Temyiz istemi, Danıştay Başkanlığına hitaben yazılmış bir dilekçeyle yapılır. Dilekçe, ilgisine göre kararı veren bölge idare mahkemesine, Danıştaya ya da 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 4. maddesinde gösterilen mercilere verilir. Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin 46. maddede sayılan kararları, başka kanunda aksi hüküm olsa bile tebliğden itibaren otuz gün içinde Danıştayda temyiz edilebilir.
2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU m. 48Kaynağı aç
2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU m. 46Kaynağı aç
Dilekçenin şekli
2577 sayılı Kanun’un 48. maddesinin 2. fıkrası, temyiz dilekçesinin aynı Kanun’un 3. maddesindeki esaslara uygun düzenlenmesini arar. Bu esaslar arasında tarafların ve varsa vekil ya da temsilcilerinin adı ve soyadı veya unvanı ile adresi, gerçek kişiler bakımından Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası bulunur.
2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU m. 3Kaynağı aç
Dilekçede ayrıca uyuşmazlığın konusu, sebepleri ve dayanak deliller ile davaya konu idari işlemin yazılı bildirim tarihi gösterilir. Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümler ile bunların zam ve cezalarına ilişkin davalarda ve tam yargı davalarında uyuşmazlık konusu miktar yazılır. Vergi davasında verginin veya cezanın türü ve yılı, tebliğ edilen ihbarnamenin tarihi ve numarası, varsa mükellef hesap numarası da belirtilir.
Dilekçe bu esaslara uygun değilse kararı veren Danıştay veya bölge idare mahkemesi, eksiklerin on beş gün içinde tamamlanmasını ilgiliye tebliğ eder. Süre içinde tamamlanmazsa temyiz isteminde bulunulmamış sayılmasına aynı merci karar verir.
Dilekçenin verilebileceği yerler
2577 sayılı Kanun’un 4. maddesi, dilekçeler, savunmalar ve davaya ilişkin diğer evrakın Danıştay veya ait olduğu mahkeme başkanlığına verilmesini öngörür. Aynı evrak, bu yerlere iletilmek üzere idare veya vergi mahkemesi başkanlıklarına da bırakılabilir.
2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU m. 4Kaynağı aç
İdare veya vergi mahkemesinin bulunmadığı yerlerde evrak, yerin büyükşehir belediyesi sınırında olup olmadığına bakılmaksızın asliye hukuk hâkimliğine verilebilir. Yabancı ülkede ise Türk konsolosluğuna verilmesi mümkündür.
Karşı tarafın cevabı ve dosyanın gönderilmesi
Temyiz dilekçesini karşı tarafa, kararı veren bölge idare mahkemesi veya Danıştay tebliğ eder. Karşı tarafın cevap süresi, tebliğ tarihini izleyen otuz gündür.
Cevap veren, kendi temyiz süresini kaçırmış olsa bile cevap dilekçesinde temyiz isteyebilir. Bu dilekçe temyiz dilekçesinin yerini tutar.
Cevap geldikten veya cevap süresi geçtikten sonra kararı veren Danıştay ya da bölge idare mahkemesi, dosyayı dizi listesine bağlayarak Danıştaya veya Kurula gönderir.
Yürütmenin durdurulması istenmesi
Yürütmenin durdurulması isteği taşıyan temyiz dilekçesi, önce karşı tarafa tebliğ edilmez. Dosyayla birlikte, bu istem hakkında karar verilmek üzere gönderilir. Bölge idare mahkemesi kararında gönderilecek yer Danıştay Başkanlığıdır. Danıştayın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davada görevli daire, dosyayı konusuna göre İdari veya Vergi Dava Daireleri Kuruluna yollar.
Görevli daire veya kurul yürütmenin durdurulması istemini karara bağladıktan sonra tebligatı kendisi yapar ve dosyayı tekemmül ettirir.
Harç, gider, süre ve kesin karar
Gerekli harç ve giderlerin tamamı ödenmeden dilekçe verilmişse kararı veren merci, yedi günlük süre tanır. Yazılı bildirimde, bu süre içinde tamamlanmaması halinde temyizden vazgeçilmiş sayılacağı da açıklanır. Süre boşa geçerse merci, kararın temyiz edilmemiş sayılmasına karar verir.
Temyiz kanuni süreden sonra yapılırsa veya kesin bir karara yönelirse kararı veren merci istemi reddeder. 46. maddedeki otuz günlük süre, Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin o maddede sayılan kararları içindir.
Harç ve gider, şekil, süre aşımı veya kesin karar nedeniyle verilen bu kararlar ile temyiz isteminde bulunulmamış sayılmasına ilişkin kararlara karşı başvuru süresi, tebliği izleyen günden itibaren yedi gündür.
Harcın veya giderin ödenmediği, dilekçenin 3. madde esaslarına uymadığı, sürenin kaçırıldığı ya da kararın kesin olduğu dosya Danıştaya vardıktan sonra anlaşılırsa 48. maddenin 2 ve 6. fıkralarındaki kararları ilgili daire veya kurul kesin olarak verir.
Hangi kararlar temyiz edilebilir
Temyiz yolu, Danıştay dava dairelerinin nihai kararları yanında bölge idare mahkemelerinin 2577 sayılı Kanun’un 46. maddesinde tek tek saydığı dava türleriyle sınırlıdır. Düzenleyici işleme karşı açılan iptal davası bu kapsamın ilk grubudur.
Konusu dokuz yüz yirmi bin Türk lirasını aşan vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemler hakkında açılan davalar temyiz edilebilir. Bu eşiği düzenleyen önceki bent, Anayasa Mahkemesinin 26/7/2023 tarihli ve E.:2023/36, K.:2023/142 sayılı kararıyla iptal edilmiş; bent daha sonra yeniden düzenlenmiştir.
Konusu iki yüz yetmiş bin Türk lirasını aşıp dokuz yüz yirmi bin Türk lirasını aşmayan vergi, tam yargı ve idari işlem davalarında temyiz, istinaf incelemesinde kaldırma kararı üzerine yeniden karar verilmiş olmasına bağlıdır.
Meslekten, kamu görevinden veya öğrencilik statüsünden çıkarma sonucunu doğuran işlemlere karşı iptal davaları temyiz edilebilir. Ticari faaliyetin süresiz ya da otuz gün veya daha uzun süre engellenmesine yol açan işlemlere karşı iptal davaları da aynı kapsamdadır.
Müşterek kararnameyle gerçekleştirilen atama, naklen atama ve görevden alma işlemleri hakkında açılan iptal davaları temyiz edilebilir. Aynı kapsam, daire başkanı ve daha üst düzey kamu görevlilerinin bu tür işlemlerine karşı açılan iptal davalarını da içerir. İmar planları ile parselasyon işlemlerinden kaynaklanan davalar da 46. maddede yer alır.
Tabiat Varlıklarını Koruma Merkez Komisyonu ile Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulunun itiraz üzerine verdiği kararlar ve 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu’nun uygulanmasından doğan davalar temyiz edilebilir. Maden, taşocağı, orman, jeotermal kaynak ve doğal mineralli su mevzuatının uygulanmasına ilişkin işlemlere karşı açılan davalar ayrı bir gruptur.
Ülke çapında yapılan öğrenim, meslek veya sanat icrası ya da kamu hizmetine giriş sınavlarına ilişkin davalar bağımsız bir bentte temyize açıktır. Liman, kruvaziyer limanı, yat limanı, marina, iskele, rıhtım ile akaryakıt ve sıvılaştırılmış petrol gazı boru hattı gibi kıyı tesislerine işletme izni verilmesinden doğan davalar da kapsamda yer alır.
3996 sayılı Kanun ile 4283 sayılı Kanunun uygulanmasından doğan davalar, 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu’ndan ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu’ndan doğan davalar temyiz edilebilir. Düzenleyici ve denetleyici kurulların görevli oldukları piyasa veya sektöre ilişkin kararlarına karşı açılan davalar da 46. maddede sayılır.
Temyiz incelemesinin sonucu
2577 sayılı Kanun’un 49. maddesine göre Danıştay, kararı hukuka uygun görürse onar. Sonuç hukuka uygun olmakla birlikte gerekçe doğru veya eksiksiz değilse gerekçeyi değiştirerek onama yoluna gider. Yeniden yargılama gerektirmeyen maddi hata ile düzeltilebilir eksiklik veya yanlışlık varsa kararı düzelterek onar.
2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU m. 49Kaynağı aç
Görev ve yetki dışında işe bakılması, hukuka aykırı karar verilmesi veya kararı etkileyebilecek nitelikte usul hatası ya da eksikliği bozma sebebidir. Kısmen onama ve kısmen bozmada hangi kısmın kesinleştiği Danıştay kararında belirtilir.
Danıştayın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davaların temyizinde 49. madde hükümleri ile, ısrar hariç, 50. madde hükümleri kıyas yoluyla uygulanır. Kararı veren veya karara katılan hâkim, aynı davanın temyiz incelemesinde görev alamaz.
Sık sorulan sorular
Temyiz dilekçesi kime hitaben yazılır?
Dilekçe Danıştay Başkanlığına hitaben yazılır ve 2577 sayılı Kanun’un 3. maddesindeki esaslara göre düzenlenir.
Temyiz dilekçesi nereye verilir?
İlgisine göre kararı veren bölge idare mahkemesine, Danıştaya veya 4. maddede gösterilen mercilere verilir. Karşı tarafa tebliği, kararı veren bölge idare mahkemesi veya Danıştay yapar.
Temyiz süresi kaç gündür?
46. maddede belirtilen kararlar, tebliğden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir. Süre geçtikten sonra yapılan istemi kararı veren merci reddeder.
Şekil eksikliği tamamlanmazsa ne olur?
On beş gün içinde tamamlanmazsa temyiz isteminde bulunulmamış sayılmasına karar verilir. Tebliği, kararı veren Danıştay veya bölge idare mahkemesi yapar.
Harç ve gider tamamlanmazsa sonuç nedir?
Önce yedi gün verilir ve tamamlanmaması halinde temyizden vazgeçilmiş sayılacağı yazılı bildirilir. Tamamlanmazsa kararın temyiz edilmemiş sayılmasına karar verilir.
Cevap süresinde temyiz istenebilir mi?
Evet. Süresinde temyiz etmemiş olan cevap veren, cevap dilekçesinde temyiz isteyebilir ve bu dilekçe temyiz dilekçesi yerine geçer. Cevap süresi tebliği izleyen otuz gündür.
Yürütmenin durdurulması istenirse tebligat beklenir mi?
Hayır. Bu istemli dilekçe karşı tarafa tebliğ edilmeden dosyasıyla ilgili mercie gönderilir. Karardan sonra tebligatı ve dosyanın tekemmülünü görevli daire veya kurul yapar.
Ön inceleme kararlarına karşı süre nedir?
İlgili merciin bu kararlarına ve temyiz isteminde bulunulmamış sayılmasına ilişkin karara karşı süre, tebliği izleyen günden itibaren yedi gündür. Harç ve giderin ödenmemesi, dilekçenin 3. madde esaslarına uymaması, temyizin kanuni sürede yapılmaması veya kararın kesin olması dosyanın gönderilmesinden sonra anlaşılırsa, 2 ve 6. fıkralardaki kararları ilgili daire veya kurul kesin olarak verir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy