Türkiye Yurt Dışından Öğrenci Kabul Sınavı (TR-YÖS) kapsamında uygulanan sınav işlemleri, soru içerikleri ve puanlama değerlendirmeleri idari yargı denetimine tabidir. Sınavda hakkının ihlal edildiğini düşünen adaylar ÖSYM üzerinden idari itiraz yoluna başvurabileceği gibi idare mahkemesinde iptal davası açabilir.
TR-YÖS Sınavının Dilleri ve Sonuçların Geçerlilik Süresi
TR-YÖS; Türkçe, İngilizce, Almanca, Fransızca, Rusça ve Arapça olmak üzere çok dilli olarak uygulanmaktadır. Sınav sonuçları açıklandığı tarihten itibaren iki yıl boyunca geçerliliğini korur. Sınav sürecinde yapılan yanlış beyanların tespit edilmesi halinde adayın elde ettiği sınav sonucu idarece sonradan iptal edilebilir.
ÖSYM Sisteminden İdari İtiraz ve Değerlendirme Hataları
Sınav sonuçlarının hatalı olduğunu düşünen adaylar, ÖSYM'nin resmi elektronik sistemi üzerinden belirlenen süre içinde itirazlarını iletebilir. Başvurular teknik incelemeye alınır ve değerlendirme hatası tespit edilmesi halinde adayın sınav sonucu düzeltilir.
Soruların Yargı Yoluyla İptalini Gerektiren Sebepler
Sınav sorularının yargı kararıyla iptal edilebilmesi için soru ve seçeneklerde belirli hukuka aykırılıkların bulunması gerekir. Bir soruda birden fazla doğru cevabın bulunması veya verilen seçeneklerin hiçbirinin doğru cevabı içermemesi soruyu sakatlar. Bunun yanı sıra sorunun genel kabul görmüş bilimsel gerçeklerle çelişmesi, soru kökünde veya seçeneklerde anlam bütünlüğünü bozan çelişkili ifadelerin yer alması ya da sınav kitapçığındaki basım hataları, okunaksızlıklar ve eksik bilgiler sorunun iptaline yol açar.
Görevli Mahkeme, Husumet ve Dava Açma Süresi
ÖSYM'nin sınavlara ilişkin kararları ve işlemleri idari işlem niteliğinde olduğundan idari yargı denetimine açıktır. TR-YÖS ile ilgili uyuşmazlıklarda görevli mahkeme idare mahkemeleridir ve davanın hasmı doğrudan ÖSYM Başkanlığı olarak gösterilir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/B maddesi uyarınca, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından yapılan merkezî sınavlarda genel dava açma süresi uygulanmaz; dava açma süresi işlemin veya sonucun duyurulduğu ya da öğrenildiği tarihten itibaren 10 gündür. Aynı madde uyarınca İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 11 inci maddesi hükümleri bu uyuşmazlıklarda uygulanmaz.
2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU m. 20/BKaynağı aç
Yargılama Usulü, Savunma ve Karar Süreleri
2577 sayılı Kanun'un 20/B maddesi gereğince dava dilekçesinin teslim alınmasından itibaren 7 gün içinde ilk inceleme yapılır ve dava dilekçesi ile ekleri tebliğe çıkarılır. Davalı idarenin savunma süresi dava dilekçesinin tebliğinden itibaren 3 gün olup, bu süre bir defaya mahsus olmak üzere en fazla 3 gün uzatılabilir. Savunmanın verilmesi veya savunma verme süresinin geçmesiyle dava dosyası tekemmül etmiş sayılır.
Merkezî sınav davaları dosyanın tekemmülünden itibaren en geç 15 gün içinde karara bağlanır. Yargılama sürecinde ara kararı verilmesi, keşif, bilirkişi incelemesi ya da duruşma yapılması gibi işlemler ivedilikle sonuçlandırılır. Bu davalarda verilen yürütmenin durdurulması kararlarına karşı itiraz yolu kapalıdır.
Temyiz Başvurusu ve Danıştay İncelemesi
Merkezî sınav davalarında ilk derece mahkemesince verilen nihai kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren 5 gün içinde temyiz yoluna başvurulabilir. Temyiz dilekçeleri 3 gün içinde incelenir ve tebliğe çıkarılır; temyiz dilekçelerine cevap verme süresi 5 gündür. Bu yargılamada 2577 sayılı Kanun'un 48 inci maddesinin 20/B maddesine aykırı olmayan hükümleri kıyasen uygulanır.
Danıştay temyiz istemini en geç 15 gün içinde karara bağlar ve karar en geç 7 gün içinde tebliğe çıkarılır. Danıştay evrak üzerinde yaptığı inceleme sonunda maddi vakalar hakkında edinilen bilgiyi yeterli görürse, temyiz sadece hukuki noktalara ilişkinse veya karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkünse işin esası hakkında karar verir; aksi halde gerekli inceleme ve tahkikatı kendisi yaparak yeniden karar verir. İlk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan temyizi haklı bulduğu hallerde kararı bozarak dosyayı geri gönderir. Temyiz üzerine verilen kararlar kesindir.
İptal ve Yürütmenin Durdurulması Kararlarının Diğer Adaylara Etkisi
2577 sayılı Kanun'un 20/B maddesinin ikinci fıkrası gereğince merkezî sınavlar ve sonuçları hakkında açılan davalarda verilen yürütmenin durdurulması ve iptal kararları, sınava katılan kişilerin lehine sonuç doğuracak şekilde uygulanır. Bu çerçevede hatalı bir sorunun mahkemece iptal edilmesi durumunda, eşitlik ilkesi gereği yalnızca davacının değil sınava giren tüm adayların sınav sonuçları ve puanları yeniden hesaplanır.
TR-YÖS soru iptal davası açma süresi kaç gündür?
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/B maddesi uyarınca TR-YÖS davalarında genel dava açma süresi uygulanmaz; dava açma süresi işlemin veya sonucun duyurulduğu ya da öğrenildiği andan itibaren 10 gündür.
TR-YÖS sonuçlarına yapılan idari itiraz dava açma süresini durdurur mu?
2577 sayılı Kanun'un 20/B maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince Kanun'un 11 inci maddesi hükümleri uygulanmadığından, idari itiraz 10 günlük dava açma süresini durdurmaz.
Mahkemenin soru iptali kararı diğer adayların puanını etkiler mi?
2577 sayılı Kanun'un 20/B maddesinin ikinci fıkrası uyarınca verilen iptal kararları sınava katılan tüm adayların lehine sonuç doğuracak şekilde uygulanır ve tüm adayların puanları eşitlik ilkesi gereğince yeniden hesaplanır.
TR-YÖS sınav sonuçları kaç yıl geçerlidir?
TR-YÖS sonuçları açıklandığı tarihten itibaren iki yıl boyunca geçerliliğini korur; ancak sınav sürecinde yanlış beyan tespit edilmesi durumunda sınav sonucu idare tarafından iptal edilebilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy