Kaza Anında ve Sonrasında Yapılması Gereken Hukuki İşlemler

by Avukat Erdal Ersoy
Kaza Anında ve Sonrasında Yapılması Gereken Hukuki İşlemler

Kaza Mahallinde Alınacak Güvenlik Önlemleri ve Olay Yeri İşlemleri

Kaza sonrasında araç çalışır durumda olmasa dahi kontağın derhal kapatılması ve araçta yakıt sızıntısı bulunup bulunmadığının denetlenmesi gerekir. Yakıt sızıntısının tespit edilmesi durumunda itfaiyeye veya tüm acil çağrıları bünyesinde toplayan 112 Acil Çağrı Merkezine gecikmeksizin bilgi verilmelidir.

Kaza mahallinde seyreden diğer sürücülerin uyarılması amacıyla araç bagajında yer alan üçgen reflektör yola yerleştirilmelidir. Bagajda reflektör bulunmadığı durumlarda gündüz el yordamıyla, gece ise telefon ışığı kullanılarak yol kenarından diğer sürücülere işaret verilmesi sağlanmalıdır.

Yaralanma bulunan trafik kazalarında acil durum ekiplerine kazanın gerçekleştiği konum açık biçimde tarif edilerek 112 numaralı hattan haber verilmelidir. Kazazedelerin durumuna göre yapılacak ilk yardım müdahalesinin ise hatalı uygulamaların önüne geçilebilmesi adına ilk yardım eğitimi almış kişiler tarafından gerçekleştirilmesi gerekir.

Kaza Türleri ve Kolluk Kuvvetlerine Bildirim Yapılması

Ölüm veya yaralanmanın söz konusu olmadığı ve yalnızca araçların hasara uğradığı olaylar maddi hasarlı trafik kazası olarak kabul edilir. Kaza taraflarından birinin sürücü belgesinin bulunmaması ya da alkol veya uyuşturucu etkisi altında taşıt kullanması hallerinde kolluk kuvvetine haber verilmesi zorunludur.

Olay yerine gelen polis veya jandarma ekipleri kazanın taraflarını dinleyerek beyanlarını alır. Ölüm veya yaralanma meydana gelen trafik kazalarında ise yürütülen adli soruşturmanın bir gereği olarak tarafların ifadeleri karakolda da alınabilir.

Delillerin Toplanması ve Trafik Kazası Tespit Tutanağı

Kaza sonrasında çekilen fotoğraflarda olay yerinin genel görünümü, araçların konumları ve kazaya sebebiyet veren nesneler görülebilmeli; tarih ve saat bilgisine de mümkün olduğunca yer verilmelidir. Bu fotoğraflar hasar tespit tutanağına işlenerek araçlardaki maddi hasarın nedenini ve tarafların kusur oranlarını ispata yarayan, aksi ispat edilebilir nitelikte delil sayılabilir.

Kolluk görevlilerince tanzim edilen trafik kazası tespit tutanağı; kazanın meydana geliş şeklini, niteliğini, maddi hasarlı veya ölümlü/yaralanmalı olup olmadığını ayrıntılı olarak kayıt altına alır ve bir krokiyle durumu gösterir. Hazırlanan tutanak; kamu davalarında, özel hukuk uyuşmazlıklarında ve Sigorta Tahkim Komisyonu başvurularında delil olarak kullanılabilmektedir.

Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına Başvuru Usulü

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 97 uyarınca, zarar görenin zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava açmadan önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması zorunludur. Başvuru sürecinde trafik kazası tespit tutanağı, hasarlı araca ait ruhsat sureti, araç sahibinin ikametgâh bilgisi, hak sahibinin banka hesap/IBAN bilgileri ile mümkünse hasar fotoğrafları sunulabilir; yaralanmalı olaylarda ise epikriz ve kurul raporları ile tedavi faturaları bu belgelere eklenebilir.

2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU m. 97Kaynağı aç
Madde 97 – (Değişik: 14/4/2016-6704/5 md.) Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir. Sağlık hizmet bedellerinin ödenmesi:[73]

Sigorta şirketleri başvuru sonrasında araçta oluşan hasarı değerlendirerek onarım masraflarını, aracın pert haline gelmesi halinde ise araç değerinin tamamını karşılar. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde yazılı cevap vermemesi veya verilen cevabın talebi karşılamadığına dair uyuşmazlık bulunması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.

Tazminat Talepleri ve Dava Açma Koşulları

Kaza neticesinde hasar gören veya pert olan aracın onarım masrafları, zarar gören eşyalar ve kaza sonrası tedavi giderleri kazaya sebebiyet veren taraftan ya da sigorta şirketinden maddi tazminat olarak talep edilebilir. Kaza sonrasında belirli bir süre iş göremez duruma gelen kazazede, bu süre zarfında mahrum kaldığı maaşının tazmin edilmesini isteyebilir.

Trafik kazasında ölüm veya yaralanma gerçekleşmişse mağdur ya da vefat edenin yakınları manevi tazminat davası açabilir. Maddi ve manevi tazminat talepleri yargılamada birlikte ileri sürülebilmektedir. Trafik kazasından kaynaklanan haksız fiil tazminat davalarında kazanın meydana geldiği yerdeki Asliye Hukuk Mahkemesinde dava açılabilmektedir.

Sosyal Güvenlik Hakları ve Arabuluculuk Şartı

Trafik kazası nedeniyle vefat eden kişinin uzun vadeli sigorta kollarından ölüm sigortası primleri ödenmiş bulunuyorsa, vefat edenin yakınları Sosyal Güvenlik Kurumuna başvurarak ölüm aylığı bağlanmasını isteyebilir. Kaza neticesinde malul hale gelen kişi ise uzun vadeli sigorta kollarından malullük sigortası primlerini yatırmış olması koşuluyla malullük aylığı alma hakkına sahiptir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 5/A uyarınca, ticari nitelikteki davalardan kaynaklanan ve konusu belirli bir miktar para olan alacak ile tazminat taleplerinde dava yoluna gidilmeden önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Süreç kapsamında görevlendirilen arabulucu başvuruyu kural olarak altı hafta içinde neticelendirir; zorunlu hallerde bu süre en fazla iki hafta daha uzatılabilir.

6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU m. 5/AKaynağı aç
MADDE 5/A- (Ek:6/12/2018-7155/20 md.) (1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.[8] (2) Arabulucu, yapılan başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren altı hafta içinde sonuçlandırır. Bu süre zorunlu hâllerde arabulucu tarafından en fazla iki hafta uzatılabilir. B) Çeşitli hükümler I – Zamanaşımı
Maddi hasarlı trafik kazasında kolluk kuvvetlerine ne zaman haber verilmelidir?

Kazaya karışan sürücülerden birinin ehliyetsiz olması ya da alkol veya uyuşturucu madde etkisi altında bulunması hallerinde kolluk kuvvetlerine haber verilmesi zorunludur.

Trafik kazası tazminatı için dava açmadan önce sigorta şirketine başvuru zorunlu mudur?

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 97 uyarınca, zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları dahilinde dava yoluna gitmeden önce sigorta kuruluşuna yazılı başvuru yapılması zorunludur; sigortacı en geç 15 gün içinde yazılı cevap vermediğinde veya talep karşılanmadığında dava açılabilir veya tahkime başvurulabilir.

Kaza nedeniyle işe gidemeyen kazazede maaş kaybını talep edebilir mi?

Kaza neticesinde belirli bir süre iş göremez duruma gelen kazazede, bu süre boyunca uğradığı maaş kaybının tazmin edilmesini talep edebilir.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

Avukat Erdal Ersoyİletişim ve randevu