Gizli Bilgi Tanımı ve Sözleşmenin Kapsamı
Gizlilik sözleşmesi taslaklarında gizli bilgi, taraflar arasında sözleşmede tanımlanan işler nedeniyle edinilen veri, bilgi ve belgeleri kapsayacak şekilde düzenlenebilmektedir. Bu kapsamda yazılı, sözlü, görsel veya işitsel formdaki telif hakları, fikri ve sınai haklar, iyileştirme fikirleri, ticari sırlar veya buluşlar gibi unsurların gizli bilgi sayılacağı ve sözleşmede açıkça yazılı olup olmamasına bakılmaksızın bu niteliği taşıyacağı kararlaştırılabilir.
Gizlilik Yükümlülüğü ve Gösterilmesi Gereken Özen
Gizli bilgiyi edinen taraf, bu bilgiyi tam bir gizlilik içinde korumak ve üçüncü kişilere açıklamamakla yükümlüdür. Bilgiler, taraflar arasındaki ticari ilişkinin amaçları haricinde doğrudan ya da dolaylı olarak başkaca hiçbir amaç için kullanılamaz.
Taraflar, karşı tarafın gizli bilgilerini korurken en az kendi gizli bilgilerine gösterdikleri özeni göstermekle yükümlüdür. Bilgilerin muhafazasında bu özen seviyesinin altına inilmemesi sözleşmesel bir taahhüttür.
Gizli bilgilerin çalışanlara aktarılması kural olarak sınırlandırılmıştır. Bilgi alan taraf, yalnızca zorunlu hallerde ve işin gerektirdiği ölçüde bu bilgileri öğrenmesi gereken işçilerine, alt çalışanlarına ve kendisine bağlı kişilere verebilir. Bu kişilerin bilginin gizliliği konusunda açıkça uyarılması zorunludur. Personelin sözleşme yükümlülüklerine aykırı davranması durumunda bilgiyi aktaran taraf ortaya çıkan aykırılıktan doğrudan sorumlu tutulur.
Gizlilik Yükümlülüğünün Kapsamı Dışında Kalan Bilgiler
Sözleşmelerde paylaşılan her veri gizlilik koruması kapsamında kalmaz. İfşa edildiği sırada kamuoyu tarafından halihazırda bilinen veya sözleşme ihlali olmaksızın ve tarafın kusuru bulunmaksızın sonradan kamuya mal olan bilgiler gizlilik yükümlülüğünün dışındadır.
Ayrıca bilgi alıcısının söz konusu bilgiyi almadan önce elinde bulundurduğunu, kendisi tarafından geliştirildiğini ve herhangi bir gizlilik taahhüdü altında olmaksızın edinildiğini yazılı kayıtlarla kanıtlayabildiği durumlar ile bilgiyi ifşaya yetkili bir üçüncü kişinin herhangi bir sınırlama koymaksızın devrettiği bilgiler de istisna niteliğindedir.
Yürürlükteki bir kanun veya mevzuatın zorunlu kılması ya da yargı makamları ile resmi otoritelerin kararları nedeniyle gizli bilgilerin ifşa edilebileceği düzenlenebilir. Kanunen yasaklanmayan durumlarda, bu tür bir ifşanın öncesinde makul bir sürede bilgi sağlayıcısına bildirim yapılması şartı da sözleşmeye eklenebilir.
Sözleşme İhlali ve Zararın Giderilmesi
Gizli bilgilerin sözleşmeye aykırı biçimde ifşa edilmesi halinde durumun derhal ve yazılı olarak karşı tarafa bildirilmesi düzenlenebilir. İhlal durumunda yasal yollara başvurularak zararın tazmini talep edilebileceği gibi sözleşmeye aykırı davranan tarafın sağladığı ekonomik menfaati ve uğranılan her türlü zararı ilk talep üzerine derhal ve nakden ödeyeceğine dair taahhütler de kararlaştırılabilir.
Yükümlülüğün Süresi ve Sözleşme Hükümlerinin Geçerliliği
Gizlilik yükümlülüğü sözleşmenin imzalandığı tarihte yürürlüğe girer. Taraflar arasındaki iş ilişkisi veya ticari sözleşme sona erdikten sonra yükümlülüğün ne kadar süre devam edeceği tarafların iradesine göre belirlenir. Bu çerçevede gizlilik taahhüdünün ilişkinin sona ermesinden itibaren iki yıl boyunca süreceği düzenlenebileceği gibi ilişkinin bitiminden sonra süresiz olarak devam edeceği de kararlaştırılabilir.
Sözleşmenin herhangi bir maddesinin geçersiz hale gelmesi veya iptal edilmesi, diğer maddelerin geçerliliğini ve bağlayıcılığını ortadan kaldırmaz. Taraflar, karşı tarafın önceden verilmiş yazılı izni olmaksızın sözleşmeden doğan hak ve borçlarını üçüncü kişilere devir veya temlik edemezler.
Sözleşme taslaklarında değişikliklerin yalnızca yazılı olarak yapılabileceği ve sözleşmenin önceki yazılı veya sözlü mutabakatların yerine geçeceği yönünde hükümlere yer verilebilir. Ayrıca taraflar, doğabilecek uyuşmazlıklar için belirli mahkeme ve icra dairelerini yetkili kılabileceği gibi hesap uyuşmazlıklarında bir tarafın ticari defter ve bilgisayar kayıtlarının tek taraflı kesin delil sayılacağını da sözleşmesel olarak kararlaştırabilirler.
Gizli bilgi iş gereği çalışanlarla paylaşılabilir mi?
Sözleşme taslaklarına göre gizli bilgiler ancak zorunlu hallerde ve işin gerektirdiği ölçüde çalışanlara verilebilir; bu durumda personelin uyarılması ve bu kişilerin aykırılıklarından bilgiyi aktaran tarafın doğrudan sorumlu olacağı düzenlenebilir.
Mahkeme veya resmi makam kararıyla gizli bilgi istenirse ne yapılır?
Yürürlükteki mevzuat veya resmi makam ve mahkeme kararları gerektirdiğinde gizli bilgilerin ifşa edilebileceği öngörülebilir; kanunen yasaklanmadıkça bu ifşadan önce makul bir sürede bilgi sağlayıcı tarafa bildirim yapılması şartı kararlaştırılabilir.
Gizlilik sözleşmesi ticari ilişki bittikten sonra devam eder mi?
Gizlilik yükümlülüğü imza tarihinde yürürlüğe girer; taraflar arasındaki ticari ilişki sona erdikten sonra yükümlülüğün iki yıl gibi belirli bir süre veya süresiz devam edeceği kararlaştırılabilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy