Memur Disiplin Cezasına İtiraz Nasıl Yapılır?

by Avukat Erdal Ersoy
Memur Disiplin Cezasına İtiraz Nasıl Yapılır?

Memur Disiplin Cezaları ve Yetkili İtiraz Mercileri

Devlet memurlarına verilecek disiplin cezaları 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu kapsamında uyarma, kınama, aylıktan kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması ve devlet memurluğundan çıkarma olmak üzere beş ana gruptan oluşur. Disiplin amirlerince verilen uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarına karşı disiplin kuruluna; kademe ilerlemesinin durdurulması cezasına karşı ise yüksek disiplin kuruluna itiraz edilir.

İtiraz Süresi, İnceleme Yetkisi ve Kararın Hukuki Sonuçları

Disiplin cezasına itiraz süresi, kararın ilgili memura tebliğinden itibaren yedi gündür. Başvuruyu inceleyen itiraz mercii, memura verilen disiplin cezasından daha ağır bir disiplin cezası tayin edemez. İtiraz mercileri, itiraz dilekçesi ile karar ve eklerinin kendilerine intikalinden itibaren otuz gün içinde karar vermek zorundadır. İtirazın kabul edilmesi hâlinde disiplin amirleri kararı yeniden gözden geçirerek cezayı hafifletebilir veya tamamen kaldırabilir.

Devlet Memurluğundan Çıkarma Cezasında İdari İtiraz Yolu

Devlet memurluğundan çıkarma cezası kesin nitelikte bir işlem olup bu yaptırıma karşı idari itiraz yolu bulunmaz. Devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla karşılaşan kamu görevlileri, idari mercilere itiraz başvurusunda bulunmaksızın doğrudan yetkili idare mahkemesinde iptal davası açarak yargı yoluna başvurabilir.

İdari İtiraz ile İptal Davası Arasındaki İlişki ve Dava Açma Süresi

Disiplin cezasına karşı idari itiraz yoluna başvurulması dava açma süresini durdurur ve itirazın reddi kararının tebliğinden itibaren altmış gün içinde iptal davası açılabilir. Süresi içinde idari itiraz yoluna gidilmemesi ya da itirazın ardından altmış günlük sürede dava açılmaması durumunda disiplin cezası iptal davası reddedilir; itiraz edilmeyen cezanın kesinleşeceği ve yargı denetimi dışında kalacağı belirtilmektedir. Bununla birlikte, disiplin cezasına karşı doğrudan iptal davası açılması hâlinde altmış günlük sürenin cezanın tebliğ tarihinden itibaren başlayacağına ilişkin değerlendirme de bulunmakta olup itiraz yolunun dava öncesi zorunlu bir başvuru olup olmadığı hususunda kesin bir kural bulunmamaktadır.

İdari Yargıda İlk İnceleme Usulü ve Görevli Mercie Tevdi

Bölge idare, idare ve vergi mahkemelerinde dava dilekçeleri evrak bürosunca kaydedilerek ilgili mahkemelere havale edilir ve dilekçe sahibine evrakın tarih ve sayısını gösteren ücretsiz bir alındı kâğıdı verilir. İdare ve vergi mahkemelerinde dava dilekçeleri mahkeme başkanı veya görevlendireceği bir üye tarafından görev ve yetki, idari merci tecavüzü, ehliyet, kesin ve yürütülmesi gereken işlem niteliği, süre aşımı, husumet ile 3 ve 5 inci maddelere uygunluk yönlerinden sırasıyla incelenir. Bu ilk inceleme ve buna bağlı işlemler, dilekçenin alındığı tarihten itibaren en geç onbeş gün içinde sonuçlandırılır.

2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU m. 14Kaynağı aç
Madde 14 – 1. Dilekçeler Danıştayda Evrak Müdürlüğünce kaydedilir ve Genel Sekreterlikçe görevli dairelere havale olunur. 2. (Değişik: 2/7/2012-6352/53 md.) Bölge idare, idare ve vergi mahkemelerinde dilekçeler, evrak bürosunca kaydedilerek ilgili mahkemelere havale olunur. Dilekçe sahibine evrakın tarih ve sayısını gösterir ücretsiz bir alındı kâğıdı verilir. 3. (Değişik: 5/4/1990-3622/5 md.) Dilekçeler, Danıştayda daire başkanının görevlendireceği bir tetkik hakimi, idare ve vergi mahkemelerinde ise mahkeme başkanı veya görevlendireceği bir üye tarafından: a) Görev ve yetki, b) İdari merci tecavüzü, c) Ehliyet, d) İdari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, e) Süre aşımı, f) Husumet, g) 3 ve 5 inci maddelere uygun olup olmadıkları, Yönlerinden sırasıyla incelenir. 4. (Değişik: 5/4/1990-3622/5 md.) Dilekçeler bu yönlerden kanuna aykırı görülürse durum; görevli daire veya mahkemeye bir rapor ile bildirilir. Tek hakimle çözümlenecek dava dilekçeleri için rapor düzenlenmez ve 15 inci madde hükümleri ilgili hakim tarafından uygulanır. 3 üncü fıkraya göre yapılacak inceleme ve bu fıkra ile 5 inci fıkraya göre yapılacak işlemler dilekçenin alındığı tarihten itibaren en geç onbeş gün içinde sonuçlandırılır. 5. İlk incelemeyi yapanlar, bu noktalardan kanuna aykırılık görmezler veya daire veya mahkeme tarafından ilk inceleme raporu yerinde görülmezse, tebligat işlemi yapılır. 6. Yukarıdaki hususların ilk incelemeden sonra tespit edilmesi halinde de davanın her safhasında 15 nci madde hükmü uygulanır. İlk inceleme üzerine verilecek karar:

İdari yargı yerlerince yapılan ilk incelemede 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14 üncü maddesinin 3/b bendinde belirtilen idari merci tecavüzü tespit edilirse, aynı Kanun'un 15 inci maddesinin 1/e bendi gereğince dilekçelerin görevli idare merciine tevdiine karar verilir. Dilekçelerin görevli mercie tevdii hâlinde mahkemeye başvurma tarihi, görevli idari mercie başvuru tarihi sayılır. İlk inceleme üzerine verilen; idari yargının görevli olduğu konularda davanın görev ve yetki yönünden reddine ilişkin kararlarla, gerçek hasma tebliğ ve dilekçe ret kararları dışındaki kararlara karşı ilgisine göre istinaf veya temyiz yoluna başvurulabilir.

2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU m. 15Kaynağı aç
Madde 15 – 1. (Değişik: 5/4/1990-3622/6 md.) Danıştay veya idare ve vergi mahkemelerince yukarıdaki maddenin 3 üncü fıkrasında yazılı hususlarda kanuna aykırılık görülürse, 14 üncü maddenin; a) 3/a bendine göre adli (…)[11] yargının görevli olduğu konularda açılan davaların reddine; idari yargının görevli olduğu konularda ise görevli veya yetkili olmayan mahkemeye açılan davanın görev veya yetki yönünden reddedilerek dava dosyasının görevli veya yetkili mahkemeye gönderilmesine, b) 3/c, 3/d ve 3/e bentlerinde yazılı hallerde davanın reddine, c) 3/f bendine göre, davanın hasım gösterilmeden veya yanlış hasım gösterilerek açılması halinde, dava dilekçesinin tespit edilecek gerçek hasma tebliğine, d) 3/g bendinde yazılı halde otuzgün içinde 3 ve 5 inci maddelere uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanları tamamlanmak yahut (c) bendinde yazılı hallerde, ehliyetli olan şahsın avukat olmayan vekili tarafından dava açılmış ise otuzgün içinde bizzat veya bir avukat vasıtasıyla dava açılmak üzere dilekçelerin reddine, e) 3/b bendinde yazılı halde dilekçelerin görevli idare merciine tevdiine, Karar verilir. 2. Dilekçelerin görevli mercie tevdii halinde, Danıştaya veya ilgili mahkemeye başvurma tarihi, merciine başvurma tarihi olarak kabul edilir. 3. Dilekçelerin 3 ncü maddeye uygun olmamaları dolayısıyla reddi halinde yeni dilekçeler için ayrıca harç alınmaz. 4. (Değişik: 10/6/1994-4001/7 md.) İlk inceleme üzerine Danıştay veya mahkemelerce verilen; bu maddenin 1/a bendinde belirtilen idari yargının görevli olduğu konularda davanın görev ve yetki yönünden reddine ilişkin kararlarla, 1/c bendinde yazılı gerçek hasma tebliğ ve 1/d bendindeki dilekçe red kararları dışında, ilgisine göre istinaf ya da temyiz yoluna başvurulabilir.[12] 5. (Ek: 5/4/1990-3622/6 md.) 1 inci fıkranın (d) bendine göre dilekçenin reddedilmesi üzerine, yeniden verilen dilekçelerde aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde dava reddedilir. Tebligat ve cevap verme:

Disiplin Cezasının Zamanaşımı ve Özlük Dosyasından Silinmesi

Disiplin cezasını gerektiren fiil ve hâllerin işlendiği tarihten itibaren iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde, idarenin disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar. Uygulanan cezaların özlük dosyasından silinmesi talebinde ise uyarma ve kınama cezalarında cezanın uygulanmasından itibaren beş yıl, diğer disiplin cezalarında ise on yıl geçtikten sonra atamaya yetkili amire başvurulabilir. Kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının özlük dosyasından silinebilmesi için atamaya yetkili amirin kararı öncesinde ayrıca disiplin kurulunun mütalaasının alınması şarttır.

Memur disiplin cezasına itiraz süresi kaç gündür?

Disiplin cezasına itiraz süresi, ceza kararının ilgili memura tebliğ edildiği tarihten itibaren yedi gündür.

İtiraz mercii cezayı ağırlaştırabilir mi?

İtiraz mercii memura verilen disiplin cezasından daha ağır bir disiplin cezası veremez; aleyhe ceza ağırlaştırılamaz.

Disiplin kurulları itirazı kaç gün içinde karara bağlar?

İtiraz mercileri, itiraz dilekçesi ile karar ve eklerinin kendilerine intikalinden itibaren otuz gün içinde karar vermek zorundadır.

Devlet memurluğundan çıkarma cezasına idari itiraz yapılır mı?

Devlet memurluğundan çıkarma cezası kesin nitelikte olduğundan idari itiraz yolu bulunmaz; doğrudan idare mahkemesinde iptal davası açılır.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

Avukat Erdal Ersoyİletişim ve randevu