Memur Disiplin Cezaları ve Yetkili İtiraz Mercileri
Devlet memurlarına verilecek disiplin cezaları 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu kapsamında uyarma, kınama, aylıktan kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması ve devlet memurluğundan çıkarma olmak üzere beş ana gruptan oluşur. Disiplin amirlerince verilen uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarına karşı disiplin kuruluna; kademe ilerlemesinin durdurulması cezasına karşı ise yüksek disiplin kuruluna itiraz edilir.
İtiraz Süresi, İnceleme Yetkisi ve Kararın Hukuki Sonuçları
Disiplin cezasına itiraz süresi, kararın ilgili memura tebliğinden itibaren yedi gündür. Başvuruyu inceleyen itiraz mercii, memura verilen disiplin cezasından daha ağır bir disiplin cezası tayin edemez. İtiraz mercileri, itiraz dilekçesi ile karar ve eklerinin kendilerine intikalinden itibaren otuz gün içinde karar vermek zorundadır. İtirazın kabul edilmesi hâlinde disiplin amirleri kararı yeniden gözden geçirerek cezayı hafifletebilir veya tamamen kaldırabilir.
Devlet Memurluğundan Çıkarma Cezasında İdari İtiraz Yolu
Devlet memurluğundan çıkarma cezası kesin nitelikte bir işlem olup bu yaptırıma karşı idari itiraz yolu bulunmaz. Devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla karşılaşan kamu görevlileri, idari mercilere itiraz başvurusunda bulunmaksızın doğrudan yetkili idare mahkemesinde iptal davası açarak yargı yoluna başvurabilir.
İdari İtiraz ile İptal Davası Arasındaki İlişki ve Dava Açma Süresi
Disiplin cezasına karşı idari itiraz yoluna başvurulması dava açma süresini durdurur ve itirazın reddi kararının tebliğinden itibaren altmış gün içinde iptal davası açılabilir. Süresi içinde idari itiraz yoluna gidilmemesi ya da itirazın ardından altmış günlük sürede dava açılmaması durumunda disiplin cezası iptal davası reddedilir; itiraz edilmeyen cezanın kesinleşeceği ve yargı denetimi dışında kalacağı belirtilmektedir. Bununla birlikte, disiplin cezasına karşı doğrudan iptal davası açılması hâlinde altmış günlük sürenin cezanın tebliğ tarihinden itibaren başlayacağına ilişkin değerlendirme de bulunmakta olup itiraz yolunun dava öncesi zorunlu bir başvuru olup olmadığı hususunda kesin bir kural bulunmamaktadır.
İdari Yargıda İlk İnceleme Usulü ve Görevli Mercie Tevdi
Bölge idare, idare ve vergi mahkemelerinde dava dilekçeleri evrak bürosunca kaydedilerek ilgili mahkemelere havale edilir ve dilekçe sahibine evrakın tarih ve sayısını gösteren ücretsiz bir alındı kâğıdı verilir. İdare ve vergi mahkemelerinde dava dilekçeleri mahkeme başkanı veya görevlendireceği bir üye tarafından görev ve yetki, idari merci tecavüzü, ehliyet, kesin ve yürütülmesi gereken işlem niteliği, süre aşımı, husumet ile 3 ve 5 inci maddelere uygunluk yönlerinden sırasıyla incelenir. Bu ilk inceleme ve buna bağlı işlemler, dilekçenin alındığı tarihten itibaren en geç onbeş gün içinde sonuçlandırılır.
2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU m. 14Kaynağı aç
İdari yargı yerlerince yapılan ilk incelemede 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14 üncü maddesinin 3/b bendinde belirtilen idari merci tecavüzü tespit edilirse, aynı Kanun'un 15 inci maddesinin 1/e bendi gereğince dilekçelerin görevli idare merciine tevdiine karar verilir. Dilekçelerin görevli mercie tevdii hâlinde mahkemeye başvurma tarihi, görevli idari mercie başvuru tarihi sayılır. İlk inceleme üzerine verilen; idari yargının görevli olduğu konularda davanın görev ve yetki yönünden reddine ilişkin kararlarla, gerçek hasma tebliğ ve dilekçe ret kararları dışındaki kararlara karşı ilgisine göre istinaf veya temyiz yoluna başvurulabilir.
2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU m. 15Kaynağı aç
Disiplin Cezasının Zamanaşımı ve Özlük Dosyasından Silinmesi
Disiplin cezasını gerektiren fiil ve hâllerin işlendiği tarihten itibaren iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde, idarenin disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar. Uygulanan cezaların özlük dosyasından silinmesi talebinde ise uyarma ve kınama cezalarında cezanın uygulanmasından itibaren beş yıl, diğer disiplin cezalarında ise on yıl geçtikten sonra atamaya yetkili amire başvurulabilir. Kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının özlük dosyasından silinebilmesi için atamaya yetkili amirin kararı öncesinde ayrıca disiplin kurulunun mütalaasının alınması şarttır.
Memur disiplin cezasına itiraz süresi kaç gündür?
Disiplin cezasına itiraz süresi, ceza kararının ilgili memura tebliğ edildiği tarihten itibaren yedi gündür.
İtiraz mercii cezayı ağırlaştırabilir mi?
İtiraz mercii memura verilen disiplin cezasından daha ağır bir disiplin cezası veremez; aleyhe ceza ağırlaştırılamaz.
Disiplin kurulları itirazı kaç gün içinde karara bağlar?
İtiraz mercileri, itiraz dilekçesi ile karar ve eklerinin kendilerine intikalinden itibaren otuz gün içinde karar vermek zorundadır.
Devlet memurluğundan çıkarma cezasına idari itiraz yapılır mı?
Devlet memurluğundan çıkarma cezası kesin nitelikte olduğundan idari itiraz yolu bulunmaz; doğrudan idare mahkemesinde iptal davası açılır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

