalıdır?
Yalnızca maddi hasar bulunan kazalarda taraflar kaza tespit tutanağını kendileri düzenler. Ölüm veya yaralanma varsa yetkililere bildirim zorunludur.
Kazayı ne zaman sigortaya bildirmek gerekir?
Trafik Sigortası Genel Şartları'nda ihbar süresi olarak hem on gün hem de beş iş günü yer almakta olup bu iki süre arasındaki fark kaynakta çözüme kavuşturulmamaktadır. Geçerli süreyi belirlemek için poliçenizin ilgili maddesine bakılması gerekir.
Ehliyetsiz araç kullanılırsa sigorta tazminat öder mi?
Trafik Sigortası Genel Şartları uyarınca ehliyetsiz araç kullanılması halinde teminat kapsamı dışında kalınır. Bu kuralın tam kapsamı ve ilgili madde numarası mevcut verilerde yer almadığından somut durumun poliçe ve ilgili mevzuat çerçevesinde değerlendirilmesi gerekir.
Araç değer kaybı için nasıl tazminat talep edilir?
31 Temmuz 2026’dan önce açılmış eski HMK m.107 kapsamındaki davalarda: Kazada kusursuz veya daha az kusurlu iseniz değer kaybı tazminatı talep edebilirsiniz. Sigorta şirketine başvurabilir ya da anlaşmazlık halinde dava açabilirsiniz; talep belirsiz alacak davası yoluyla da yöneltilebilir. Hesaplama, aracın kaza öncesi ve tamir sonrası ikinci el piyasa rayiç değerleri arasındaki fark esas alınarak bilirkişi incelemesiyle yapılır.
Zorunlu trafik sigortası her zararı karşılar mı?
Zorunlu trafik sigortası, her yıl belirlenen teminat limitleri dahilinde karşı tarafın zararını karşılar. Ehliyetsiz araç kullanımı gibi Trafik Sigortası Genel Şartları'nda sayılan teminat dışı haller bu kapsamın dışında kalır.
Kasko şirketi ödediği tazminatı geri alabilir mi?
Kasko sigortacısı, sigortalısına ödediği hasar bedelini rücuen talep edebilir. Rücu talebinin kime yöneltileceği davanın somut koşullarına göre şekillenir. Rücu alacağının hesabında, kusurlu tarafın zorunlu trafik sigortacısının daha önce davacıya yaptığı ödemelerin belgeyle tespit edilerek alacak miktarından düşülmesi gerekir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

