6222 Sayılı Kanun Kapsamında Taraftar Sosyal Medya Paylaşımları

Sosyal Medya Açıklamaları ve 6222 Sayılı Kanundaki Yaptırımlar

Sporda şiddetin önlenmesi amacıyla kitle iletişim araçlarıyla gerçekleştirilen açıklamalara ilişkin yasal sınırlamalar getirilmiştir. 6222 sayılı Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanun'un 22. maddesinin ilk fıkrasına göre, eylemin suç teşkil etmediği hallerde sporda şiddeti özendirici mahiyette basın veya yayın yoluyla beyanda bulunanlara beş bin Türk lirasından elli bin Türk lirasına kadar idari para cezası tatbik edilir.

Kanunun 22. maddesinin üçüncü fıkrasına göre, bu fiilleri işleyen kişilere idari tedbir olarak ayrıca spor müsabakalarını seyirden yasaklama kararı verilir. Bu seyirden yasaklanma tedbiri kararın verildiği tarihten itibaren bir yıl süreyle uygulanır ve koruma tedbiri olarak yasak kararının uygulanmasına ilişkin esas ve usuller bu tedbir için de geçerlidir.

Haber verme ve eleştiri hakkının sınırları aşılarak şiddeti teşvik eden içeriklerin yayımlanması durumunda, Kanunun 22. maddesinin dördüncü fıkrası gereğince ilgili basın ve yayın organı işleticisine de idari para cezası uygulanır. Bu kapsamdaki fiillerin spor kulübü veya federasyon yöneticileri tarafından işlenmesi halinde ise aynı maddenin ikinci fıkrası uyarınca verilecek idari para cezası beş katına kadar artırılır.

6222 Sayılı Kanun Kapsamında İdari Yaptırım Karar Merci

6222 sayılı Kanun'un 23. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, bu Kanun hükümlerine göre idari para cezasına ve seyirden yasaklama dâhil diğer idari yaptırımlara karar vermeye Cumhuriyet savcısı yetkilidir.

Adli makamlarca 6222 sayılı Kanun uyarınca uygulanan yaptırımlar, spor federasyonlarının disiplin süreçlerini engellemez. Kanunun 19. maddesinin birinci fıkrası gereğince, bu Kanuna göre bir spor kulübüne veya spor kulübünün mensubuna ceza verilmesi, kulübün bağlı olduğu federasyonun yaptırım uygulama yetkisini ortadan kaldırmaz.

Taraftar Dernekleri ve Kulüp Temsilcilerinin Hukuki Görevleri

6222 sayılı Kanun'un 8. maddesi doğrultusunda taraftar dernekleri, Kanunun amacına aykırı faaliyette bulunamaz. Taraftar dernekleri ayrıca taraftarların spor ahlâkı ve ilkelerine uygun biçimde sportif faaliyetleri izlemelerini sağlamaya yönelik eğitici faaliyetler düzenlemekle yükümlüdür.

6222 Sayılı Kanun Uygulama Yönetmeliği'nin 14. maddesi kapsamında taraftar dernekleri; üyelerinin Kanun hükümlerine aykırı davranmalarını engellemeye yönelik tedbirleri almak, spor kulübü ile işbirliği içinde çalışmak ve müsabaka esnasında seyircileri yönetmeye ve bilgilendirmeye yardımcı olmakla görevlidir.

Yönetmelik düzenlemeleri doğrultusunda taraftardan sorumlu kulüp temsilcisi ise riskli taraftarlarla ilgili bilgileri yetkili mercilerle paylaşmak, taraftar dernekleri ile birlikte seyircileri yönetmeye yardımcı olmak, kulübün tanıdığı taraftar derneklerini ilgili federasyona bildirmek ve bu derneklerin Kanun kapsamındaki faaliyetlerini takip etmekle yükümlüdür.

Futbol Disiplin Hukukunda Sosyal Medya İhlalleri ve Kişi Kapsamı

Türkiye Futbol Federasyonu (TFF) Futbol Disiplin Talimatı'nın başlangıç hükümleri kulüpleri, yöneticileri, müsabaka görevlilerini, futbolcuları, teknik adamları, organizatörleri, futbol menajerlerini, taraftarları, bir müsabaka veya etkinlik kapsamında görevlendirilmiş kişileri ve futbolda görevli diğer kişileri disiplin düzeninin süjesi saymaktadır. Talimatın 4. maddesi uyarınca kulüpler veya gerçek kişilerin TFF kararları ve talimatlarına aykırı davranmaları halinde disiplin cezası uygulanır.

Futbol Disiplin Talimatı'nın 38. maddesi uyarınca; sosyal medya platformları, resmî internet mecraları veya kitle iletişim araçlarıyla kamuoyunda futbolun kurumsal saygınlığını ve marka değerini zedeleyen, maç görevlilerinin tarafsız tutumuna gölge düşüren ya da toplumsal ayrışmaya ve taraftar taşkınlıklarına zemin hazırlayan beyanlarda bulunulması yasaktır. Öte yandan bahse konu maddede öngörülen disiplin yaptırımları kulüp tüzel kişilikleri, yöneticiler, görevliler ve futbolcular esas alınarak belirlenmiş; sıradan taraftarlar için madde metninde açık bir ceza kategorisi kurulmamıştır.

Kulübün kurumsal hesaplarından veya yayın araçlarından herhangi bir ad zikredilmeksizin yahut yönetim kurulu ifadesi kullanılarak bu tür beyanların paylaşılması halinde, Talimatın 38. maddesinin üçüncü fıkrası doğrultusunda kulüp başkanı hakkında müstakilen hak mahrumiyeti yaptırımına hükmedilir.

Sosyal medya veya basın yayın organları aracılığıyla TFF mensuplarına, müsabaka görevlilerine, futbolculara, yöneticilere veya diğer kulüp ve kişilere hakaret eden, söven, tehdit eden veya kişilik haklarına saldırıda bulunanlar hakkında Talimatın 41. maddesi tatbik edilir. Bu ihlaller nedeniyle kulüp yöneticilerine hak mahrumiyeti ve para cezası verilirken; görevliler ve diğer kişiler hakkında soyunma odası ve yedek kulübesine giriş yasağı veya hak mahrumiyeti ile birlikte para cezası uygulanır.

Kulüplerin Objektif Sorumluluğu ve Müsabaka Yaptırımları

Futbol Disiplin Talimatı'nın 6. maddesi gereğince ev sahibi kulüp stadyumun ve çevresinin düzen ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olup kulüpler müsabaka öncesi, esnası ve sonrasında meydana gelebilecek her türlü olaydan ve taraftarlarının ihlallerinden objektif olarak sorumludur. Talimatın 7. maddesi doğrultusunda failin şahsen belirlenememesi durumunda disiplin cezası faillerin mensubu olduğu spor kulübüne verilir.

Talimatın 53. maddesi aşağılayıcı, tahrik veya taciz edici nitelikte toplu tezahüratı yasaklamakta; profesyonel liglerde kulüplere ceza verilmesini ve elektronik bilet uygulamasının bulunduğu liglerde kart blokajı uygulanmasını düzenlemektedir. Talimatın 52. maddesi ise saha olayları nedeniyle kulüplere para cezası, saha kapatma ve seyircisiz oynama disiplin cezalarının verilebileceğini hükme bağlar.

Disiplin Yargılamasında Delil Değerlendirmesi ve İtiraz Yolu

Futbol Disiplin Talimatı'nın 75. maddesi uyarınca disiplin sürecinde yetkili görevlilerce düzenlenen raporlar, tanık veya taraf açıklamaları, somut bulgular, uzman değerlendirmeleri ile görsel ve işitsel kayıtlar ispat vasıtası olarak kabul görür. Karşılaşma esnasında oyun alanında sözlü biçimde işlenen fakat görevli raporlarına yansımayan eylemlerin varlığı durumunda ise yayıncı kuruluşun kayıtlarındaki sesler delil niteliği taşıyabilir.

Talimatın 76. maddesi uyarınca müsabaka görevlilerinin raporlarında bulunan hususlar aksi ispat edilmedikçe doğru kabul edilir. Raporlar arasında çelişki bulunması halinde; oyun alanındaki fiiller bakımından hakem raporu, oyun alanı dışındaki fiiller bakımından ise temsilci raporu esas alınır.

Talimatın 88. maddesine göre Amatör Futbol Disiplin Kurulu (AFDK) ve Profesyonel Futbol Disiplin Kurulu (PFDK) tarafından verilen kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren yedi gün içinde TFF Tahkim Kurulu nezdinde itiraz yoluna başvurulabilir. Talimatın 89. maddesi gereğince cezalandırılan kişi veya bağlı olduğu kulüp itiraz hakkına sahiptir; itiraz başvurusu cezanın infazını kendiliğinden durdurmaz, ancak başvuru esnasında infazın durdurulması talep edilebilir.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy