Hekim, vekil sıfatıyla, yöneldiği sonucun elde edilememesinden sorumlu değildir. Sorumluluk, bu sonuca ulaşmak için gösterilen çabanın ve yapılan işlem, eylem ve davranışların özenli olmayışından doğan zarara ilişkindir. Tıbbın gerek ve kurallarına uygun davranılmasına rağmen sonuç değişmemişse doktorun sorumlu tutulmaması gerekir.
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2021/8177, K. 2021/13668Kaynağı aç
Özen yükümlülüğü ve hafif kusur
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 396, işçinin yüklendiği işi özenle yapmak ve işverenin haklı menfaatinin korunmasında sadakatle davranmak zorunda olduğunu düzenler. Hüküm genel olarak işçiye yöneliktir.
6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU m. 396Kaynağı aç
Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 27/12/2021 tarihli, E. 2021/8177, K. 2021/13668 sayılı kararında vekilin sorumluluğu, işçinin sorumluluğuna ilişkin kurallara bağlanmıştır. Karar, olay tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı Borçlar Kanunu m. 321/1 ve Türk Borçlar Kanunu m. 396/1’e atıfla vekilin işçi gibi özenle davranmak zorunda olduğunu ve en hafif kusurunda da sorumlu bulunduğunu belirtir. Karardaki olay tarihi 06/04/2011’dir.
Aynı Dairenin 14/04/2025 tarihli, E. 2024/2691, K. 2025/2093 sayılı kararında meslek alanında iş gören vekilin en hafif kusurundan bile sorumlu olduğu açıklanmıştır. Karara göre doktorun ve hastanenin meslek alanı içindeki kusurları, hafif olsa da sorumluluğun unsuru kabul edilmelidir. Doktorun özen yükümlülüğü, doktorun görev yaptığı sağlık kuruluşu için de geçerlidir. Bu ilke, sezaryen sonrası bakım uyuşmazlığının temyiz gerekçesinde yer alır.
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2024/2691, K. 2025/2093Kaynağı aç
Aydınlatılmış onam ve ispat
E. 2021/8177, K. 2021/13668 sayılı kararda salt ameliyata rıza gösterilmesinin yeterli olmadığı, komplikasyonların da açıklanması gerektiği belirtilmiştir. Aydınlatılmış onam bakımından ispat yükü hekimde veya hastanededir. Kararda, somut dosyada aydınlatmanın dosya ve rapordan anlaşılamadığı da ayrıca tespit edilmiştir.
Komplikasyon tanımı ve yetersiz bulunan rapor
E. 2021/8177, K. 2021/13668 sayılı kararda komplikasyon, tıbbi standarda uygun bir müdahale yapılmasına rağmen ortaya çıkabileceği tıp çevrelerince kabul edilen ve her türlü tedbire rağmen kaçınılmaz olarak meydana gelen zararlar olarak da tanımlanmıştır. Aynı kararda olayın komplikasyon olduğuna ilişkin bilirkişi tespiti, kusur incelemesini sona erdiren yeterli bir tespit sayılmamıştır.
Daire, raporda tedavide ve ameliyatta gerekli özenin gösterilip gösterilmediğinin, bu tür komplikasyonlara hangi sıklıkta ve hangi durumlarda rastlandığının, doğabilecek komplikasyonlara karşı hastanın bilgilendirilip bilgilendirilmediğinin ve tedavide veya ameliyatta hata ya da ihmal bulunup bulunmadığının açıklanmadığını kabul etmiştir. Bu nedenle rapor, davalıların kusurlu olup olmadığının tespitine yeterli görülmemiştir.
Daire, heyet raporu olması gereken 15/02/2017 tarihli kök raporun tek imzalı olduğunu ve ifade tarzından imza sahibinin kendi kanaatini açıkladığını, dolayısıyla heyet incelemesi sonucu hazırlanmadığını kabul etmiştir. Ek rapor bu görüşleri tekrarlamıştır. Kaşektik yapının etkisi, aydınlatılmış onam ve özen yönlerinden yeni uzman heyet raporu alınmadan ret kararı verilmesi bozma nedeni sayılmıştır. Bozma, davalıların kusurlu olduğunun kesin olarak saptandığı anlamına gelmez. Tek imza ve ek rapor tespiti bu dosyaya özgüdür.
Hüküm, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu m. 428 uyarınca davacı yararına bozulmuştur. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun geçici 3. maddesinin atfıyla Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu m. 440 uyarınca kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık bırakılmış ve 27/12/2021’de oybirliğiyle karar verilmiştir. Karar düzeltme yolu, bu kararın hüküm fıkrasında öngörülmüştür.
Ameliyat sonrası bakımın ayrıca incelenmesi
E. 2024/2691, K. 2025/2093 sayılı karar, sezaryen sonrasında sıcak su torbasıyla oluşan yanığa ilişkindir. Daire, tıbbi müdahale sonrası bakım sorumluluğuna giren konuda alınan bilirkişi görüşünü davalıların sorumluluğu hakkında hüküm kurmaya elverişli bulmamıştır. Karar, yanığın malpraktis olduğunu tespit etmez. İlk derece ve bölge adliye mahkemesinin komplikasyon ve kusursuzluk gerekçesi de üst mahkemece benimsenmemiştir.
Daire, hemşirelik konusunda bir uzmanın da bulunduğu yeni bilirkişi heyetinden rapor alınmasını gerekli görmüştür. İncelenmesi istenen noktalar anestezi etkisi, sıcak su uygulaması, hemşirenin görevini yerine getirip getirmediği ve aynı sonucun yine oluşup oluşmayacağıdır. Bu inceleme yapılmadan karar verilmesi eksik inceleme sayılmıştır. Hemşirelik uzmanı aranması, bu bakım olayının incelemesine özgüdür.
Daire, ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin bölge adliye mahkemesi kararını ortadan kaldırmış ve ilk derece mahkemesi kararını davacı yararına bozmuştur. Esastan ret, kaldırılan bölge adliye mahkemesi kararına ilişkindir. Karar 14/04/2025’te oybirliğiyle verilmiştir.
Kusur bulunmadığı kabul edilerek onanan olay
Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 13/02/2025 tarihli, E. 2024/1579, K. 2025/818 sayılı kararında endotrakeal entübasyon sırasında oluşan trakeal perforasyon, özen gösterilse bile ortaya çıkabilen bir komplikasyon kabul edilmiştir. Hastanın tanısı, anestezi ve ameliyatı ile bu sonucun yönetimi, tıp biliminin genel kabul gören ilke ve kurallarına uygun görülmüştür. Tedavide görev alan sağlık çalışanlarına yüklenebilecek bir kusur da saptanmamıştır.
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2024/1579, K. 2025/818Kaynağı aç
Bu nedenle temyiz itirazları reddedilmiş ve bölge adliye mahkemesi kararı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 370/1 uyarınca onanmıştır. Karar metni onama gerekçesini usul ve kanuna uygunluk olarak belirtir. Karar 13/02/2025’te oybirliğiyle verilmiştir. Onama, bu olayın raporları ve komplikasyon yönetimiyle sınırlıdır. Diğer iki dosyadaki eksik inceleme nedeniyle verilen bozma sonuçlarıyla aynı olay veya aynı ölçüt değildir.
Sık sorulan sorular
İstenmeyen sonuç hekimi sorumlu kılar mı?
Hayır. Vekil, sonucun elde edilememesinden değil, sonuca yönelik işlem ve davranışların özensizliğinden doğan zarardan sorumludur. Tıbbın gerek ve kurallarına uygun davranışa rağmen sonuç değişmemişse doktorun sorumlu tutulmaması gerekir.
Hafif kusur sorumluluk için yeterli midir?
E. 2021/8177, K. 2021/13668 ve E. 2024/2691, K. 2025/2093 sayılı kararlarda vekil, doktor ve hastane meslek alanındaki en hafif kusurdan da sorumlu kabul edilmiştir. Bu anlatım her istenmeyen sonucu kusur haline getirmez; özen yükümlülüğünün ihlali aranır.
Ameliyata rıza komplikasyonları da kapsar mı?
E. 2021/8177, K. 2021/13668 sayılı karara göre salt ameliyata rıza yeterli değildir; komplikasyonların da açıklanması gerekir. Aydınlatılmış onamda ispat yükü hekimde veya hastanededir.
Komplikasyon raporu kusur incelemesini bitirir mi?
Her dosyada bitirmez. E. 2021/8177, K. 2021/13668 sayılı dosyada özen, sıklık, koşullar, bilgilendirme ve ihmal açıklanmadığı için komplikasyon tespiti yeterli görülmemiştir. E. 2024/1579, K. 2025/818 sayılı dosyada ise perforasyonun yönetimi ve tanı-tedavi süreci uygun bulunmuş, atfedilebilir kusur saptanmamıştır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

