İdare Hukuku

Tarlaya Ev Yapılır mı? Tarım Arazisinde Yapılaşma Şartları

by Avukat Erdal Ersoy
Tarlaya Ev Yapılır mı? Tarım Arazisinde Yapılaşma Şartları

Tapu Kaydında Tarla Yazan Taşınmaza Ev Yapılabilir mi?

Bir taşınmazın tapu kaydında vasfının tarla olarak belirtilmesi, o taşınmaza kesinlikle ev yapılamayacağı sonucunu doğurmadığı gibi serbestçe konut inşa edilebileceği anlamına da gelmez. Taşınmaz üzerinde yapılaşma koşullarının tespiti için öncelikle alanın uygulama imar planı içinde bulunup bulunmadığı, köy yerleşik alanı veya kırsal yerleşik alan sınırları dâhilinde kalıp kalmadığı ya da imar planı ve yerleşik alan sınırları dışındaki iskân dışı alanda yer alıp almadığı ayrımı yapılır. Ayrıca arazinin tarımsal niteliği ile sit, kıyı, orman, mera, dere yatağı veya taşkın alanı gibi özel koruma statülerine tabi olup olmadığı birlikte değerlendirilir.

Tarım Arazilerinin Korunması ve Amaç Dışı Kullanım Rejimi

5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ve Tarım Arazilerinin Korunması ve Kullanılması Hakkında Yönetmelik gereğince tarım arazilerini kullanan kişiler; toprağın ekolojik, bitkisel üretim, sosyo-ekonomik ve endüstriyel işlevlerini bozmayacak şekilde hareket etmekle yükümlüdür. Bu kapsamda tarım arazisinde yapılaşma değerlendirilirken parsel büyüklüğünün yanı sıra arazinin tarımsal sınıfı ve yasal kullanım izinleri incelenir.

5403 sayılı Kanun m. 13/1 uyarınca mutlak tarım arazileri, özel ürün arazileri, dikili tarım arazileri ile sulu tarım arazileri kural olarak tarımsal üretim amacı dışında kullanılamaz. Bu arazilerin amaç dışı kullanımına ancak alternatif alan bulunmaması ve Toprak Koruma Kurulu'nun uygun görmesi kaydıyla savunmaya yönelik stratejik ihtiyaçlar, doğal afet sonrası ortaya çıkan geçici yerleşim yeri ihtiyacı, petrol ve doğal gaz arama ve işletme faaliyetleri, ilgili bakanlıkça kamu yararı kararı alınmış madencilik faaliyetleri veya bakanlıklarca kamu yararı kararı alınmış plan ve yatırımlar için Bakanlık izni ile izin verilebilir.

5403 sayılı TOPRAK KORUMA VE ARAZİ KULLANIMI KANUNU m. 13Kaynağı aç
Madde 13 – Mutlak tarım arazileri, özel ürün arazileri, dikili tarım arazileri ile sulu tarım arazileri tarımsal üretim amacı dışında kullanılamaz. Ancak, alternatif alan bulunmaması ve Kurulun uygun görmesi şartıyla; a) Savunmaya yönelik stratejik ihtiyaçlar, b) Doğal afet sonrası ortaya çıkan geçici yerleşim yeri ihtiyacı, c) Petrol ve doğal gaz arama ve işletme faaliyetleri, ç) İlgili bakanlık tarafından kamu yararı kararı alınmış madencilik faaliyetleri, d) Bakanlıklarca kamu yararı kararı alınmış plân ve yatırımlar, e) (Ek: 31/1/2007-5578/3 md.) Kamu yararı gözetilerek yol altyapı ve üstyapısı faaliyetlerinde bulunacak yatırımlar, f) (Ek: 26/3/2008-5751/1 md.) Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun talebi üzerine 20/2/2001 tarihli ve 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu uyarınca yenilenebilir enerji kaynak alanlarının kullanımı ile ilgili yatırımları, g) (Ek: 26/3/2008-5751/1 md.) Jeotermal kaynaklı teknolojik sera yatırımları, İçin bu arazilerin amaç dışı kullanım taleplerine, toprak koruma projelerine uyulması kaydı ile Bakanlık tarafından izin verilebilir. (Ek cümle: 31/1/2007-5578/3 md.) Bakanlık bu yetkisini valiliklere devredebilir. Mutlak tarım arazileri, özel ürün arazileri, dikili tarım arazileri ile sulu tarım arazileri dışında kalan tarım arazileri; toprak koruma projelerine uyulması kaydı ile valilikler tarafından tarım dışı kullanımlara tahsis edilebilir. Tarımsal amaçlı yapılar için, projesine uyulması şartıyla ihtiyaç duyulan miktarda her sınıf ve özellikteki tarım arazisi valilik izni ile kullanılır. (Ek fıkra: 28/10/2020-7255/21 md.) İmar planlarında tarımsal niteliği korunacak alan olarak ayrılan yerler ile kamu yararı kararı alınarak tarım dışı amaçla kullanım izni verilen yerler, yeniden izin alınmaksızın bu amaç dışında kullanılamaz ve planlanamaz. (İptal ikinci cümle: Anayasa Mahkemesinin 5/4/2023 Tarihli ve E: 2020/103, K: 2023/68 Sayılı Kararı ile.) Birinci fıkranın (c) ve (ç) bentleri kapsamında izin alan işletmeciler, faaliyetlerini çevre ve tarım arazilerine zarar vermeyecek şekilde yürütmekle ve kendilerine tahsis edilen yerleri tahsis süresi bitiminde eski vasfına getirmekle yükümlüdürler. Bu madde kapsamında valiliklerce verilen kararlara yapılan itirazlar, Bakanlık tarafından değerlendirilerek karara bağlanır. Tarım arazilerinin korunması ve amaç dışı kullanımına dair uygulamaların usûl ve esasları yönetmelikle düzenlenir.[7] Tarımsal potansiyeli yüksek büyük ovaların belirlenmesi ve korunması

Mutlak, özel ürün, dikili ve sulu tarım arazileri dışında kalan tarım arazileri ise 5403 sayılı Kanun m. 13/2 gereğince toprak koruma projelerine uyulması kaydıyla valilikler tarafından tarım dışı kullanımlara tahsis edilebilir. Ayrıca imar planlarında tarımsal niteliği korunacak alan olarak ayrılan yerler ile kamu yararı kararıyla tarım dışı amaçla kullanım izni verilen alanlar, 5403 sayılı Kanun m. 13/4 gereği yeniden izin alınmadıkça bu amaç dışında kullanılamaz ve planlanamaz.

Tarımsal Amaçlı Yapılar ile Konut Yapıları Arasındaki Ayrım

Tarım mevzuatında depo, sera, ahır, ağıl veya tarımsal işletme yapısı gibi tarımsal amaçlı yapılar ile ailenin barınmasına özgülenen konut yapıları birbirinden farklı izin rejimlerine tabidir. Tarımsal üretimi destekleyen yapılar konut amaçlı yapılara kıyasla farklı düzenlemelere tabi tutulmakta, barınma amaçlı konut inşası ise daha sıkı şartlara bağlanmaktadır.

5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu m. 13/3 uyarınca, onaylı projesine riayet edilmesi kaydıyla her sınıf ve nitelikteki tarım arazisi gereken ölçüde valilik makamının izniyle tarımsal işletme ve üretim tesislerine tahsis edilebilir. Bu düzenleme yalnızca tarımsal üretime hizmet eden tesisleri kapsamakta olup aile konutlarını veya genel ikamet binalarını içermez.

Plansız Alanlarda Yapılaşma Şartları ve Yetkili İdare

Plansız Alanlar İmar Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda üst ölçekli çevre düzeni planı bulunmayan iskân dışı parsellerde, inşaat taban alanı emsali azami yüzde 5 olarak uygulanmakta ve toplam inşaat sahasının 250 metrekareyi geçmemesi aranmaktadır. Bununla birlikte parsel sınırlarına yaklaşma mesafeleri ve bina azami yüksekliği kurallarına riayet edilmesi şart olup bu sınırlamalar tek başına yapılaşma hakkı doğurmaz; taşınmazın yola cephesinin bulunması ve koruma statülerine aykırılık teşkil etmemesi koşulları da aranır.

Taşınmazın belediye ve mücavir alan sınırları dışında kalması durumunda, köy yerleşik alanları, kırsal yerleşik alanlar ve plansız alanlardaki yapılaşma izinleri ve ruhsat işlemlerinde İl Özel İdaresi yetkili idare olabilir.

Prefabrik Yapılar, Konteynerler ve Tiny House Uygulamaları

İmar hukuku uygulamasında yapının ticari adı veya taşınır olarak adlandırılması değil, fiili ve hukuki niteliği belirleyicidir. Prefabrik, konteyner veya tekerlekli mobil ünite (tiny house) gibi unsurlar zemine bağlanmışsa, sürekli kullanım ve barınma amacı taşıyorsa, elektrik ve su altyapı bağlantıları kurulmuşsa ya da arazi üzerinde kalıcı bir fiili durum meydana getiriyorsa idarece yapı olarak değerlendirilebilir. Bu nitelemenin yapılması halinde yapı ruhsatı, kurum görüşleri ve tarımsal kullanım izinlerine ilişkin mevzuat hükümleri uygulanır.

Özel Koruma Alanları, Kıyı Kenar Çizgisi ve Orman Arazileri

2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu uyarınca korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ile bunların koruma alanlarında ruhsatsız inşaat yapılması kanunen yasaktır. Sit alanlarında sit şartlarına aykırı olarak gerçekleştirilen imalatlar hakkında imar mevzuatına göre işlem tesis edilir.

Kıyı Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik çerçevesinde, kıyı kenar çizgisi dahilinde kalan taşınmazlarda mülkiyet hakkı ve yapılaşma serbestisi sınırlandırılmaktadır. Sahil şeridinde yer alan alanlarda ise yürürlükteki imar planı kararları, kamu yararı ilkesi ve mevzuatta belirlenen yaklaşma mesafeleri doğrultusunda işlem yürütülür.

Orman mevzuatı çerçevesinde kadastrosu kesinleşen Devlet ormanları orman vasfıyla tescil edilir. 6831 sayılı Orman Kanunu m. 2 gereğince orman sınırları dışına çıkarılan yerler ise mevcut vasfıyla ve tapu kütüğüne gerekli belirtme yapılarak Hazine adına tescil olunur.

Ruhsatsız Yapılarda İnşaatın Durdurulması ve Yıkım Prosedürü

3194 sayılı İmar Kanunu m. 32/1 gereğince ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı olarak başlandığı tespit edilen yapılar belediye veya valilikçe o andaki durumu tespit edilerek mühürlenir ve inşaat derhal durdurulur. Yapının imar mevzuatına aykırı olduğuna dair bilgi, tapu kayıtlarının beyanlar hanesine kaydedilmek üzere ilgili idarece en geç yedi gün içinde tapu dairesine bildirilir. Aykırılığın giderildiği idarece bildirilmedikçe bu kayıt terkin edilemez.

3194 sayılı İMAR KANUNU m. 32Kaynağı aç
Madde 32 – Bu Kanun hükümlerine göre; ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat ve eklerine veya ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılarda projelerine ve ilgili mevzuatına aykırı yapı yapıldığı ilgili idarece tespiti, fenni mesulce (…)[36] tespiti ve ihbarı veya herhangi bir şekilde bu duruma muttali olunması üzerine, belediye veya valiliklerce o andaki inşaat durumu tespit edilir. Yapı mühürlenerek inşaat derhal durdurulur. (Ek cümleler:14/2/2020-7221/10 md.) Yapının imar mevzuatına aykırı olduğuna dair bilgi, tapu kayıtlarının beyanlar hanesine kaydedilmek üzere ilgili idaresince tapu dairesine en geç yedi gün içinde yazılı olarak bildirilir. Aykırılığın giderildiğine dair ilgili idaresince tapu dairesine bildirim yapılmadan beyanlar hanesindeki kayıt kaldırılamaz.[37] Durdurma, yapı tatil zaptının yapı yerine asılmasıyla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılır. (Değişik cümle:14/2/2020-7221/10 md.) Bu tebligatın bir nüshası muhtara bırakılır, bir nüshası da Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne gönderilir. Bu tarihten itibaren en çok bir ay içinde yapı sahibi, yapısını ruhsata uygun hale getirerek veya ruhsat alarak, belediyeden veya valilikten mühürün kaldırılmasını ister. Ruhsata aykırılık olan yapıda, bu aykırılığın giderilmiş olduğu veya ruhsat alındığı ve yapının bu ruhsata uygunluğu, inceleme sonunda anlaşılırsa, mühür, belediye veya valilikçe kaldırılır ve inşaatın devamına izin verilir. Aksi takdirde, ruhsat iptal edilir, ruhsata aykırı veya ruhsatsız yapılan bina, belediye encümeni veya il idare kurulu kararını müteakip, belediye veya valilikçe yıktırılır ve masrafı yapı sahibinden tahsil edilir. (Ek cümleler:14/2/2020-7221/10 md.) Yapı tatil tutanağının düzenlendiği tarihten itibaren bir ay içinde yapı sahibi tarafından yapının ruhsata uygun hale getirilmediğinin veya ruhsat alınmadığının ilgili idaresince tespit edilmesine rağmen iki ay içinde hakkında yıkım kararı alınmayan yapılar ile hakkında yıkım kararı alınmış olmasına rağmen altı ay içinde ilgili idaresince yıkılmayan yapılar, yıkım maliyetleri döner sermaye işletmesi gelirlerinden karşılanmak üzere Bakanlıkça yıkılabilir veya yıktırılabilir. Yıkım maliyetleri %100 fazlası ile ilgili idaresinden tahsil edilir. Bu şekilde tahsil edilememesi halinde ilgili idarenin 5779 sayılı Kanun gereğince aktarılan paylarından kesilerek tahsil olunur. Tahsil olunan tutarlar, Bakanlığın döner sermaye işletmesi hesabına gelir olarak kaydedilir. (Ek fıkra:29/11/2018-7153/15 md.) İdare tarafından ruhsata bağlanamayacağı veya aykırılıkların giderilemeyeceği tespit edilen yapıların ruhsatı üçüncü fıkrada düzenlenen bir aylık süre beklenmeden iptal edilir ve mevzuata aykırı imalatlar hakkında beşinci fıkra hükümleri uygulanır. Umumi hizmetlere ayrılan yerlerde muvakkat yapılar:

İnşaatın durdurulması, 3194 sayılı Kanun m. 32/2-3 uyarınca yapı tatil zaptının yapı yerine asılmasıyla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılır; belgenin bir nüshası muhtara bırakılır, bir nüshası Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne iletilir. Yapı sahibi, tebliğ tarihinden itibaren en çok bir ay içinde yapıyı ruhsata uygun hale getirerek veya ruhsat alarak mührün kaldırılmasını talep edebilir. Ancak idare tarafından yapının ruhsata bağlanamayacağı veya aykırılıkların giderilemeyeceği tespit edilirse, 3194 sayılı Kanun m. 32/6 uyarınca bir aylık süre beklenmeksizin ruhsat derhal iptal edilir ve yıkım sürecine geçilir.

Bir aylık yasal sürede ruhsata aykırılık giderilmez veya ruhsat alınmazsa, mevcut ruhsat iptal edilir. 3194 sayılı Kanun m. 32/5 gereğince ruhsatsız veya ruhsata aykırı bina belediye encümeni veya il idare kurulu kararını takiben belediye veya valilikçe yıktırılır ve yıkım masrafları yapı sahibinden tahsil edilir.

İmar Para Cezaları ve Cezai Sorumluluk

3194 sayılı Kanun m. 42/1-2 uyarınca ruhsatsız veya imar mevzuatına aykırı yapı yapıldığının tespiti halinde, tespit tarihinden itibaren on iş günü içinde ilgili idare encümenince yapı sahibine, yapı müteahhidine ve bildirim yükümlülüğünü yerine getirmeyen fenni mesullere idari para cezası verilir. Yapının ruhsatsız yapılmış olması durumunda, 3194 sayılı Kanun m. 42/2-c-8 uyarınca hesaplanan temel para cezası yüzde yüz seksen oranında artırılarak uygulanır.

3194 sayılı İMAR KANUNU m. 42Kaynağı aç
Madde 42 – (Değişik: 9/12/2009-5940/2 md.) Bu maddede belirtilen ve imar mevzuatına aykırılık teşkil eden fiil ve hallerin tespit edildiği tarihten itibaren on iş günü içinde ilgili idare encümenince sorumlular hakkında, üstlenilen her bir sorumluluk için ayrı ayrı olarak bu maddede belirtilen idari müeyyideler uygulanır. (Değişik cümle:14/2/2020-7221/11 md.) Ruhsat alınmaksızın veya ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere ve imar mevzuatına aykırı olarak yapılan ya da 27 nci madde kapsamında ruhsat alınmadan yapılabilen yapılardan aynı maddede belirtilen koşullar sağlanmadan yapılanların sahibine, yapı müteahhidine ve aykırılığı altı iş günü içinde idareye bildirmeyen ilgili fenni mesullere, yapının mülkiyet durumuna, bulunduğu alanın özelliğine, durumuna, niteliğine ve sınıfına, yerleşmeye ve çevreye etkisine, can ve mal emniyetini tehdit edip etmediğine ve aykırılığın büyüklüğüne göre, bin Türk lirasından az olmamak üzere, aşağıdaki şekilde hesaplanan idari para cezaları uygulanır: a) Bakanlıkça belirlenen yapı sınıflarına ve gruplarına göre yapının inşaat alanı üzerinden hesaplanmak üzere, mevzuata aykırılığın her bir metrekaresi için; 1) I. sınıf A grubu yapılara üç, B grubu yapılara beş Türk Lirası, 2) II. sınıf A grubu yapılara sekiz, B grubu yapılara onbir Türk Lirası, 3) III. sınıf A grubu yapılara onsekiz, B grubu yapılara yirmi Türk Lirası, 4) IV. sınıf A grubu yapılara yirmiüç, B grubu yapılara yirmibeş, C grubu yapılara otuzbir Türk Lirası, 5) V. sınıf A grubu yapılara otuzsekiz, B grubu yapılara kırkaltı, C grubu yapılara elliiki, D grubu yapılara altmışüç Türk Lirası, idari para cezası verilir. Bu miktarlar her takvim yılı başından geçerli olmak üzere o yıl için 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında bir Türk Lirasının küsuru da dikkate alınmak suretiyle artırılarak uygulanır. (Ek cümle:14/2/2020-7221/11 md.) (Mülga cümle:25/3/2020-7226/39 md.) (…) b) Mevzuata aykırılığı yapı inşaat alanı üzerinden hesaplanması mümkün olmayan, yapının cephelerini ve diğer yapı elemanlarını değiştiren veya yapı malzemesi için öngörülen gereklere aykırı bulunan uygulamalar için, Bakanlıkça yayımlanan ve aykırılığa konu imalatın tespiti tarihinde yürürlükte bulunan birim fiyat listesine göre ilgili idarece belirlenen bedelin % 20’si kadar idari para cezası verilir. c) (a) ve (b) bentlerine göre cezalandırmayı gerektiren aykırılığa konu yapı; 1) Hisseli parselde diğer maliklerin muvafakati alınmaksızın yapılmış ise cezanın % 30’u, 2) Kamuya veya başkasına ait bir parselde yapılmış ise cezanın % 40’ı, 3) Uygulama imar planında veya parselasyon planında “Kamu Tesisi Alanı veya Umumî Hizmet Alanı” olarak belirlenmiş bir alanda yapılmış ise cezanın % 60’ı, 4) Mevcut haliyle veya öngörülen bir afet tehlikesi karşısında can ve mal emniyetini tehdit ediyor ise cezanın % 100’ü, 5) Uygulama imar planı bulunan bir alanda yapılmış ise cezanın % 20’si, 6) Yapılaşmaya yasaklanmış bir alanda yapılmış ise cezanın % 80’i, 7) Özel kanunlar ile belirlenmiş özel imar rejimine tabi bir alanda yapılmış ise cezanın % 50’si, 8) Ruhsatsız ise cezanın % 180’i, 9) Ruhsatı hükümsüz hale gelmesine rağmen inşaatı sürdürülüyor ise cezanın % 50’si, 10) Yapı kullanma izin belgesi alınmış olmakla birlikte, ruhsat alınmaksızın yeni inşaî faaliyete konu ise cezanın % 100’ü, 11) İnşaî faaliyetleri tamamlanmış ve kullanılmıyor ise cezanın % 10’u, 12) İnşaî faaliyetleri tamamlanmış ve kullanılıyor ise cezanın % 20’si, 13) Çevre ve görüntü kirliliğine sebebiyet veriyor ise cezanın % 20’si, (a) ve (b) bentlerinde belirtilen şekilde tespit edilen para cezalarının miktarına göre ayrı ayrı hesap edilerek ilave olunur. Para cezalarına konu olan alanın hesaplanmasında, aykırılıktan etkilenen alan dikkate alınır. ç) (Ek:25/3/2020-7226/39 md.) Bu fıkra uyarınca idari para cezası verilmesini gerektiren aykırılığa konu alan ile bu alanın bulunduğu arsa veya arazinin emlak vergisine esas asgari metrekare birim değerinin çarpımı ile bulunan bedel kadar idari para cezası yukarıdaki bentlere göre aykırılıktan sorumlu olan yapı sahibine ve yapı müteahhidine verilen para cezalarına ayrıca ilave edilir. Bu fıkraya göre verilen idari para cezasının ilgilisine tebliğinden itibaren bir ay içinde aykırılığın giderilmesi ve yapının mevzuata uygun hale getirilmesi halinde bu bent uyarınca ilave edilen para cezası tahsil edilmez.[39] 18, 28, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 40 ve 41 inci maddelerde belirtilen mükellefiyetleri yerine getirmeyen veya bu maddelere aykırı davranan yapı veya parsel sahibine, harita, plan, etüt ve proje müelliflerine ve gözetmenlerine, fenni mesullere, yapı müteahhidine ve şantiye şefine, ilgisine göre ayrı ayrı olmak üzere ikibin Türk Lirası, bu fiillerin çevre ve sağlık şartlarına aykırı olması halinde dörtbin Türk Lirası, can ve mal emniyetini tehdit etmesi halinde altıbin Türk Lirası idari para cezası verilir.[40] Yapıldığı tarih itibarıyla plana ve mevzuata uygun olmakla beraber, mevcut haliyle veya öngörülen bir afet tehlikesi karşısında can ve mal emniyetini tehdit ettiği veya edeceği ilgili idare veya mahkeme kararı ile tespit olunan yapılara, ilgili idarenin yazılı ikazına rağmen idarece tanınan süre içinde takviyede bulunmayan veya bu yapıları 39 uncu madde uyarınca yıkmayan yapı sahibine onbin Türk Lirası idari para cezası verilir. 27 nci maddeye göre (…)41 belirlenmiş köy yerleşik alanı ve civarı sınırları içinde köyün nüfusuna kayıtlı olan ve köyde sürekli oturanlar tarafından, projeleri (…)41 (…)41 fen, sanat ve sağlık şartlarına uygun olmasına rağmen valilik onayı alınmadan ve muhtarlığa bildirim yapılmadan konut ve zatî maksatlı tarım ve hayvancılık yapısı inşa edilmesi halinde yapı sahibine bin Türk Lirası idari para cezası verilir. Bu yapılardaki diğer aykırılıklar ve ruhsata tabi tarım ve hayvancılık maksatlı yapılardaki aykırılıklar için verilecek olan idari para cezası, bin Türk Lirasından az olmamak üzere, ikinci fıkraya göre hesaplanan toplam ceza miktarı uygulanır. [41] Yukarıdaki fıkralarda belirtilen fiil ve hallerin, yapının inşa edilmesi süreci içinde tekrarı halinde, idari para cezaları bir kat artırılarak uygulanır. Yukarıdaki fıkralar uyarınca tahsil olunan idari para cezaları, aynı fiil nedeniyle 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 184 üncü maddesine göre mahkûm olanlara faizsiz olarak iade edilir. Yapının bu Kanuna, ilgili diğer mevzuata, plana, ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere uygun hale getirilmesi için idarenin yazılı izni dahilinde yapılan iş ve işlemler mühür bozma suçu teşkil etmez. Müelliflerin, fenni mesul mimar ve mühendislerin, yapı müteahhitlerinin, şantiye şefi mimar ve mühendislerin, imar mevzuatına aykırı fiillerinden dolayı verilen cezaları ve haklarındaki kesinleşmiş mahkeme kararları, kendi kayıtlarına işlenmek ve ilgili mevzuata göre cezai işlem yapılmak üzere, üyesi bulundukları meslek odasına ve Bakanlığa ilgili idarece bildirilir. Bu kişiler, verilen ceza süresi içinde yeni bir iş üstlenemez. Yapı müteahhidinin yetki belgesi; a) Yapım işinin ruhsata ve ruhsat eki etüt ve projelere aykırı olarak gerçekleştirilmesi ve 32 nci maddeye göre verilen süre içinde aykırılığın giderilmemesi halinde beş yıl, b) Yapım işinde ruhsat eki etüt ve projelere aykırı olarak gerçekleştirilen imalatın can ve mal güvenliğini tehdit etmesi halinde on yıl, c) Bakanlıkça olumsuz kayıt değerlendirmesi yapılan hallerde bir yıl, süreyle Bakanlıkça iptal edilir. Yapı müteahhidinin, yapım işlerinden doğan vergi ve sigorta primi borçlarını ödememesi ve diğer sorumluluklarını yerine getirmemesi hallerinde yetki belgesi bir yıldan az olmamak üzere Bakanlıkça iptal edilir ve bunlara sorumluluklarını yerine getirinceye kadar yeni yetki belgesi düzenlenmez. Yetki belgesi iptal edilen yapı müteahhidi yeni yetki belgesi düzenleninceye kadar yeni iş üstlenemez, ancak mevcut işlerini tamamlar. Yetki belgeli yapı müteahhidi olmaksızın başlanılan yapının ruhsatı iptal edilir ve yapı mühürlenir. Yürürlükten kaldırılan hükümler:

Aykırılığa konu alan ile arsa veya arazinin emlak vergisine esas asgari metrekare birim değerinin çarpımı üzerinden hesaplanan ilave idari para cezası, 3194 sayılı Kanun m. 42/2-ç gereğince tebliğden itibaren bir ay içinde aykırılığın giderilmesi ve yapının mevzuata uygun hale getirilmesi şartıyla tahsil edilmez. Ayrıca 3194 sayılı Kanun m. 42/7 uyarınca, yapının ruhsata ve mevzuata uygun hale getirilmesi amacıyla idarenin yazılı izni dâhilinde yürütülen iş ve işlemler mühür bozma suçu oluşturmaz.

İmar Kanunu m. 42/6 hükmü uyarınca, tahsil edilen imar idari para cezaları aynı fiil sebebiyle Türk Ceza Kanunu m. 184 kapsamında imar kirliliğine neden olma suçundan mahkûm olan kişilere faizsiz olarak iade edilir.

Tarla vasıflı taşınmaza konteyner veya tiny house konulabilir mi?

Taşınır nitelikte görülse dahi zemine bağlanan, sürekli barınma amacıyla kullanılan, elektrik ve su altyapısı bağlanan birimler idarece yapı sayılarak ruhsat ve izin şartlarına tabi tutulabilir.

Plansız iskân dışı alanlarda yapılaşma oranı ve büyüklük sınırı nedir?

Üst ölçek planı bulunmayan iskân dışı alanlarda Plansız Alanlar İmar Yönetmeliği uyarınca yapılaşma oranı azami yüzde 5 olup toplam inşaat alanı 250 metrekareyi geçemez.

Mutlak ve sulu tarım arazilerine konut yapılabilir mi?

5403 sayılı Kanun m. 13/1 uyarınca mutlak, özel ürün, dikili ve sulu tarım arazileri kural olarak tarımsal üretim dışında kullanılamaz; bu arazilerde konut inşasına izin verilmez.

Ruhsatsız başlanan tarla inşaatında yasal tebligat ve düzeltme süresi ne kadardır?

Durdurma işlemi yapı tatil zaptının yapıya asılmasıyla tebliğ edilmiş sayılır ve yapı sahibine aykırılığı gidermek veya ruhsat almak üzere en çok bir aylık süre tanınır.

İlgili makaleler

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

Bu hukuk dalının sayfasına gidin
Avukat Erdal Ersoyİletişim ve randevu