Tahkim Anlaşmasında Türkçe Kullanma Zorunluluğu

Tahkim İtirazı ve Tahkim Anlaşmasının Geçerlilik Denetimi

Uyuşmazlığın tahkim yoluyla çözülmesini talep eden tarafın yerel mahkeme önünde tahkim itirazında bulunması halinde, mahkeme öncelikle taraflar arasındaki tahkim anlaşmasının geçerliliğini inceler. Mahkemece tahkim anlaşmasının geçerli olduğu tespit edilir ve itiraz yerinde görülürse taraflar tahkime yönlendirilir.

805 Sayılı Kanun Uyarınca Türkçe Kullanma Zorunluluğunun Kapsamı

805 sayılı İktisadi Müesseselerde Mecburi Türkçe Kullanılması Hakkında Kanun'un 1. maddesi gereğince, Türk tabiiyetindeki her nevi şirket ve müessese, Türkiye dahilindeki her nevi muamele, mukavele, muhabere, hesap ve defterlerini Türkçe tutmakla yükümlüdür. Kanun hükümleri Türkiye dışında uygulanacak sözleşmeleri kapsamamaktadır.

Yabancı şirket ve müesseselerin durumu ise 805 sayılı Kanun'un 2. maddesinde düzenlenmiştir. Yabancı şirket ve müesseseler için Türkçe kullanma mecburiyeti; Türk müesseseleriyle ve Türkiye tebaasından olan fertlerle muhabere, muamele ve temaslarına ve devlet daireleri ile memurlarından birine ibraz mecburiyetinde bulundukları evrak ve defterlerine hasredilmiştir. Maddedeki muamele ifadesinin sözleşmeleri kapsayıp kapsamadığı ve yabancı bir şirketin taraf olduğu sözleşmelerin yabancı dilde düzenlenip düzenlenemeyeceği hususunda farklı değerlendirmeler mevcuttur.

Türkçe Kullanma Yükümlülüğüne Aykırılığın Hukuki Sonuçları

805 sayılı Kanun'un 4. maddesi uyarınca, birinci ve ikinci madde hükümlerine aykırı olarak tanzim edilmiş olan evrak ve belgeler, şirket ve müesseseler lehine dikkate alınmaz. Bu doğrultuda kanun koyucu, emredici nitelikteki Türkçe kullanma kuralına aykırı şekilde düzenlenen belgelerin, bunları tanzim eden veya tarafı olan şirketler tarafından kendi lehlerine ileri sürülmesini ve hukuki menfaat temini amacıyla kullanılmasını sınırlandırmıştır.

Türkçe kullanma yükümlülüğüne aykırılık yalnızca belgenin şirket lehine dikkate alınmamasıyla sınırlı tutulmamıştır. 805 sayılı Kanun'un 7. maddesi uyarınca, kanun hükümlerine aykırı hareket eden kişi yüz günden az olmamak üzere adli para cezasıyla cezalandırılır.

Yabancı Dilde Düzenlenen Tahkim Şartına İlişkin Yargı Uygulaması

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 26.09.2017 tarihli, 2016/5836 Esas ve 2017/4720 Karar sayılı kararında; Türk ve yabancı taraf arasında İngilizce düzenlenen sözleşmedeki tahkim şartına 805 sayılı Kanun'un 4. maddesi uyarınca dayanılamayacağına ve yetki itirazının dinlenemeyeceğine ilişkin yerel mahkeme kararı onanmıştır. Bu karara karşı karar düzeltme yoluna başvurulduğu ve sözleşmenin diğer hükümlerinin geçerli sayılırken tahkim şartının lehe ileri sürülememesinin değerlendirildiği bilinmekle birlikte, anılan içtihatta yabancı dildeki tahkim kuralının davalı lehine nazara alınamayacağı kabul edilmiştir.

Sıkça Sorulan Sorular

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy