Tahkim Organlarının Karşılaştırılmasında İncelenen Ölçütler
Tahkim kurumu seçerken yalnızca başvuru ücreti veya tanınırlık karşılaştırılmaz. Kurumun idari rolü, hakemlerin seçimi ve tarafsızlık güvenceleri, uygulanacak kurallar, tahkim yeri, süre ve kararın icrası birlikte incelenir. ICC Academy açıklaması sözleşmeye uygulanacak hukuk, tahkim yargılamasının hukuku ve tahkim anlaşmasına uygulanacak hukukun ayrı değerlendirilmesini önerir. Tahkim kurumu, uyuşmazlığın esasını karara bağlayan hakem veya hakem heyetiyle aynı değildir.
Duruşma Usulleri ve İdari Altyapı Unsurları
Tahkim organlarının işleyişinde hibrit ve sanal duruşmalar ile elektronik dosyalama olanakları incelenmektedir. Yargılamanın gizliliği ve tahkim kurumlarının sağladığı idari ile lojistik destek unsurları da bu çerçevede ele alınmaktadır.
Tahkim organları karşılaştırılırken hangi unsurlar incelenir?
Tahkim organlarının değerlendirilmesinde maliyetler, ücretlendirme yapıları, üçüncü taraf finansmanı, tahkim kararlarının incelenmesi, karar için zaman sınırları, hibrit ve sanal duruşmalar, elektronik dosyalama, gizlilik ile idari ve lojistik destek unsurları incelenmektedir.
Tahkim yargılamasında hangi usuli ve idari imkanlar değerlendirilir?
Tahkim süreçlerinde hibrit ve sanal duruşmalar, elektronik dosyalama olanakları, gizlilik kuralları ile kurumsal idari ve lojistik destek imkanları değerlendirilmektedir.
Kuralları karşılaştırırken somut bir kontrol listesi
Önce tahkim şartında kurumun doğru ve tam adı, kullanılacak kurallar, tahkim yeri, dil ve hakem sayısı kontrol edilir. Hakem atama, ret ve değiştirme mekanizmaları, geçici koruma ve acil durum usulleri, çok taraflı uyuşmazlıklar ve dosyaların birleştirilmesi hükümleri uyuşmazlığın ihtiyacına göre karşılaştırılır. Kurumun masraf hesabında idari ücret, hakem ücreti, uzman ve duruşma giderlerinin hangilerinin yer aldığı ayrıca gösterilmelidir.
Gizlilik konusunda kurum, hakem, taraf ve tanıkların yükümlülükleri ayrı incelenir; tahkimin her koşulda ve herkes için otomatik tam gizlilik sağladığı varsayılmamalıdır. Çevrim içi duruşmada teknik bağlantı, tercüme, belge gösterimi ve tanığın dinlenme koşulları; finansman varsa çıkar çatışması açıklamaları da değerlendirilir. Karar taslağının kurumsal incelemesi, mahkemenin iptal veya tenfiz denetimiyle aynı işlem değildir.
Kural sürümü özellikle önemlidir. ICC France’ın 2026 kuralları açıklamasına göre 1 Haziran 2026’dan itibaren başlayan tahkimlerde, tarafların önceki tarihli kuralları kararlaştırdığı durumlar saklı olmak üzere yeni sürüm uygulanır. Bu nedenle eski bir kurum karşılaştırma tablosunu, somut tahkim şartı ve başlangıç tarihi incelenmeden kullanmak doğru değildir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy