ICC Tahkim Kuralları ve Karmaşık Tahkimler
ICC tahkiminde karmaşık uyuşmazlığın yönetimi, kaç tarafın ve kaç sözleşmenin aynı dosyada ele alınabileceğinin belirlenmesiyle başlar. Bir taşeronun veya grup şirketinin projede bulunması, tek başına tahkim anlaşmasıyla bağlı olduğunu göstermez. Her talebin hangi sözleşmeye ve hangi tahkim şartına dayandığı ayrı gösterilmelidir.
1 Haziran 2026’dan itibaren başlayan ICC tahkimlerinde, taraflar önceki bir sürümü seçmedikçe 2026 Kuralları uygulanır. Bu sürümde davaya ilave tarafın katılması m. 8, çok taraflı talepler m. 9, birden fazla sözleşme m. 10, ayrı davaların birleştirilmesi m. 11’dedir. 2021 sürümündeki m. 7–10 atıfları yeni sürüme aynı numarayla taşınmamalıdır.
Örneğin bir ana yükleniciye karşı sözleşme alacağı ve bir garantöre karşı güvence talebi ileri sürülecekse, iki ayrı ilişkinin tahkim rızası ve birlikte görülme koşulları incelenir. Talep listesinde taraf, sözleşme, tahkim şartı ve istenen hukuki sonuç eşleştirilmesi, yetki itirazlarının hangi talebe yöneldiğini anlaşılır kılar.
Davaya Dâhil Etme ve Tahkim Davalarının Birleştirilmesi
Davaya dahil etme, mevcut tahkime yeni bir tarafın katılmasıdır; birleştirme ise daha önce açılmış ayrı tahkimleri tek dosyada toplar. 2026 Kuralları m. 8 uyarınca dahil etme talebi Sekretaryaya sunulur. Herhangi bir hakemin onaylanması veya atanmasından sonra yeni tarafın heyetin oluşumunu kabul etmesi ve oluşmuş hakem heyetinin talebi kabul etmesi gerekir. Talebin zamanı, olası çıkar çatışmaları ve usule etkisi değerlendirilir.
Ayrı tahkimlerin birleştirilmesine m. 11 uyarınca ICC Divanı karar verir. Tarafların anlaşması, taleplerin aynı tahkim anlaşması veya anlaşmalarına dayanması ya da aynı taraflar arasında aynı hukuki ilişkiye bağlı ve uyumlu tahkim anlaşmalarından kaynaklanması alternatif dayanaklardır. Hakemlerin daha önce atanmış olması da dikkate alınır; koşulların varlığı otomatik kabul anlamına gelmez.
Pratik hazırlıkta dosya numaraları, tahkim şartları, hakem atama aşaması, her tarafın savunma konumu ve ortak deliller açıklanmalıdır. Birden fazla sözleşmeden doğan talepleri başlangıçtan itibaren tek dosyada ileri sürmek için m. 10 ile yetkiye ilişkin m. 7 birlikte değerlendirilir. Usul ekonomisi sağlanırken yeni tarafın kendini savunma olanağı korunmalıdır.
Karmaşık tahkim kapsamında hangi konular değerlendirilir?
Karmaşık tahkim; birden fazla taraf veya sözleşmeye ilişkin talepleri, davaya ilave tarafın katılmasını ve ayrı dosyaların birleştirilmesini kapsayabilir. ICC 2026 Kurallarında bu konular m. 8–11’de, önceki 2021 sürümünde ise m. 7–10’da düzenlenir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy