Taraftar Dernekleri ve Kulüp Temsilcilerinin Kanuni Yükümlülükleri
Spor organizasyonlarında düzenin sağlanması amacıyla taraftar dernekleri ile spor kulüplerine belirli yasal ödevler yüklenmiştir. 6222 sayılı Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanun'un 8. maddesi uyarınca taraftar dernekleri bu Kanunun amacına aykırı faaliyette bulunamaz. Aynı madde çerçevesinde taraftar dernekleri, taraftarların spor ahlakı ve ilkelerine uygun biçimde sportif faaliyetleri izlemelerini sağlamaya yönelik eğitici faaliyetler düzenlemekle yükümlüdür.
6222 sayılı SPORDA ŞİDDET VE DÜZENSİZLİĞİN ÖNLENMESİNE DAİR KANUN m. 8Kaynağı aç
Spor kulüpleri de organizasyonel yapılarında taraftar ilişkilerine yönelik idari tedbirler almak zorundadır. 6222 sayılı Kanun'un 9. maddesinin 1. fıkrasına göre spor kulüpleri, yönetim kurulu üyeleri arasından bir veya birkaç kişiyi taraftardan sorumlu kulüp temsilcisi olarak belirlemek ve bu kişilerin kimlik ile adres bilgilerini spor kulübünün bulunduğu yerdeki genel kolluk birimine bildirmekle yükümlüdür. Bu bildirimin yapılmaması halinde, Kanun hükümlerine göre taraftardan sorumlu kulüp temsilcisine düşen yükümlülükler kulüp başkanı ve yönetim kurulu üyelerinin tamamı tarafından yerine getirilir. Aynı maddenin 2. fıkrası uyarınca taraftardan sorumlu kulüp temsilcileri, müsabaka güvenliğinin sağlanması konusunda genel kolluk görevlileri ile özel güvenlik görevlilerine yardımcı olmakla yükümlüdür.
6222 sayılı SPORDA ŞİDDET VE DÜZENSİZLİĞİN ÖNLENMESİNE DAİR KANUN m. 9Kaynağı aç
Tehdit, Hakaret ve Ayrımcılık Teşkil Eden Eylemlerin Cezai Yaptırımları
Spor alanlarında tezahürat veya diğer eylemler yoluyla sergilenen hukuka aykırı fiiller özel ceza normlarıyla düzenlenmiştir. 6222 sayılı Kanun'un 14. maddesinin 1. fıkrası gereğince, spor alanlarında taraftarların grup halinde veya münferiden, belirli bir kişiyi hedef alıp almadığına bakılmaksızın, duyan ya da gören kişilerce tehdit veya hakaret olarak algılanacak tarzda aleni söz ve davranışlarda bulunmaları halinde, fiil daha ağır cezayı gerektiren başka bir suç oluşturmadığı takdirde şikayet şartı aranmaksızın failler hakkında elli günden az olmamak üzere adli para cezasına hükmolunur.
6222 sayılı SPORDA ŞİDDET VE DÜZENSİZLİĞİN ÖNLENMESİNE DAİR KANUN m. 14Kaynağı aç
Ayrımcılık içeren fiiller bakımından kanunda hapis cezası öngörülmüştür. 6222 sayılı Kanun'un 14. maddesinin 2. fıkrasına göre spor alanlarında toplum kesimlerini din, dil, ırk, etnik köken, cinsiyet veya mezhep farkı gözeterek hakaret oluşturan söz ve davranışlarda bulunan kişi, fiil daha ağır cezayı gerektiren başka bir suç oluşturmadığı takdirde bir yıldan üç yıla hapis cezası ile cezalandırılır.
Bu eylemlerin gerçekleştirilme biçimi verilecek cezanın artırılmasını gerektirir. 6222 sayılı Kanun'un 14. maddesinin 3. fıkrası gereğince söz konusu tehdit, hakaret veya ayrımcılık suçlarının yazılı pankart taşınması veya asılması ya da duvarlara yazı yazılması suretiyle işlenmesi halinde verilecek ceza yarı oranında artırılır. Maddenin 4. fıkrası uyarınca belirtilen fiillerin her türlü yazılı, görsel, işitsel veya elektronik kitle iletişim aracıyla işlenmesi halinde de bu madde hükümleri uygulanır.
Spor Müsabakalarını Seyirden Yasaklama Tedbirinin Kapsamı ve Süreleri
6222 sayılı Kanun'un 18. maddesi kapsamına giren suçlardan dolayı soruşturma başlatılması halinde, şüpheli hakkında spor müsabakalarını seyirden yasaklama tedbiri uygulamaya konulur. Soruşturma evresinde Cumhuriyet savcısı, kovuşturma evresinde mahkeme tarafından kaldırılmasına karar verilmediği müddetçe bu yasağın uygulanmasına koruma tedbiri olarak devam edilir. Kanunun 18. maddesinin 4. fıkrası gereğince, koruma tedbiri olarak uygulanan ve güvenlik tedbiri olarak hükmedilen seyirden yasaklama tedbirine ilişkin bilgiler Emniyet Genel Müdürlüğü bünyesinde tutulan elektronik bilgi bankasına kaydedilir; bu bilgi bankasına spor kulüplerinin ve federasyonların erişimi sağlanır. Yasaklanan kişilere ilişkin bilgiler ilgili spor kulüplerine ve yurt dışında yapılacak müsabaka öncesinde müsabakanın yapılacağı ülkenin yetkili mercilerine bildirilir.
6222 sayılı SPORDA ŞİDDET VE DÜZENSİZLİĞİN ÖNLENMESİNE DAİR KANUN m. 18Kaynağı aç
Hükmün kesinleşmesiyle infazına başlanan seyirden yasaklanma yaptırımının süresi, 6222 sayılı Kanun'un 18. maddesinin 1. fıkrası uyarınca cezanın infazı tamamlandıktan itibaren bir yıl geçmesiyle sona erer. Bu güvenlik tedbirine ceza verilmesine yer olmadığı kararı ile birlikte hükmedilmesi halinde, hükmün kesinleştiği tarihten itibaren bir yıl geçmesiyle tedbirin uygulanmasına son verilir. Güvenlik tedbiri olarak seyirden yasaklama kararı, Adli Sicil Kanunu hükümlerine göre kaydedilir. Bu bir yıllık süreler ikinci kez yasaklanma yaptırımına karar verildiğinde üç yıl, üçüncü kez karar verildiğinde ise beş yıl olarak uygulanır.
Yasaklama tedbiri yalnızca spor alanlarıyla sınırlı değildir. 6222 sayılı Kanun'un 18. maddesinin 2. fıkrası gereğince taraftar gruplarınca spor alanlarının dışında işlenen kasten yaralama, hakaret veya tehdit içeren tezahürat ve mala zarar verme suçları bakımından da seyirden yasaklama hükümleri tatbik edilir.
6222 sayılı Kanun'un 18. maddesinin 7. fıkrası gereğince, alkol ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde etkisinde olduğu açıkça anlaşılan kişi müsabaka, antrenman ve seyir alanlarına alınmaz. Bu şekilde alanlara giren ve dışarı çıkmamakta ısrar eden kişi zor kullanılarak dışarı çıkarılır ve bir yıl süreyle spor müsabakalarını seyirden yasaklanır.
Yargılama sürecindeki kararlar koruma tedbirinin durumunu belirler. 6222 sayılı Kanun'un 18. maddesinin 5. fıkrasına göre koruma tedbiri; Cumhuriyet savcısı veya mahkeme tarafından kaldırılmasına karar verilmesi, kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmesi ya da sanık hakkında beraat veya düşme kararı verilmesi hallerinde kaldırılır. Kaldırma kararları Cumhuriyet başsavcılığı veya mahkemelerce işlemi yapan kolluk birimine bildirilir ve kollukça elektronik bilgi bankasına işlenir. Kanunun 18. maddesinin 6. fıkrası uyarınca; kamu davasının açılmasının ertelenmesine, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına, hapis cezası yerine seçenek yaptırım olarak tedbire veya hapis cezasının ertelenmesine karar verilmesi halinde kararın kesinleştiği tarihten itibaren, önödeme halinde ise önödemede bulunulduğu tarihten itibaren bir yıl süreyle seyirden yasaklama tedbirinin uygulanmasına devam edilir.
Seyirden yasaklanma kararı alan bireyler bakımından görev yasakları da gündeme gelir. 6222 sayılı Kanun'un 18. maddesinin 10. fıkrasına göre, hakkında güvenlik tedbiri olarak spor müsabakalarını seyirden yasaklanma kararı verilen kişi, yasak süresince spor kulüplerinde, federasyonlarda ve taraftar derneklerinde yönetici olamaz; spor müsabakalarında hakem, temsilci veya gözlemci olarak görev yapamaz.
Taraftar Eylemlerinin Kulüpler Bakımından Disiplin Hukukundaki Yeri
Tribünlerde topluluk halinde söz veya hareketlerle aşağılayıcı, tahrik veya taciz edici tezahüratta bulunulması durumunda kulüplere kademeli para cezaları uygulanabilir. Bunun yanı sıra elektronik bilet uygulamasının yapıldığı Süper Lig ve 1. Lig maçlarında tezahürat nedeniyle ilgili seyircilerin kartlarının bloke edilerek müsabakaya girişlerinin engellenebildiği de belirtilmektedir.
Kulüp mensupları veya taraftarlarınca gerçekleştirilen ayrımcı fiiller karşısında kulüplere para cezasının yanı sıra ihlalin ağırlığı ya da tekerrüre göre seyircisiz oynama, saha kapatma, hükmen mağlubiyet, puan silme ve ihraç yaptırımları da uygulanabilmektedir.
Seyirden yasaklama koruma tedbiri hangi durumlarda kaldırılır?
Cumhuriyet savcısı veya mahkeme tarafından kaldırılmasına karar verildiğinde, kovuşturmaya yer olmadığı kararı verildiğinde ya da sanık hakkında beraat veya düşme kararı verildiğinde seyirden yasaklama koruma tedbiri kaldırılır.
Kulüp temsilcisi kolluğa bildirilmezse sorumluluk kime aittir?
Spor kulüpleri yönetim kurulu üyeleri arasından taraftardan sorumlu kulüp temsilcisi belirleyip genel kolluğa bildirmezse bu temsilciye düşen yükümlülükler kulüp başkanı ve yönetim kurulu üyelerinin tamamı tarafından yerine getirilir.
Çirkin tezahüratta elektronik bilet kartı blokajı hangi müsabakalarda uygulanabilir?
Elektronik bilet uygulamasının yapıldığı Süper Lig ve 1. Lig maçlarında tezahürat nedeniyle ilgili seyircilerin kartlarının bloke edilerek müsabakaya girişlerinin engellendiği belirtilmektedir; ancak bu bilgi resmi talimat metnine değil ikincil bir anlatıma dayanmaktadır.
Seyirden yasaklanan kişi taraftar derneğinde yönetici olabilir mi?
Hakkında güvenlik tedbiri olarak spor müsabakalarını seyirden yasaklanma kararı verilen kişi, yasak süresince spor kulüplerinde, federasyonlarda ve taraftar derneklerinde yönetici olamaz.
Alkol veya uyuşturucu madde etkisinde spor alanına girenler hakkında hangi işlem yapılır?
Alkol ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde etkisinde olduğu açıkça anlaşılan kişi müsabaka, antrenman ve seyir alanlarına alınmaz; bu alanlara giren ve çıkmamakta ısrar eden kişi zor kullanılarak dışarı çıkarılır ve bir yıl süreyle müsabakaları seyirden yasaklanır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy